Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2009/5564 K.2009/12269

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davalı avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalı vekili avukat ... ile davacı ... ve vekili avukat ...'in gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı ... Esnaf ve Sanatkarlar Odası Birliği (...)'in kendisine ait 334 adet dükkanı satması için diğer davalı ...'i 11.7.2003 tarihli sözleşme ile yetkilendirdiğini, bu hususun yerel basın vasıtasıylada duyrulduğunu, kendisininde birliğe ait 1 ve 2 numaralı dükkanlar satın almak için davalı ...'le görüşerek bu hususta sözleşme düzenleyip 194.300.00 YTL'nı ...'e ödediğini, 1 numaralı dükkanı tapuda devir aldığını, ancak 2 numaralı dükkanın kendisine verilmediğini belirterek 98.950.00 YTL'nin davalılardan müştereken tahsilini istemiştir.

Davalı ..., asıl sorumlunun diğer davalı birlik olduğunu, davacının haklı olarak talepte bulunduğunu savunmuş, ...'in vefatı üzerine davaya dahil edilen mirasçısı ile mirası reddettiğini savunarak davanın reddini dilemiş, diğer davalı birlik ise davacının kendilerine para ödemediğini, davalı ...'in 2 numaralı dükkan için yetkisiz davrandığını savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davalı birliğin diğer davalıyı yetkilendirdiği, bu hususun kamuoyunacada bilindiği, davacının iyi niyetli olduğu mirasın reddi nedeniyle reddine, davalı birlik hakkındaki davanın ise kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı birlik tarafından temyiz edilmiştir.

1-Davalı Birlik ile ... arasında düzenlenen 11.7.2003 tarihli adi yazılı satış vaadi sözleşmesi ile birliğe ait 334 adet isyeri bedeli olan yedi trilyon liranın ... tarafından ödeneceği kararlaştırılmış olup, 6. maddede ise ...'in her ne kadar alıcı olarak görüşme ve sözleşmede satış vaadi sözleşmesi olsada aynı zamanda komisyon anlaşmasınıda içerdiği ve ...'in dükkanların 3.şahıslara satışına ... komisyoncusu olarak aracılık ettiği hükme bağlanmıştır.

Davacı dava konusu 2 numaralı dükkan ile dava konusu olmayan 1 numaralı dükkanla ilgili olarak tarihsiz sözleşme ile, 50.000 YTL'nı ... hesabına yatırdığına dair makbuz ve senet fotokopileri sunmuş isede bu paraların davalı birlik kasasına veya kayıtlarına girdiğini ispat edememiştir.

Davalı birliğin 17.2.2005 tarihli yönetim kurulu kararı ile, davalı birlikçe Emniyet Müdürlüğüne yazılan 13.1.2005 tarihli yazı, ...'ın davalı birliğin yetkili tesilcisi veya vekili olduğunu gösterir nitelikte değildir.

Mahkemece ...'ın davalı birliğin yetkili temsilcisi veya vekili olduğu ve davacı tarafından ...'e ödendiği iddia edilen bedelin birlik hesaplarına intikal ettiğinin ispatlanamadığı gözetilerek birlik hakındakı davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazalı şekilde kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır. Bozmayı gerektirir.

MUHALEFET ŞERHİ

Dava, geçersiz sözleşme nedeniyle ödenen paranın tahsiline ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalılardan ...’e ait bulunan 334 adet dükkanın satılması amacıyla yapılan duyuru sonucu davacının 1 ve 2 nolu dükkanı almak için davalılardan ... ile sözleşme yapması ve satış bedelini de Kemalettin Uçak’ a ödemesi karşısında adına tescili yapılmayan 2 nolu dükkan sebebiyle bu ödemeden diğer davalı ...’ sorumlu tutulup tutulamayacağına ilişkindir. 1 nolu dükkan davacı adına tescil edilmiş, 2 nolu dükkan ise üçüncü şahıs adına tescil edilmiştir.

Davacı, eldeki bu davasında 11.7.2003 tarihli sözleşmeye, satış protokolüne, Emniyet Müdürlüğünün 13.1.2005 günlü yazısına ve ... Yönetim Kurulu’nun 7.2.2005 tarihli toplantısında alınan karara dayanmıştır. Uyuşmazlığın aydınlığa kavuşması için özellikle davalı ...’ e ait taşınmazların üçüncü kişilere satılması hususunda davalılar arasında düzenlenen protokol hükümleri ile yine protokol hükümlerinin fiiliyata geçirilmesine yönelik işlemlerin dikkat ile incelenmesi gerekir.

Gerçekten de. Davalı ... ile ... arasında düzenlenen 11.7.2003 günlü imzalanan sözleşmenin 5.maddesinde, “... tarafından ekli listede verilen 334 adet dükkanın bedeli tamamen yatırıldıktan sonra ve hiçbir borcu kalmadıktan sonra tapuları derhal ve ödeme gününü müteakip (7) gün içinde verilecektir. Tapuların zamanında verilmemesi halinde ... alıcıya uğranılan zarar haricinde tapuları talep edildiği halde verilmeyen dükkanlardan bedeli kadar tazminat ödeyecektir.

Ancak şahsından kaynaklanmaya ve olağanüstü şartların oluşması durumunda satıcı tapuların teslimdeki gecikmeden dolayı sorumlu tutulamaz. Ancak ...

Belediyesi dükkanlar üzerindeki ipoteği kaldırmadığı takdirde ... sorumlu tutulmayacaktır.” Denilmiş, sözleşmenin 6. maddesinde ise; “...’ın her ne kadar UÇAK alıcı olarak görünüp sözleşme satış vaadi sözleşmesi ise de, aynı zamanda komisyon anlaşmasını da içermekte olup, sözleşme konusu dükkanların 3. şahıslara satışına ... komisyoncusu olarak aracılık etmiş olacaktır.” Düzenlemesi karşısında bu sözleşmenin alım-satım ve komisyonculuk sözleşmesi olduğu anlaşılmaktadır.

Sözleşmenin alım satım kısmı resmi şekilde yapılmadığından geçersiz olduğu mahkemenin de kabulündedir. Esasında diğer davalı ...’a komisyon ödenmeyeceği de 8.maddede kararlaştırılmıştır. Bu durumda tarafların gerçek iradeleri nazara alındığında bu sözleşmenin temsilcilik sözleşmesi olduğu, davalı ...’ın da temsilci sıfatıyla hareket ettiği anlaşılmaktadır.

Yine Dosya arasında bulunan davacı ile Davalı ... arasında imzalanan 1 ve 2 nolu bağımsız bölümlerin satışına ilişkin tarihsiz sözleşme de haricen düzenlendiği ve resim şekilde yapılmadığı için geçersizdir. Uyuşmazlık sadece 2 nolu dükkan sebebiyle doğmuştur. Bu sözleşme uyarınca ...’ın davacıdan 98.950, 00 YTL tahsil ettiği ileri sürülmektedir.

Yine dosya arasında bulunan 17.2.2005 tarihli Yönetim Kurulu’nun almış olduğu (3) nolu karar ile Odanın Emniyet’e yazdığı 13.1.10025 günlü yazısında (Davacının satın aldığını ileri sürdüğü bağımsız bölümleri de kapsayan) 51 parsel üzerinde bulunan katlı Pazar yerindeki işyerlerinin satış yetkisinin 11.7.2003-12.5.2004 tarihleri arasında ...’a verildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemenin de kabulünde olduğu üzere ... malik olduğu işyerlerini doğrudan satmamış, davacıyı yönlendirmek suretiyle ...’ı temsilcileri olduğu izlenimiyle geçersiz olan satış sözleşmeleri düzenlenmesi suretiyle gerçekleştirmiştir.

Bu durumda toplanan delillerle davalı ...’un taşınmazların satışı için ...’a yetki verdiği verdiği, alıcıların da davalı ...’in bir kamu kurumu niteliğinde olması, aralarında düzenlenen sözleşmeler ve Yönetim kurulu kararı ile davalı ...’in Oda üyesi ve emlakçılar odası başkanı olması sıfatına da güvenerek ödemeler yapıldığı anlaşılmaktadır.

Esasen, davalı ..., taşınmazlarının satılması hususunda diğer davalı ...’ a yetki verdiğini, ancak sözleşme süresi sona erdiği halde taşınmaz satışına devam ettiğini gerek, Cumhuriyet Başsavcılığına verdiği 11.05.2005 tarihli şikayet dilekçesinde gerekse, ...’a gönderdiği 25.02.2004 tarihli ihtarnamede açık bir şekilde kabul etmiştir. Öte yandan, sayın çoğunluk tarafından, ...

Uçar’ın yetkisiz olduğu, tahsil ettiği paraları ...’e intikal ettirmediği bu durumda ...’un sorumlu tutulamayacağı sonucuna varılmış ise de, ...’ın sattığı 29 adet işyerine ait satış bedelini doğrudan ...’e veya ...’in borçlu olduğu icra dosyalarına yatırdığı ... vekilinin 04.12.2007 tarihli celsedeki beyanından anlaşılmaktadır. Yani böylece ...’in tahsil yetkisinin olduğu ve benimsendiği açıkça ortadadır.

Keza, ... beşinci Noterliğinin 16.03.2005 tarih ve 7336 yevmiye nolu işlemi ile tasdik edilmiş ... yönetim kurulunun 17.02.2005 tarihli kararında da. 51 parselde bulunan taşınmazların satışı ve resmi dairelerde gerekli işlemleri yapmaya ...’ın yetkilendirildiği belirtilmiştir.

Tüm bu olgular ve dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ...’e ait taşınmazların satışı hususunda diğer davalıya yetki verildiği gibi en azından üçüncü kişi olan alıcılar nezdinde böyle bir güven oluşturulduğu, ...’n tahsil ettiği bir kısım satış bedellerini intikal ettirmemiş ise bunun davalıların iç sorunu olup, sonucunun davacıya yüklenemeyeceği, davalı ...’nin davacının sunduğu ödeme belgelerine bir itirazda bulunmadığı nazara alındığında mahkemece her iki davalının da sorumlu tutulmasında bir isabetsizlik yoktur.

Bu nedenlerle ve geçersiz sözleşmeye konu edilen 2 nolu taşınmaz da üçüncü kişilere devredildiğine göre, davanın kabulüne ilişkin kararın onanması gerekirken, aksi yöndeki sayın çoğunluk kararına katılamıyoruz.