Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2010/13169 K.2011/4247

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, taraflar arasında ... hizmetleri satın alma sözleşmesi bulunduğunu, kuruma fatura edilen ... ve işlemlerin örnekleme yoluyla yapıldığını, ibraz edilen faturaların belli bir yüzdelik kısmının rastgele seçilerek denetim yapıldığı,

usule aykırılık saptanırsa bunun diğer tüm faturalara yansıtıldığını, ancak davalı kurum müfettişlerince örnekleme yoluyla yapılan ve mutabık kalınan faturaların yeniden incelenerek 52.097,64TL anapara 10.545,90 TL faiz olmak üzere toplam 62.643,54 TL ek kesinti yapıldığını, işlemin hukuka aykırı olduğu gibi teftiş raporunun da gerekçesiz olduğunu ileri sürerek davalı kurumca 1.uyarı verilmesine ilişkin işlemin iptali ile çekişmenin giderilmesine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 10.000 TL'nin hakkın doğum tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davalıya yapılan ödemelerin doğru olup olmadığı konusunda tekrar denetleme yapılarak davacıya 2007 yılı ... uygulama tebliğine göre 42.160,37 TL yersiz ödemede bulunulduğunun tespit edildiğini, denetlemenin hukuka uygun olduğunu savunarak davanın reddini dilemiştir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir. 2010/13169 2011/4247

Davacı, taraflar arasında mevcut olan ... hizmeti satın alma sözleşmesi bulunduğunu ve kuruma fatura edilen ... ve işlemlerin örnekleme yoluyla yapıldığını, ancak bu şekilde inceleme yapıldıktan sonra davalı kurumca yeniden tüm faturalar üzerinden yapılan yeni denetim sonucu haksız olarak alacaklarından kesinti yapıldığını ve uyarı verildiğini, örnekleme yoluyla bir defa denetim yapıldıktan sonra artık yeniden kalan diğer faturaların denetlenemeyeceği gibi belirlenen eksikliklerin de hatalı olduğunu ileri sürerek eldeki davayı açmıştır.

Mahkemece, davacıya ait faturaların mutabakatının karşılıklı olarak yapılıp kesintilerin de yapıldığı, kanuna göre fatura incelenmesinin örnekleme yolu ile yapılması gerektiği, tüm faturaların incelenmesinin kanun koyucu tarafından uygun görülmediği davacı şirketin faturalarının incelenip kurum tarafından karşılıklı olarak mutabakat sağlanarak kesintilerin yapıldığı, kurumun fazla ödeme varsa bunu ancak örnekleme yoluyla incelediği faturalar üzerinden yapacağı, ancak davalı kurumun fazla ödendiği belirtilen faturaların incelenen faturalar değil kuruma ibraz edilen faturalar olduğu, dolayısıyla bunun usule aykırı olduğu,

karşılıklı olarak kanun, genelge dolayısıyla yapılan ödemeler konusunda mutabakat sağlanıp söz konusu mutabakatın her iki tarafı da bağlayacağı, kurumun işleminin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. ... hizmeti sunan gerçek veya tüzel kişilerin hizmet bedeli olarak düzenledikleri ve ödenmek üzere Sosyal Güvenlik Kurumuna ibraz ettikleri faturaların örnekleme metoduyla incelenmesi hususu 5502 sayılı yasanın ek 1.maddesi ile kabul edilmiştir.

Buna göre ödeme yapılmak üzere kuruma sunulan faturalar %5-10 arasında seçilerek incelenir, inceleme sonucu o döneme ait diğer tüm faturalara yansıtılır. Yine aynı yasanın b bendinin son fıkrası ile bu maddeye uygun olarak yapılan inceleme ve ödemenin 5018 sayılı Kamu Mali ve Kontrol Kanununa uygun olarak yapılmış olacağı hüküm altına alınmıştır.

Somut olayda, taraflar arasında ... hizmeti satın alınması hususunda sözleşme olduğu ve davacının kuruma fatura ettiği ödeme belgelerinin incelenmesinin yukarıda yasa maddesi ile kabul edildiği şekilde örnekleme yoluyla yapıldığı anlaşılmaktadır. Davalı kurum örnekleme yoluyla yapılan denetimden sonra davacı fatura ve ödeme belgelerinde yeniden denetim sonucu usulsüzlükler tespit etmiş ve 2007 yılında davacıya yersiz ve fazladan ödemeler yapıldığı sonucuna ulaşmıştır.

Mahkemece, taraflar arasında örnekleme yoluyla inceleme yapıldıktan sonra artık aynı döneme ilişkin olarak denetim yapılamayacağı sonucuna ulaşılmıştır. Ne var ki, yukarıda belirtilen yasa maddesinde böyle bir engelleme olmadığı gibi İdare’ye burada denetim açısından bir hak

2010/13169 2011/4247 tanınmıştır. Ayrıca İdarenin aleyhine olacak şekilde böyle bir düzenleme de hukuken himaye edilemez. Hal böyle olunca, İdare yeniden denetim yapabileceği gibi, usulsüz yapılan ödemeler var ise istirdadını isteyebilir. Mahkemece, bu değerlendirme sonucunda ve çerçevesinde yeniden taraf, mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli, konusunda uzman bir bilirkişi veya heyetinden rapor aldırılarak davalı tarafından tespit olunan eksikliklerin ve fazla ödemelerin tespit edilerek sonucuna göre bir karar vermek gerekirken aksine düşünce ile yazılı şekilde davanın kabul edilmiş olması doğru görülmemiştir, bozmayı gerektirir.