Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2009/13579 K.2010/5647

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraflar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalıdan 08.05.1991 tarihli harici sözleşme ile 184 m2’lik taşınmazı satın aldığını, satış bedeli olarak kararlaştırılan 9.200.000 TL'yi ödediğini, tapunun verilmesini beklerken, dava dışı malikler tarafından aleyhine men-i müdahale ve ecrimisil davası açıldığını, bu davada, karşı dava olarak tapu iptal tescil talebinde bulunduğunu, davanın aleyhine sonuçlandığını, tapu sahiplerine icra kanalı ile yeniden ödeme yapmak zorunda kaldığını, sözleşmenin ifasının imkânsız hale geldiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, geçersiz sözleşme nedeniyle ödenen paranın denkleştirici adalet ilkesine göre dava tarihinde ulaştığı alım gücünün hesaplanarak şimdilik 6.000-TL’nin dava tarihinden itibaren faizi ile ödetilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile, 3.941,22 TL nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davalı, 08.05.1991 tarihinde tapusuz olan taşınmazı adi yazılı sözleşme ile davacıya satmış olup; taraflar arasında yapılan bu sözleşme geçerlidir. Geçerli sözleşmenin ifa edilmemesi nedeniyle davacı, taşınmazın ifasının imkânsız hale geldiği tarihteki rayiç değerini isteyebilir ise de; davacının talebi, ödenen paranın denkleştirici adalet ilkesine göre dava tarihinde ulaşacağı alım gücünün değerinin ödetilmesine yöneliktir. İzmir 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2002/700 esas sayılı ilamı ile zemin, ecrimisil vs. bedelinin bu davanın davacılarına ödenmesi şartıyla kararın kesinleşmesini müteakip taşınmazın davacı adına tesciline karar verildiğinden sözleşmenin ifası imkansız hale gelmiştir.

Bu durum karşısında mahkemece; davacının 08.05.1991 tarihinde davalıya ödediği 9.200.000- TL'nin sözleşmenin ifasının imkansız hale geldiği tapu iptal ve tescil davasında verilen kararın kesinleştiği tarih itibariyle, çeşitli ekonomik etkenlerin (enflasyon, tüketici eşya fiyat endeksi, altın ve döviz kurlarındaki artışlar, memur maaş ve işçi ücretlerindeki artışlar vs.) ortalamaları alınmak suretiyle ulaşacağı alım gücünün değeri, gerektiğinde bu konuda uzman bilirkişi veya kurulundan nedenlerini açıklayıcı taraf, hâkim ve Yargıtay denetimine elverişli rapor alınarak belirlenmeli, bu yolla belirlenecek miktara istemle de bağlı kalınarak hükmedilmelidir. Mahkemenin açıklanan hususları göz ardı ederek, yazılı şekilde hüküm kurması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.