Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2010/12559 K.2011/645

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, tedavi gören sigortalıların ihtiyacı olan iyileştirici nitelikteki sarf malzemelerinin 10/08/1998 tarihinden itibaren taahhütname veren firmalardan veya bu firmalarca beyan edilen bayilerden temin edileceğinin kurumlarınca duyurulduğunu ve 10/08/1998 tarihinden itibaren geçerli olan taahhütnamelerde;

kurum ünitelerine fatura edilen malzeme birim fiyatları ile ileride yapılacak olan protokol fiyatları arasında kurum aleyhine fiyat farkı oluşması durumunda aradaki döviz bazındaki farkın, gruplandırma listesine göre teklif ettikleri ürünler için protokol akdedilmemesi durumunda ise ünitelerine fatura edilen malzeme birim fiyatları ile SSK kurumunca tespit edilecek rayiç bedel arasında kurum aleyhine fiyat farkı oluşması halinde aradaki döviz bazındaki farkın tahsilatının yapılacağı günkü kur karşılığı olarak defaten ödeneceğinin kabul ve taahhüt edildiğini ,kurumlarınca rayiç bedel tespit komisyonu oluşturulduğunu ve alınan malzemelere

ilişkin rayiç bedellerin belirlendiğini belirlenen rayiç bedellere göre kurum aleyhine döviz cinsinden fiyat farkının toplam 68.358 Euro olduğunu tespit edildiğini,bu farkın ödenmesi için davalı firmalara tebligat yapılmasına rağmen ödemelerin yapılmadığını belirterek İtem ... Ltd.Şti.'nin borcun tamamından (diğer davalılardan dan ... Ltd.Şti.'nin sorumlu olduğu 3137 Euro dan, Novatek ...

Ltd.Şti'nin ise sorumlu olduğu 65.221 Euro ile sınırlı olmak üzere) 68.358 Euro ödendiği tarihlerden itibaren en yüksek faiz oranı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

2010/12559-2011/645

Davalılar İ... Ltd.Şti. ve ... Ltd.Şti. vermiş olduğu cevap layihasında davaya konu alımların rayiç bedellere uygun yapıldığını,davacı tarafından belirlenen rayiç bedelin ne şekilde ve hangi kriterlere dayanarak tespit edilmiş olduğunun belli olmadığını,10 yıl önce verilmesi zorunlu tutulan taahhütnamelere dayalı olarak yapılan talebin hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın reddini dilemişlerdir.

... Ltd.Şti.'ne usulüne uygun tebligat yapılmış davalı cevap vermemiş ve kendisini bir vekille de temsil ettirmemiştir

Mahkemece davaya konu farkın talep edilebilmesi için rayiç bedelin usulüne uygun belirlenmesi gerektiği,bilirkişi raporu itibariyle davacı kurumca usulüne uygun rayiç bedel belirlenmeden dava açılmasının sözleşme ve teamüllere uygun olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş,hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı kuruma ait ... Araştırma ve Eğitim hastanesinin davalıdan iyileştirici nitelikte tıbbi malzeme alımı yaptığı, davalı tarafından fiyat farkı oluşması durumunda farkın ödenmesi hususunda taahhütname verildiği hususları dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Davacı, davalı tarafça verilen taahhütnameye dayanarak belirlenen rayiç bedellere göre tespit edilen fiyat farkından doğan alacağın tahakkuk ettiği iddiası ile bu davayı açmıştır. Davalı ...

Ltd.Şti. tarafından verilen 02.10.1998 tarihli taahhütname ile, Kurum ile protokol akdedilene kadar firmaları ya da bayileri tarafından kurum ünitelerine fatura edilen malzeme birim fiyatları ile, ileride yapılacak protokol fiyatları arasında kurum aleyhine, yapılan ödeme tutarının o günkü döviz değerine göre fiyat farkı oluşması durumunda aradaki döviz bazındaki farkı ödemeyi kabul ve taahhüt ettikleri gibi, protokol akdedilmemesi durumunda ise,

kurum ünitelerine fatura edilen malzeme birim fiyatları ile kurumca tespit edilecek rayiç bedel arasında kurum aleyhine,kendilerine yapılan ödeme tutarının o günkü döviz değerine göre fiyat farkı oluşması durumunda aradaki döviz bazındaki farkı da tahsilatın yapılacağı günkü kur karşılığı olarak ödeneceği taahhüt edilmiştir. Yürürlükte bulunan hukuk sistemimizde akit serbestisi prensibi kabul edilmiştir.

Taraflar kanuna, ahlak ve adaba, kamu intizamına, şahsiyet haklarına aykırı olmamak şartıyla aralarında her konuda serbestçe sözleşme yapabilirler. (B.K.19-20md.) Yine sözleşme ile taraflar fiyat belirleme hakkını karşı tarafa yani alıcıya, satıcıya, kiracı ve kiralayana bırakabilirler. Böyle bir kararlaştırma ve taahhüt tarafları bağlar. Somut olayımızda olduğu gibi satıcı davalı tarafın, fiyat

2010/12559-2011/645 belirleme hakkını alıcı davacıya bıraktığına, dair verdiği taahhütname geçerli ve davalıyı bağlayıcıdır. Taahhütname bütünü itibariyle bayi satışlarını da kapsamaktadır. Ancak tek taraflı olarak fiyat belirleme hakkı tanınan taraf bu hakkını M.K.'nun 2. maddesine uygun olarak, hak ve nesafet ölçüleri içinde, objektif iyiniyet kurallarına bağlı olarak ve keyfilikten kaçınarak kullanmalıdır. Gerektiğinde bu hakkını kullanırken aşırılığa ve keyfiliğe kaçıp kaçmadığı hakim tarafından denetlenmelidir.

Davacı, kendisine tanınan fiyat belirleme hakkına istinaden belirlediği fiyatlara göre davalı tarafa fazla ödeme yapıldığını bildirerek 68.358 Euro istediğine ve davalı taraf belirlenen rayiç bedele karşı çıktığına göre, davacının ne şekilde fiyat belirlediği ve alacak çıkardığı hususları araştırmalıdır.

Bu amaçla öncelikle davacıdan belirlediği fiyatlarla ilgili ödeme belgeleri istenilmeli, davacıya, satılan malzemeler ve belirlenen rayiç bedeller açıklattırılmalı, faturada belirtilen tarihler itibariyle belirlenen fiyatların uygun olup olmadığı, fiyat belirlerken davacının hak ve nesafet kuralları içinde, keyfilikten uzak,objektif iyiniyet kurallarına uygun davranıp davranmadığı belirlenmelidir.

Mahkemece yapılan bilirkişi incelemesi sonucu alınan bilirkişi raporunda bu hususlar araştırılmamıştır.

Öyle olunca, mahkemece, az yukarda açıklanan ilkeler doğrultusunda uzman bilirkişi kurulundan taraf, mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli, gerekçeli rapor da alınmak suretiyle davacı kuruma satılan malzemelerin satış tarihi itibariyle piyasadan emsal bedeller de araştırılarak rayiç bedellerinin belirlenmesi,bu rayiç bedellere göre fiyat farkı varsa bu miktara hükmedilmesi gerekir.

Açıklanan hususlarda gerekli araştırma yapılmadan, eksik inceleme ile yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.