Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2009/11503 K.2009/12288

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraflar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı şirket, 1997-1998-1999-2000-2001-2002 ve 2003 yıllarında davalı üniversiteye ait birimlerin temizlik işini üstlendiğini, edimlerini yerine getirdiğini, ve çalıştırdığı işçilerin primlerini tam olarak ödediğini, ancak asgari ücret taban miktarının asgari ücretten yüksek belirlenmesi nedeniyle, asgari ücet primine esas kazanç alt sınırı ile asgari ücret arasındaki fark sonucu oluşan ve istihkakından kesilen miktarın 1.306.840.338.151 TL olduğunu ileri sürerek,

prime esas kazanç alt sınırının asgari ücretin üzerinde seyretmesi nedeniyle işçi maliyetlerinin artması nedeniyle ödenmek zorunda kaldığı toplam bedelden fazlası saklı kalmak üzere 6.000.00 YTL'nin istihkakların tahakkuk ettiği tarihlerden itibaren ticari faiziyle birlikte tahsilini istemiş, 4.4.2007 tarihli ıslah dilekçesi ile de talebini 1.081.679.47 TL'na yükseltmiştir.

Davalı, sözleşme gereği davacının talepte bulunamayacağını savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; 16.10.2007 tarihli bilirkişi kurulu raporu benimsenmek suretiyle 1.074.425.40 TL'nun istihkakların tahakkuk ettiği tarihlerden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı üniversitenin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davacı şirketin davalı üniversite tarfından açılan ihaleler soncu yapılan sözleşmeler ile 1997-1998-1999-2000-2001-2002 ve 2003 yıllarında temizlik işlerini yaptığı uyuşmazılk konusu değildir.

Taraflar arasında yapılan sözleşmelerin eki niteliğindeki idari şartnamelerin 13 ve 14.maddelerinde "müteahit firma gerek esas taahhüt süresi içinde, gerekse mücbir sebeplerden dolayı uzatılan süre içinde taahüdün ifasına kadar KDV hariç, vergi artışıları veya yeni vergi ve resimleri konulması, fiyatların yükselmesi taşıma ücretlerin artması sebeplerine dayanılarak artış farkı veya süre uzatım talebinde bulunamaz.

Asgari ücret artışı konusunda 28.12.1990 gün ve 20739 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 90/1216 sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesinin 1/C maddesi uygulanacaktır. Asgari ücretin artış farkı, taban farkı ve tasarruf farkı ödenir. "hükmü bulunmaktadır. Ancak SSK primlerine esas olan taban matrahının artması halinde artış farkının idare tarafından karşılanacağına dair sözleşmede hüküm bulunmamaktadır.

Öte yandan 28.12.1990 gün ve 90/1216 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarıncada sözleşmede bu yönde bir hüküm yoktur Anayasının 48 ve B.K'nun 19.maddesi uyarınca akit serbestisi vardır. Yasada belirlenen sınırlamalar içinde kalmak koşulu ile taraflar istedikleri konularda ve koşullarda sözleşme yapabilirler ve bu sözleşme koşulları tarafları bağlar.

Somut uyuşmazlıkta yukarıda belirtilen sözleşmenin eki niteliğindeki idari şartnamenin 13 ve 14.maddeleri hükmü ile, sözleşmede aksine hüküm bulumaması nedeniyle sigorta prim farkı adı altında talepte bulunulamaz.

Ne var ki 31.12.2002 tarihli resmi gazetede yayınlanan 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre İhalesi yapılacak olan Hizmet alımlarına ilişkin fiyat fark talebinde uygulanacak esaslara dair Bakanlar Kurulu Kararnamesinin 8.maddesi “.

İhale konusu Hizmetin gerçekleştirilmesi için çalıştırılacak 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa Tabi Personelleri Sayısı ve günlük çalışma saatinin belirtilmesi kaydıyla Asgari Ücret tespit komisyonlarınca ihale tarihinde tarım dışında ve 16 yaşından büyük işçiler için belirlenmiş olan asgari ücretin artması halinde, eski ve yeni asgari ücretler arasındaki fark, ayrıca bu farktan doğan ve işverence karşılanması gereken Sosyal Sigorta primleri ile sigorta primi alt sınır artışından kaynaklanan fark ve bu farklara ait işsizlik ödeneği bu esasların 7.Maddesi uygulanmaksızın yükleniciye ödenir” hükmünü getirmiştir.

Kararnamenin bu hükmü karşısında davacı Sosyal sigorta pirimi ile sigorta primi alt sınırı artışından kaynaklanan farkı talep edebilir. Ne var ki kararnamenin bu hükmünün ancak 31.12.2002 tarihinden sonraki dönem için uygulanması gerekir. Taraflarca ifa edilip sona eren sözleşmeler içinde bu farkın verilmesi mümkün değildir. Mahkemece mezkur kararname yürürlüğü girmeden önceki dönem içinde prim farkı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

3-Davacı, dava dilekçesinde fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 6.000.00 YTL'nin tahsilini istemiş, 4.4.2007 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 1.081.679.47 YTL'e yükseltmiştir. Mahkemece istihkakın tahakkuk ettiği tarihten itibaren faiz uygulanmasına karar verilmiştir. BK'nun 101/ilk maddesi uyarınca muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarıyla mütemerrit duruma düşer Davacı, dava tarihinden önce davalıyı temerrüde düşürdüğünü iddia ve ispat etmediği için dava dilekçesi ile talep edilen kısma dava tarihinden, ıslah dilekçesi ile artırılan kısmada ıslah tarihinden itibaren faiz uygulanması gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olmasıda usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

4-Davalı Üniversite harçtan muaf olmasına rağmen, davacı tarafından ödenen harcında davalıdan tahsiline karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

5-Yukarıda açıklanan bozma nedenleri sebebiyle davacının temyiz itirzanın incelenmesine gerek görülmemiştir.