Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2010/11074 K.2011/4540

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacılar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacılar, davacı Saadettin’in davalı kooperatiften 2003 yılında satın aldığı patates tohumlarını diğer davacı kardeşi Sadi’nin tarlasına ektiğini, gereken bakım ve özeni gösterdiği halde hastalık nedeniyle patateslerin çürüdüğünü, mahkemece yaptırılan tespit sonucunda tohumluklarda hastalık bulunduğunun tespit edildiğini, aynı nedenle davacı ...’nin açtığı davanın husumetten reddedildiğini, o dosyada yaptırılan tahlil ve bilirkişi incelemesinde hastalığın tohumdan kaynaklandığının bildirildiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 21.000-TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini istemişlerdir.

Davalı ..., tohumlukları davacı Saadettin’e sattıklarını, davacı ... ile aralarında sözleşme ilişkisi bulunmadığını, tohumların sıkı kontrollerden geçirildiğini, uluslararası ... sertifikasına haiz olduklarını, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nca verilen rapora göre hastalığın sudan, topraktan ya da tohumdan bulaşabileceğinin belirtildiğini, tohumlarda bir kusur bulunmadığını savunarak, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, 02.05.2008 tarihli bilirkişi ek rapor ve 18.02.2010 tarihli bilirkişi heyeti raporu esas alınarak hastalığın tohumdan kaynaklandığı hususunun sabit olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle 2010/11074-2011/4540

Yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı ...’ün tüm temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Dava, davalı kooperatiften alınan patates tohumlarının hastalıklı olması nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir. Davacı taraf, davalı kooperatiften satın aldığı patates tohumlarının hastalıklı olduğunu ileri sürmüştür. Davalı ..., tohumlukların uluslararası ... sertifikasına haiz olduğunu, hastalığın tohum kaynaklı olmadığını savunmuştur. Davaya konu edilen patates bitkilerinin hastalıklı olduğu bilirkişi raporları ve tüm dosya içeriği ile sabittir.

Taraflar arasındaki ihtilaf bu hastalığın tohum kaynaklı olup olmadığı noktasındadır.

Davacı ... tarafından yaptırılan tespit sonucunda Güzelyurt Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2003/4 D.... sayılı dosyasına sunulan 31.07.2003 tarihli bilirkişi raporunda; patateslerde bakteriyal yumuşak çürüklük ve solgunluk hastalığı bulunduğu, bu hastalığın tohumla taşınabileceği gibi toprak ya da sudan bulaşabileceği, davacının 2002 yılında yetiştirdiği patateslerden de ektiği, bu patateslerde hastalığa rastlanmadığı, hastalığın büyük olasılıkla tohum kaynaklı olduğu tespit edilmiştir.

Davacı ...’nin aynı nedenle daha önce Güzelyurt Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2003/52 Esas-2004/19 Karar sayılı dosyasında açtığı davada alınan patates numunesi Tarım ve Köyişleri Bakanlığına gönderilmiş, ... Zirai Mücadele Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü’nün 12.12.2003 tarih ve 1194 sayılı raporuna göre, patateslerde yumuşak çürüklük hastalığı ve fusarium solani hastalığının bulunduğu, hastalığın toprak, su ya da tohum kökenli olabileceği bildirilmiştir.

Eldeki davada ise toprak numunesi alınmış, ... Zirai Mücadele Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü’nün 26.11.2009 tarih ve 2727 sayılı raporunda, herhangi bir toprak patojeni tespit edilemediği belirtilmiştir.

Mahkemece esas alınan 02.05.2008 tarihli ek raporda bilirkişilerce, ithal edilen tohumların sıkı kontrollerden geçirilmesi, hastalıksız oldukları ve yurda sokulmalarında sakınca bulunmadığına dair sertifikalarının bulunması nedeniyle hastalığın topraktan bulaştığı kanaatine varılmış, ancak kanaatlerini destekler somut veriler ortaya konulamamıştır.

Yine, mahkemenin itibar ettiği 18.10.2002 tarihli bilirkişi heyeti raporunda ise, toprak patojeni tespit edilemediğine göre, hastalığın tohum kaynaklı olduğu, fakat tohumun Tareks firmasına ait ithal tohumlardan olmadığı ve tarla sahibinin kendisinin temin etmiş olabileceği şeklinde varsayıma dayalı bir tespit yapılmıştır. Davalı ..., davacı Saadettin’e tohum sattığını kabul ettiğine göre, bilirkişi heyetinin bu görüşüne itibar edilemez.

Kaldı ki, aynı yıl davalı kooperatiften patates tohumu satın alan 2010/11074-2011/4540

başka çiftçilerinde ürünlerinin hastalıklı olması nedeniyle zarar gördüğü ve bu konuda davalı kooperatife karşı aynı nedenle davalar açıldığı tanık beyanları ve dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Dava konusu tohumların ekildiği toprak numunesi de temiz çıktığına göre hastalığın tohum kaynaklı olduğunun kabulü gerekir. Bu durumda mahkemece, davacı Saadettin’in zararı konusunda uzman bilirkişi ya da heyetinden rapor alınması ve hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken bu husuların gözardı edilerek yanlış değerlendirme ile yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.