Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2010/15816 K.2011/6379

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davalı ... Turz İşl. A.Ş avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalı vekili avukat ..... ile davacılar vekili avukat ...'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı ... AŞ. ile 17.6.1992 tarihinde Tatil Sertifikası Sözleşmesi imzaladığını, sözleşme gereği sözleşme bedeli ve her yıl ödenecek bakım ücreti mukabili her yılın 35. haftası için 31.12.2020 tarihine kadar geçerli olmak üzere Turtel Sorgun Tatil Köyündeki E.79/81 nolu dairelerin kullanma hakkını kazandığını, 2001 yılına kadar tatil hakkını kullandığını, 2001 yılında davalı ... AŞ.nin işletmeyi davalı ... AŞ. ye devrettiğini, davalı ...

AŞ. nin 2003 yılında üst hakkını da satın aldığını, 2004 yılında tatil yapmak üzere hazırlandıklarında telefonla tatil hakkının kullandırılmayacağının bildirildiğini, 24.8.2004 tarihli ihtarlarına da cevap verilmediğini, ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere Sorgun Tatil Köyünde bulunan E.79/81 nolu dairelerde 31.12.2020 tarihine kadar geçerli olmak üzere her yılın 35. Haftası için kazanılmış olan devre tatil haklarının hükmen tespiti suretiyle devre tatil haklarının belirtilen dönemlere kadar aynı şartlarla kullandırılmaya devam ettirilmesine ve muarazının 2010/15816-2011/6379

Giderilmesine, davalılarca kullandırılmayan tatil hakkı nedeni ile 2.000 TL. Maddi tazminat ile 5.000 TL. Manevi tazminatın zarar tarihinden itibaren reoskont faizi ile ödetilmesini istemişler, 29.3.2007 tarihli ıslah dilekçesi ile de , davalıların tutumu nedeni ile aynen ifa olanağı kalmadığından sözleşmenin feshi ile 2004 yılı için 1.110 TL. Tatil bedeli ile kalan 16 yıl için 17.760 TL. Maddi tazminatın ve 5.000 TL. Manevi tazminatın reoskont faizi ile ödetilmesini istemişlerdir.

Davalı ..., tesisin diğer davalı tarafından kira sözleşmesine istinaden işletildiğini, bilahere üst hakkının devralındığını, kendilerinin sorumluluğu kalmadığını, kaldı ki devre tatil sözleşmesini dava dışı ... şirketi namına imzaladıkları için kendilerine husumet düşmeyeceğini savunmuş, diğer davalı ...AŞ devre tatil sözleşmesinin tarafı olmadıklarını,daha önce kira sözleşmesine istinaden devre tatil hakkını kullandırdığını,üst hakkını devralarak burada tesisi inşaa ettiğini bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, sözleşmenin iptali ile, davacının yararlanamadığı 2004 yılı devre tatil bedeli 1.110 TL.nin dava tarihinden 17.760 TL. Bakiye yıllar maddi tazminatın ıslah tarihinden itibaren değişen yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiş, hüküm; davacılar ile davalı ...AŞ tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacının tüm, temyiz eden davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekir.

3-Davacılar, davalı tesislerinde 2004 yılına kadar tatil haklarını sorunsuz olarak kullandıklarını, ancak 2004 yılında muaraza yaratılarak tesise alınmadıklarını ileri sürerek, 2004 maddi tazminat ile sözleşme sonunua kadar tatil haklarının bulunduğunun tesbitine karar verilmesini istemişler, 29.3.2007 tarihli ıslah dilekçesi ile de sözleşmenin feshi ile haksız fesih nedeniyle tatil hakkı kullandırılmayan sözleşmenin kalan süresi için maddi tazminat istemi ile eldeki davayı açmışlardır.

Mahkemece sözleşmenin feshi nedeni ile davacının ileriye yönelik kullanamayacağı yıllar için uzman bilirkişice devre tatil hakkının tanındığı tatil köyü ile aynı düzeyde başka bir tatil yerinde, sözleşmede tanınan haklar çerçevesinde tatil yapmanın gerektireceği masraflar hesap edilerek bulunan 2010/15816-2011/6379

iskontolu hesap yöntemiyle belirlenen miktarın ödetilmesine karar verilmiş ise de; davacıların devre tatil sözleşmesini yaptığı 17.6.1992 tarihinde devre tatil bedelini DM olarak ödediği taraflar arasında tartışmasızdır. İadeye karar verilirken, satış bedeli olarak verilen paranın alım gücünün ilk ödeme tarihindeki alım gücüne ulaştırılması ve bu şekilde iadeye karar verilmesi menfaatler dengesine uygun olacaktır. Aksi takdirde kısmi iade durumu oluşacak, iade dışındaki miktar iade borçlusu yedinde haksız miktar olarak kalacak, davalıların sözleşmeden doğan yükümlülüklerinin yerine getirmekten kaçınmalarına neden olacaktır. Bunun aksi bir durumu ise, iade alacaklısının haksız zenginleşmesine neden olacaktır.

Ancak somut olayda taraflar sözleşmeyi yaparken döviz üzerinde yaptıklarına göre dövizin TL karşısındaki değer kazanmasının taraflarca bilindiği ve ilerideki bir fesih durumunda tarafların paranın enflasyonist etkenler nedeniyle değer kaybetme olasılığına karşı tedbir almayı hedeflediklerini kabul etmek gerekir.

Hal böyle olunca, mahkemece fesih tarihinden itibaren davacıların devre tatil olarak yararlanamadığı süre ile önceki dönemlerde yararlandığı sürelerin tespit edilmesi, davacıların ödediği tüm bedelin ileriye yönelik kullanılmayan sürelere tekabül eden döviz bedeli oranının belirlenerek kalan yıllar için bu bedelin ne kadar olduğunun hesaplanması ile belirlenecek döviz cinsinden bedelin talebin TL olduğu dikkate alınarak dava tarihindeki TL karşılığına hükmedilmesi gerekirken, aksi düşüncelerle yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.