Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2008/8438 K.2008/13585

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vekili avukat ... ile davalı vekili avukat ...'ını gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı şirket, davalı ile 29.12.2003 tarihinde 2000 adet bilgisayar ve 700 adet ... alımına ilişkin sözleşme imzaladıklarını, sözleşme kapsamındaki tüm ürünleri davalıya teslim etmiş oldukları halde ihale bedelinin eksik ödendiğini, Sözleşmenin 50. maddesinde bulunan “Sözleşme konusu malzeme, Yatırım Teşvik Uygulaması kapsamında alınabileceğinden yüklenici fatura tahakkuk aşamasında bu hususu idareden soracaktır.” Hükmü gereğince 12.2.2004 tarihli yazı ile davalıya başvurarak,

yatırım teşvik belgesinin alınmaması nedeniyle, bu eksikliğin tamamlanması ve bu nedenle de teslim tarihinin ertelenmesini talep ettiklerini, davalı tarafından 19.2.2004 tarihinde gönderilen cevabi yazıda, 18.2.2004 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 2004/1 no’lu tebliğ gereğince, kurum adına düzenlenen yatırım teşvik belgesinin, yatırım süresinin bitiş tarihini izleyen 4 ay içinde de geçerli olduğunun belirtildiğini, söz konusu belge ile ilgili bu belirsizlik nedeniyle, 23.2.2004 tarihli yazı ile,

50 günlük ek sürenin sözleşme süresine eklenmesini talep etmelerine rağmen cevap verilmediğini, 7.4.2004 tarihli yazı ile aynı nedenden dolayı yinelemiş oldukları ilave süre taleplerine karşı davalı tarafından 14.5.2004’de tebliğ edilen 11.5.2004 tarihli ihtarla 14 günlük ek süre

2008/8438-13585

verildiğini, bu durumda teslim süresinin 29.5.2004 tarihinde sona ermesine rağmen davalının, son teslim tarihini 12.3.2004 tarihi kabul ederek, 26.5.2004 tarihinde gerçekleştirilen teslime rağmen, gecikme cezası uygulamak suretiyle ihale bedelinden 260.308.946.306 TL eksik ödemede bulunduğunu ileri sürerek, anılan miktarın 5.7.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödetilmesine,

bu miktarın, gecikme cezası adı altında alacaklarından kesilmesi dolayısıyla, alıkonulduğu 5.7.2004 tarihinden dava tarihine kadarki süre içinde uğramış oldukları munzam zarar nedeniyle de fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 3.000.000.000 TL’nin dava tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte tahsiline, ayrıca ihale ödemelerinin sözleşmede öngörülen programa uygun olarak yapılmaması nedeniyle de yasal gecikme faizinin tespiti ile tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, 29.12.2003 tarihli sözleşmenin imzalanmasından sonra davacı şirketin, yatırım teşvik belgesinin eksikliğinden dolayı ek süre talebinde bulunduğunu, verilen cevapta yatırım teşvik belgesinin, bitiş tarihini izleyen 4 ay içinde de geçerli olduğunun bildirildiğini, bununla beraber 11.5.2004 tarihli ihtarla davacıya 14 günlük ilave süre verildiğini, ek sürenin de ilavesiyle teslim süresinin 12.3.2004 tarihi olması itibariyle bu tarihten sonra gecikme cezasının uygulanacağının, 11.5.2004 tarihli ihtarla davacıya bildirildiğini, davacı şirketin teslimatları 74 gün gecikmeli olarak 26.5.2004 tarihinde gerçekleştirmesi nedeniyle,

sözleşmenin 17.1. maddesi hükmüne göre haklı olarak gecikme cezası uygulandığını, ihale bedeline ilişkin ödemelerin de davacı iddiasının aksine zamanında yapıldığını, herhangi bir şekilde sözleşmeye aykırılık bulunmadığını savunarak, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, sözleşmenin 50. maddesine göre, yatırım teşvik belgesinin alınmasının, tahakkuk aşaması ile ilgili olup teslimle ilgili bulunmadığı, tacir olan davacının, iki aylık teslim süresi içinde ne şekilde teslimat yapabileceğini, teşvik belgesinin durumunu, stoklarında yeterli malzeme olup olmadığını sözleşmeyi imzalamadan önce araştırmış olması gerektiği, bu nedenle davacının ek süre talebinin yerinde olmadığı, buna rağmen davalı idare tarafından 14 günlük ek süre verilmesinin, gecikme cezası uygulanmamasını gerektirmediği, ayrıca ihale bedeline ilişkin ödemelerin de zamanında yapıldığı belirtilerek, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin

2008/8438-13585

takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Taraflar arasında 29.12.2003 tarihli sözleşme ile davacı şirket tarafından davalının ihtiyacı olan 2000 adet bilgisayar ve 700 adet ...’ün, sözleşmenin eki niteliğindeki teknik şartnamenin 5.3.maddesi gereğince “en geç iki ay içinde” tesliminin taahhüt edildiği, buna göre son teslim süresinin 29.2.2004 tarihi olduğu,

sözleşmenin 17. maddesine göre, bilgisayarların zamanında teslim edilmemesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın geçen her takvim günü için yükleniciye yapılacak ödemelerden sözleşme bedeli üzerinden %2 oranında gecikme cezası kesileceğinin, gecikme ihtarının tebliğinden itibaren 30 günü geçtiği takdirde ise idarenin sözleşmeyi feshedeceğinin kararlaştırıldığı, davacı şirketçe 12.2.2004 tarihli yazı ile, davalı tarafından yatırım teşvik belgesinin yenilenmemesi nedeniyle söz konusu belgenin alınması ve bilgi verilmesi için teslim tarihlerinin ertelenmesinin talep edildiği,

İdarenin 19.2.2004 tarihli “yatırım teşvik belgesinin, yatırım süresinin bitiş tarihini izleyen 4 ay içinde de geçerli olduğuna” ilişkin yazısı üzerine davacı şirket tarafından teşvik belgesi ile ilgili yaşanan belirsizlik nedeniyle 23.2.2004 tarihli ihtarla 50 günlük ek süre talep edildiği, herhangi bir cevap verilmemesi üzerine de aynı talebin 7.4.2004 tarihli ihtarla yinelenmesi sonrasında ise davalı tarafından 11.5.2004 tarihli ihtarla, idareden kaynaklanan nedenlerle 14 günlük ilave süre verildiğinin bildirildiği, taraflar arasında uyuşmazlık konusu değildir.

Davacı şirket, davalıya gönderdiği 25.5.2004 tarihli yazı ile, ek süre verilmesine ilişkin 11.5.2004 tarihli yazının, kendilerine 14.5.2004 tarihinde tebliğ edilmiş olması nedeniyle ek sürenin, tebliğ tarihinden itibaren başlaması gerektiğini, buna göre cezalı sürenin 29.5.2004 tarihinden itibaren başlayarak 28.6.2004 tarihinde son bulacağını bildirmiş, davalı İdare ise 4.6.2004 tarihli yazı ile, verilen ek süre dahil son teslim tarihinin 12.3.2004 olduğunu, bu tarihten teslim tarihine kadar geçen sürenin ise cezalı süre olduğunu belirtmiştir.

Görüldüğü üzere taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı İdare tarafından verilen 14 günlük ek sürenin hangi tarihten itibaren başlayacağı noktasında toplanmaktadır. Davacı şirket ek sürenin, ilgili yazının tebliğinden itibaren başlaması gerektiğini ileri sürerken, davalı ise sözleşmeye göre ihale konusu malzemelerin iki aylık normal teslim tarihi olan 29.2.2004 tarihinden itibaren başlaması gerektiğini savunmaktadır. Davalı İdare tarafından davacı şirkete gönderilen 11.5.2004

2008/8438-13585

tarihli yazıda, “Teslimat yapabilmek için ilave süre talebinize idareden kaynaklanan sebepler hükmüne istinaden 14 gün ilave süre verilmesi uygun görülmüştür.” Açıklaması bulunmakta olup, sürenin hangi tarihten itibaren başlayacağı ise belirtilmemiştir.

Söz konusu yazıda sürenin açıkça “teslimat yapılması” için verilmiş olduğu belirtildiğinden, sözleşmeye göre malzemelerin normal teslim süresinin, 29.2.2004 tarihi olması itibariyle, bu süreye 14 günlük ek sürenin ilave edilmesi halinde, yazının gönderildiği 11.5.2004 tarihinde, normal ve ek sürenin toplamından oluşan yeni sürenin dahi çoktan geçmiş olduğu dikkate alındığında, davalı İdarenin savunmasında olduğu gibi, ek süre dahil son teslim süresinin 12.3.2004 tarihi olduğunu kabule olanak bulunmamaktadır.

Bu durumda, 11.5.2004 tarihli ihtarla verilen 14 günlük ek sürenin, söz konusu ihtarın tebliğ tarihi olan 14.5.2004 tarihinden itibaren başlayacağının, buna göre malzemelerin ek süre ile birlikte belirlenen son teslim tarihinin de 29.5.2004 tarihi olduğunun kabulü gerekir.

O halde davacı şirket tarafından ihale konusu malzemelerin tesliminin 26.5.2004 tarihi itibariyle tamamlanmış olması karşısında, davalı İdare gecikme cezası talep edemeyeceğinden, davacıya “gecikme cezası” adı altında ödenmeyen ihale bedelinin tespiti ile, tespit edilecek bu miktar üzerinden davanın kabulüne, davacının diğer taleplerine ilişkin deliller toplanıp sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davanın tümüyle reddedilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.