Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2010/7869 K.2010/15728

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vekilleri avukat ... ve avukat ... gelmiş davalı tarafından gelen olmadığından onun yokluğunda duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, umumi mağazacılık faaliyetinde bulunduğunu, bu bağlamda davalıdan aldığı çeltik karşılığında kendisine makbuz senetleri verdiğini bu makbuz senetlerine konu çeltiklerin aralarındaki sözleşmeler gereğince davalıya ait depolarda muhafaza edildiğini davalının verilen makbuz senetlerini teminat göstererek dava dışı bankalardan kredi kullandığını kredi borcunu ödemediğini, bu borçları garantör sıfatıyla kendisinin ödemek zorunda kaldığını, yapılan kontroller sırasında çeltiğin davalıya ait depolarda bulunmadığının tespit edildiğini, davalı hakkındaki ceza soruşturmasının devam ettiğini ileri sürerek davalıya ait depolarda bulunması gereken ancak bulunmayan 1.361.611 kg çeltik bedelinden şimdilik 1.906.367.00 TL'nın %27 faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davacının çeltik bedelini değil, dava dışı bankalara davalının kredi borcu nedeniyle ödediği parayı isteyebileceği gerekçe gösterilmek ve bu paradan nakte çevrilen teminat mektubu bedelinin mahsubundan sonra 830.986.36 TL'nın tahsiline karar verilmiş, hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacının umumi mağazacılık faaliyeti kapsamında; davalının davacıya 1.110 ton çeltik teslim ettiği, bunun karşılığında makbuz senedi düzenlenerek kendisine verildiği, normal koşullarda çeltiklerin davacıya ait depoda muhafaza edilmesi gerekirken, çeltikle Makbuz Senedi karşılığı Kredi Kullanım Şartlarını Düzenleyen Sözleşme ve Çeltikle Kira ve Bakım Sözleşmesi gereği

2010/7869-15728

çeltiklerin davalıya ait depoda muhafaza edildiği, davalının bu sözleşmeler gereği çeltikleri davacıya iade yükümlülüğü altına girdiği, davacının da yasa ve sözleşme gereği makbuz senedi ibraz edildiğinde rayiç fiattan çeltikleri satın alma yükümlüğü altında olduğu, davalının bu makbuz senetlerini bankaya ciro ederek kredi kullandığı, davalının kredi borcunu ödemediği, bankanın makbuz senedi karşılığı davacıdan talepte bulunduğu, bu durumda davacının makbuz senedi karşılığındaki miktar kadar çeltik ürünü bedelini bankaya ödemekle yükümlü olduğu,

ancak çeltiklerin sözleşme ile davalıya teslim edilmesine rağmen, davalının bu çeltikleri depodan çıkararak sattığı, davacının çeltiklerin bedelini ödeme yükümlülüğü altına girmesine rağmen davalının sözleşmeye aykırı davranışı nedeniyle çeltiklerin davacıya teslim edilmeyeceğinin anlaşıldığı, bunun için davalı hakkında İpsala Cumhuriyet Başsavcılığınca ceza soruşturması açıldığı dosya içeriğinden anlaşılmaktadır.

Yapılan bu açıklamalar gözetildiğinde, davalı tarafın sözleşme gereği kendisine teslim edilen çeltikleri 3. kişiye satarak elinden çıkardığı gibi çeltik karşılığı kendisine verilen makbuz senetlerinide bankaya ciro ederek elinden çıkardığı sabit olduğuna göre davalı, gerek TTK nun 744 ve müteakip maddeleri ve gerekse taraflar arasındaki çeltik kira ve saklama sözleşmeleri gereğince kendisine teslim edilen ancak davacıya iadesi mümkün olmayan çeltik bedellerini davalıdan ister. Mahkemenin bu yönü gözardı ederek çeltik bedeli yerine davacının dava dışı bankaya ödediği kredi borcunun tahsiline karar vermiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.