Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2009/7760 K.2009/14226

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı ile aralarında cafe/bar işletilmesi konusunda bir adi ortaklık kurduklarını, aralarındaki 7.3.2005 tarihli sözleşme gereğince davalının ödemesi gereken kira bedelini ödemediği gibi kar payıda vermediğini ileri sürerek 11.000 YTL kira bedelinin ve 9.000 YTL kar payı alacağının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, aralarındaki sözleşme gereğince her bir ortağın ortaklığa 11.000 YTL sermaye koymasının gerektiğini, davalının sermaye koymadığını, tüm masrafları kendisinin yaptığını, davacının teslim etmesi gereken malzemeleri teslim etmediğini, sözleşmeyi fesh edip kendisini işletmeden kovduğunu savunarak davanın reddi ile koyduğu sermaye payının ve 14.000 YTL tazminatın tahsilini dilemiştir.

Mahkemece, davacıya ortaklığa ait şirket defterlerini ibraz etmesi ve keşif masraflarını yatırması için kesin süre verilmesine rağmen masrafın yatırılmadığı gerekçe gösterilerek davanın reddine ,davalının talepleri yönünden usulünce harç yatırılarak açılmış bir karşı dava bulunmadığından bu konuda karar ittihazına yer olmadığına karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin taktirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının aşağıdaki bendin dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-7.3.2005 tarihli sözleşme ile davacıya ait işyerinde taraflar arasında cafe/bar işletmeciliği konusunda bir adi ortaklık kurulduğu, her bir ortağın %50 oranında hissedar bulunduğu ve yönetici ortağın davalı olduğu, davalı yöneticinin ilk yıl kira bedeli ödemeyeceği buna karşılık işletmenin tadilat masrafı için 11.000 YTL ödeyeceği, masrafların ortak olduğu kararlaştırılmış olup, davalının idareci ortak olarak ortaklığı işletmeye açtığı, bir süre sonra taraflar arasında anlaşmazlık çıktığı, karşılıklı olarak birbirlerine ihtarnameler gönderdikten sonra ortaklıklarına son verdikleri anlaşılmaktadır.

Davacı eldeki bu davasında her ne kadar kira bedeli ve kar payı isteminde bulunmuşsa da bu istemi fesih ve tasfiyeye yönelik bir istemdir.Adi ortaklığın ne şekilde sona ereceği BK'nun 535 maddesinde; tasfiyenin nasıl ve kimler tarafından yapılacağı da aynı yasanın 538 ve devamı maddelerinde gösterilmiştir. B.K. Nun 535/7. madde si gereğince mahkemece adi ortaklığın feshine karar verildiğinde ortaklığın mal varlığının ne şekilde tasfiye edileceği karar yerinde gösterilmelidir.

Tasfiyenin B.K.nun 538.ve devamı maddeleri gereğince yapılması için mahkemece öncelikle tarafların tasfiye hususunda anlaşıp anlaşamadıkları tespit edilmeli, tasfiyede anlaştıkları takdirde ona göre karar verilmelidir.

Taraflar mevcut mal ve demirbaşların bölüşülmesinde ya da malvarlığının bir meblağ karşılığında diğerine bırakılmasında anlaşamadıkları takdirde mahkemece tayin oluşacak bir görevli marifetiyle bu malların satılmasına, öncelikle varsa ortaklığın borçlarının ödenmesine,

bilahare ortaklardan her birinin ortaklığa verdiği avanslarla, ortaklık için yaptıkları masraflar hesaplanmalı ve her birinin şirketten olan alacağı düşüldükten sonra geriye bir şey kalır ise bu meblağın, var ise zararın payları oranında paylaştırılmasına karar verilmelidir.Bu açıklamalar ışığında, ortaklığın dava tarihinden önce fiilen son bulduğu anlaşıldığına göre mahkemece, öncelikle ortaklığın sona erdiği tarih saptanmalı bu tarihteki aktif pasif mal varlığı belirlenmeli ortaklığı yöneten davalıdan ortaklık hesabını gösterir hesap listesi istenmeli bildirilen hesap sonucu tarafların uzlaşıp uzlaşmadıkları noktalar saptanmalı,

uzlaşılmayan noktalarda her iki taraftan delil ve karşı delilleri sorularak toplanmalı, hesap verilmemesi durumunda ortaklığa konu cafe/bar işletmesinin gelir ve giderleri konusunda uzman bilirkişi kurulu aracılığı ile inceleme yapılıp rapor alınmalı, tasfiyenin B.K.nun 538 ve devamı maddeleri hükmünce bizzat mahkemece anılan maddelerdeki sıraya göre yapılması gerekir.

Mahkemece bu konuda taraflardan tüm delilleri sorulup bu delilleri toplandıktan sonra ortaklığa ait malların saptanması, öncelikle ortaklığın borçları var ise bu borçların ödenmesinden sonra ortaklardan her birinin ortaklığa yaptığı avanslarla şirket için yapılan masraflar ve sermayeleri iade olunduktan sonra varsa kalan karın veya zararın ortaklar arasında paylaştırılması suretiyle tasfiyenin tamamlanması gerekirken açıklanan bu yönler göz ardı edilmek suretiyle yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.