Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2008/6582 K.2008/12601

Taraflar arasındaki uyarlama davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın görev yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, mülkiyeti kendisine ait olan üç adet dükkanı 1.4.2002 tarihli sözleşme ile davalıya 10 yıllığına kiraya verdiğini, halen aylık 3.250 USD kira ödendiğini, kiraların aşırı yükselmesine rağmen USD nin değer kaybettiğini, tarflar arasında dengenin aleyhine bozulduğunu ileri sürerek aylık kiranın dava tarihinden itibaren 15.000 USD ye çıkarılmasına karar verilmesini istemiştir. Davalı davanın reddini dilemiştir. Mahkemece, açılan davanın niteliği itibarıyle kira tespiti davası olduğu, bu tür davaların HUMK.nun 8. maddesi hükmünce Sulh Hukuk Mahkemelerinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1-HUMK'nun 76.maddesi uyarınca maddi vakıaları bildirme görevi taraflara, olayın hukuki nitelendirmesini yapma ve uygulanacak kanun maddesini bularak olaya uygulama yetkisi mahkemeye aittir. Davacı dava dilekçesinde, kiralanan taşınmazın 1.4.2002 başlangıç tarihli sözleşme ile 10 yıllığına kiraya verildiğini,halen ödenen kiranın emsalleri karşısında çok düşük kaldığını ileri sürerek eldeki davayı açmıştır.

Dosya içerisindeki 1.4.2002 tarihinde taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin incelenmesinden sözleşme süresinin 10 yıl olduğu, 1.9.2003 tarihine kadar dolar kurunun 1.570 TL olarak sabitlendiği, bundan sonra ödemelerin aylık 3.250 USD olarak dolar cinsinden ödenmesine devam edileceği, ilk beş yıl içerisinde ülkede develüasyon yaşanmaması halinde sözleşmenin aynı şartlarda (5+5 şeklinde) ve sözleşme tarihinden itibaren 10 yıl süre ile devam edeceği anlaşılmaktadır.

Sözleşme hükümleri ve davacının beyanları birlikte değerlendirildiğinde açılan dava bir tespit davası olmayıp; niteliği itibarıyle kira bedelinin günün ekonomik koşullarına uyarlandırılması davasıdır. Dava değerine göre de Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerekir. Uyarlama koşullarının bulunup bulunmadığı da yapılacak yargılama sonunda belirlenecektir.

Bu nedenle mahkemece işin esasına girilerek hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken, görev yönünden dava dilekçesinin reddine karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.