Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2009/7960 K.2009/13506

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraflar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, emlakçı olduğunu, davalı ile 10.07.2008 tarihinde davalıya ait taşınmazın 130.000YTL bedelle satışı hususunda sözleşme yaptıklarını, sözleşmenin süresinin 1 ay olup bu süre dolmadan davalının sözleşme konusu taşınmazı kendilerini aracı kılmadan sattığını, davalının sözleşmenin 3.maddesine göre %3 komisyon bedelinin iki katı olan 7.800YTL cezai şart tutarını ödemek zorunda olduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 7.800YTL cezai şartın satış tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı, sözleşmeyi imzaladığını ancak sözleşmede kendisini yükümlülük altına sokacak hükümlerin üzerini çizdiklerini, ayrıca özel şartlar bölümüne de kendisinden masraf ve komisyon ücreti alınmayacağına dair hüküm koyduklarını savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, taşınmazın davalı tarafından davacı aracı kılınmaksızın dava dışı 3.kişiye satılmak suretiyle sözleşmenin süre bitmeden davalı tarafından fiilen feshedildiği, sözleşmenin çizilmeyen 3.maddesine göre davacının 130.000TL’nin %3’üne tekabül eden 3.900TL’ye hak kazandığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne,3.900TL’nin dava tarihinden yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazla istemin reddine karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin

2009/7960-13506

takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacının tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Taraflar arasındaki sözleşmenin 3.maddesi "... bu sözleşmeyi tarafların tek taraflı olarak fesih hakkı yoktur. Mülk sahibinin %3 komisyon bedelini peşinen ödemesi halinde taraflar karşılıklı olarak sözleşmeyi feshedebilirler." düzenlemesi mevcuttur. Sözleşmedeki bu düzenleme ceza-i şart niteliğindedir. Mahkemece sözleşmenin bu hükmüne göre 3.900 TL'nin tahsiline karar verilmiştir. Borçlar Kanununun 161/son maddesi hükmünce hakim fahiş gördüğü cezaları tenkis ile mükelleftir.

Bu hükmü hakimin resen gözetmesi gerekir. Ceza koşulunun fahiş olup olmadığı tarafların ekonomik durumu, özel olarak borçlunun ödeme kabiliyeti ile beraber borcunu yerine getirmemiş olması nedeniyle sağladığı menfaat, borçlunun kusur derecesi ve borca aykırı davranışının ağırlığı ölçü olarak alınarak tayin edilmeli ve hüküm altına alınacak ceza miktarı hak, adalet ve nesafet kurallarına uygun olarak tesbit edilmelidir.

Bu yönler gözetilmeden eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.