Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2008/7117 K.2008/13866

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalının sahip olduğu dersaneye 24.7.2006 tarihli sözleşme gereği 12.000,00 YTL sermaye bedeli ödemek suretiyle ortak olduğunu, aynı tarihte kurum müdürü olarak da göreve başladığını, 30.11.2006 tarihinde ayrıldığını, ödediği nakit para ile görev nedeniyle oluşan alacağının ödenmesi için yapılan icra takibine itiraz edildiğini ileri sürerek itirazın iptali ile inkar tazminatını talep etmiştir.

Davalı, davacı ile 24.7.2006 tarihli ortaklık sözleşmesinin imzalandığını, 30.11.2006 tarihinde ayrıldığını, 1.300,00 YTL hizmet bedelini kabul ettiğini, ancak 12.000 YTL ödemeyi yapmadığını, sözleşmeye göre 1ay önceden bildirmek suretiyle ayrılması gerektiğini, ortaklığında 2006 yılı sonu itibarı ile zarar ettiğini savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, ortaklıktan çıkma kurallarına uyulmadığı, ortaklığın tasfiyesinin de istenmemiş olduğundan ve alacağın muaccel hale gelmediğine dayanılarak yasal delillerle ispat edilemeyen davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında düzenlenen 24.7.2006 tarihli ... Sözleşmesinde “ 12.000,00 YTL nin ortak ... tarafından konulduğu” ayrıca ortaklıktan çıkmak için 1 ... önceden bildirimde bulunulmasının ve ortaklıktan ayrılma halinde ayrılmanın hüküm bulduğu tarihteki bilançoya göre kar etmişse kar payı ve sermayenin , zarar etmişse ortağın payına düşen zararın sermayesinden tenzil edilerek kalan miktarın bilançonun yapılmasından itibaren 2 ... içerisinde ödeneceğinin” kararlaştırıldığı görülmüştür .

Davacının 30.11.2006 tarihinde görevinden ayrılmak için dilekçe verdiği,davalı tarafça bunun kabul edildiği ve ortaklık sözleşmesinde de idareci ortağın davalı olduğu sabittir. Davacının sermaye bedelini geri istemesi adi ortaklıktan çıkmak istediğinin açık bir göstergesi olduğu gibi dosya içeriğinden taraflar arasındaki adi ortaklığın fiilen sona erdiği anlaşılmaktadır.

Davacı sermaye bedeli ve alacaklarının ödenmesine ilişkin ihtarnameyi 9.2.2007 tarihinde çekmiş, icra takibini ise 19.3.2007 tarihinde yapılmıştır. Bu durumda 1 ... önceden ihbar şartının da gerçekleştiği görülmektedir.

Hal böyle olunca mahkemece sermayenin istenmesinin aynı zamanda tasfiyenin de istenmesi anlamına geleceği kabul edilerek adi ortaklığın tasfiyesinin gerektiği, idareci ortak olan davalıdan şirketin defter ve hesapları istenip tarafların anlaşıp anlaşamadığı yönler üzerinde durularak, anlaşamadıkları hallerde B.K. 538 ve sonraki maddeleri gözetilerek mahkemece ortaklığın bizzat tasfiyesi yoluna gidilmesinin gerektiği görülmüştür.

Tasfiye işlemi yapılırken ortaklık sözleşmesinde hüküm bulunduğu takdirde tasfiyenin bu sözleşmedeki hükümlere göre yapılması asıldır. Böyle bir hükmün bulunmaması halinde ise tasfiyenin bu defa BK.nun 539. maddesindeki sıra takip edilerek yapılması gereklidir.

Açıklanan bu hukuki olgular karşısında öncelikle ortaklığın sona erdiği tarih itibariyle aktif ve pasif mal varlığı belirlenmeli, ortaklığı yöneten ve idareci ortak olan davalıdan ortaklık hesabını gösterir hesap istenilmeli, verilen hesapta uyuşmazlık çıktığı takdirde taraflardan delilleri sorularak toplanmalı, bu şekilde belirlenen mal varlığının ne şekilde tasfiye edileceği taraflardan sorulmalı, tasfiyede anlaştıkları takdirde ona göre karar verilmelidir.

Taraflar tasfiye konusunda anlaşamadıkları takdirde, mahkemece, tayin edilecek tasfiye memuru marifetiyle tasfiyenin yapılmasına karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.