Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2010/18727 K.2011/14056

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davalı avukatınca Duruşmalı, davacı avukatınca da duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalı vekili avukat ... ile davacı vekili avukat ... gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, kaçakçılık kanuna muhalefet suçundan yakalanan 41.360 kg motorinin yediemin sıfatı ile davalıya 25.2.2000 tarihli protokol ile teslim edildiğini, 2003 yılında 3 kez satışa sunulduğu halde satılamadığını, daha sonra ise mevzuattan kaynaklanan sebeplerle tasfiye yapılamadığını,2007 yılında mevzuatın değişmesi ile yeniden tasfiye sürecine girdiklerini, davalıdan motorini teslim etmesini istedikleri halde, yediemin ücreti ve yüksek miktarda fire düşülerek teslimine çalışıldığını, aldırılan numune üzerinde KATÜ'de analiz yaptırdıklarını,

malın evsafının bozulduğunun bildirilmesi üzerine artık tasfiyesinin mümkün olmaması nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı olarak 41.360 kg motorinin piyasa değeri olan 150.085 TL nin dava tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, yedieminlik ve fire miktarı düşülerek kalan malı teslim etmeye hazır olduğunu, malın evsafının bozulmadığını savunarak davanın reddini dilemiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü ile 40.418 kg motorin bedeli 103.451,55 TL nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsiline, fazla talebin reddine karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir. 1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının sair, davacını tüm temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Kaçakçılık Kanununa muhalefet edildiği zannı ile üçüncü kişilerin elinde yakalanan 41.360 kg motorin 25.2.2000 tarihli protokol ile yediemin olarak davalıya teslim edildiği, 2003 yılında üç kez satışa çıkarıldığı halde satılamadığı, 2007 yılında tasfiye için davalıdan teslimi istendiği hususları dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Davacı davalıya teslim ettiği maldan aldığı numune üzerinde KATÜ'de analiz yaptırmış, 18.9.2007 günlü analiz sonucuna göre malın motorin standardına uygun olmadığı belirlenmesi üzerine tasfiye mümkün olmadığından teslim ettiği malın tamamının bedelinin tahsilini talep etmiştir. Davalı yedieminlik ücreti ve fire miktarı düşülmek suretiyle teslime hazır olduğunu bildirmiştir.

Taraflar arasında düzenlenen protokolde malın satışı halinde satış bedeli üzerinden %15 oranda yedieminlik ücreti verileceği kararlaştırılmış, satılamaması halinde yedieminlik ücreti belirlenmemiştir. Davalıya 2000 yılında teslim edilen malın uzunca bir süre tasfiyeye tabi tutulmadığı bu uzayan süreçte malın depolamadan kaynaklanan sebeplerle evsafının değişmiş olması ve piyasaya satışı mümkün değildir.

Bu durum satışı derhal ve zamanında yaptırmayan davacının da sorumluluğunu gerektirir.

Bu nedenle 10 yıl boyunca teslim edilen malı tanker tahsis ederek yer altında ve üstünde muhafaza eden davalıya, dava konusu olayın özellikleri, davalının yedieminlik görevini kötüye kullanmaktan açılan soruşturmada takipsizlik kararı verilmiş olması hususları da gözetilerek hak ve nesafet ilkelerine göre uygun bir yedieminlik ücretinin belirlenerek, davacının talep ettiği miktardan mahsubu ile karar verilmesi gerekirken bu yön gözetilmeden karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektir.

2-Davacı dava dilekçesinde davalıya teslim ettiği 41.369 kg motorinin bedelinin tahsilini talep etmiştir. Davadan önce davalıya gönderdiği 24.6.2008-11.7.2008 tarihli ihtarlarında motorinin bekledikçe fire veren bir ürün olması nedeniyle Gümrük Yönetmeliğinin 10 nolu ekinde belirtilen değerler esas alınarak 38.972,26 kg malın teslimini talep etmiştir.

Mahkemece aldırılan bilirkişi raporunda fire miktarı davacının ihtarlarında hesapladığı miktardan daha az hesaplanarak 10.418 kg motorin bedelinin tahsiline karar verilmiştir.

Davacının davadan önce malın teslimi hususunda gönderdiği ihtarlarda bildirdiği, 38.972,26 kg motorin miktarı davacı yönünden bağlayıcı olduğu halde, davacının kendi belirlediği ve yönetmeliğe göre hesapladığı fire miktarından daha az miktarda fire hesaplanarak 40.418 kg motorin bedelinin tahsiline karar verilmiş olması da usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.