Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2008/15653 K.2008/15856

SS 173 nolu ... Seyahat Motorlu Taşıyıcılar Koop. vekili avukat ... ile ... Beld. Başk. vekili avukat ... aralarındaki dava hakkında ... 2.Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 17.1.2008 tarih ve 2-12 sayılı hükmün Dairenin 16.9.2008 tarih ve 4479-10607 sayılı ilamıyla onanmasına karar verilmişti. Süresi içinde davacı avukatınca kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşuldu.

KARAR

Davacı, davalı ... ile aralarında 16.7.2004 tarihli hat kullanım sözleşmesi yapıldığını, sözleşmeye göre davalıya 1.8.2004-1.10.2005 tarihlerine kadar 78.000 YTL ödediklerini açtıkları dava sonucu yapılan sözleşmenin geçersiz olduğuna karar verildiğini, davalının aldığı paraların sebepsiz ödeme olduğunu bildirip, ödeme tarihinden itibaren faizi ile tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece davacının belirttiği sözleşme geçersiz ise de, ödemelerin rıza ile yapıldığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı kooperatif, davalı ... ile aralarında yapılan, İzmir ... arası yolcu taşıma hattına ilişkin 16.7.2004 tarihli sözleşmenin, yapıldığı andan itibaren geçersiz olduğu ve sözleşmeye dayanarak yaptığı ödemelerin geri alınması talebiyle bu davayı açmıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümü için, belediyelerin şehirler arası yolcu taşımacılığına ilişkin hat kiralama hak ve yetkisinin bulunup bulunmadığının, yasal dayanakları ile açıklanması gerekir.

4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununun 2.maddesinin 3.fıkrası ile “İl sınırları içerisindeki taşımalar ile yüz kilometreye kadar olan şehirler arası taşımaların düzenlemesi il ve ilçe trafik komisyonları ile ... birliği yapılmak suretiyle ilgili valiliklere, belediye sınırlarının içerisindeki şehir içi taşımalar belediyelere bu kanuna göre düzenlenecek yönetmelik esasları dahilinde bırakılabilir” hükmü, Karayolu Taşıma Yönetmeğinin 31.maddesi ile “Yetki belgeleri, adlarına düzenlenen ... ve tüzel kişiler dışında başkaları tarafından kullanılamaz.

Yetki belgeleri hiçbir şekilde devredilemez.”hükmünü getirmiştir.

Yönetmeliğin 4.maddesinde “Yetki belgesi; bu yönetmelik kapsamında faaliyette bulunacak ... ve tüzel kişilere çalışma izni veren ve bakanlıkça düzenlenen belge” olarak tarif edilmiştir.

Yasanın belirtilen hükümleri ile tümü birlikte değerlendirildiğinde, yük ve yolcu taşımacılığını düzenleme görevi Ulaştırma Bakanlığına ait bulunmaktadır. Yukarıda açıklanan yasa hükmünden de anlaşılacağı üzere, belediye sınırları dışında özellikle şehirlerarası taşımacılığın düzenlenmesinde belediyelerin görev ve yetkileri bulunmamaktadır. Gerek 1580 sayılı eski, gerekse 5393 sayılı yeni Belediye Kanununda da, bu konuda belediyelerin görevli oldukları hakkında bir hükümde bulunmamaktadır. Davalı belediyenin, ...-... arası için aldığı yetki belgesi bakanlıkça iptal edildiği kesinleşen dosyadaki belgelerden anlaşıldığı gibi, iptal edilmese dahi yönetmelik hükümlerine göre bunu davacıya devir etmesi de mümkün değildir.

Bu yasal düzenlemeler ışığında somut olay incelendiğinde; davacı ile davalı arasında düzenlemen 16.7.2004 tarihli, İzmir-... arasında yolcu taşıma ile ilgili sözleşme yapıldığı anda, yasanın amir hükümlerine aykırı olduğu için ... itibaren hükümsüzdür. Nitekim davacı tarafından ...

2.Asliye Hukuk Mahkemesine açılan dava sonucu 2006/190 esas 2006/507 karar sayılı ve 28.12.2006 tarihli karar ile, sözleşmenin geçersiz olduğundan iptaline karar verilmiş, derecattanda geçerek kesinleşmiştir. Geçersiz olan bu sözleşmenin, sözleşme konusu olan taşımacılığa davalı belediyenin engel olup zorluk çıkarabileceği de gözönüne alındığında, rıza ile yapıldığı, borçlu olmadığını bildiği bir parayı davalının ödediği söylenemez.

Davalının ... itibaren geçersiz olan sözleşmeye dayanarak tahsil ettiği parayı, davacı istemekte haklıdır. Kararın bu nedenlerle bozluması gerekirken zuhulen Dairemizce onandığı bu kez yapılan inceleme ile anlaşıldığından, davacının karar düzeltme talebinin kabulüne, Dairemizin onama kararın kaldırılarak mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.