Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2010/8860 K.2010/16933

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, mal alımı tip sözleşmesi ile tarafların 78.815.00.TL bedelli katoloji cihazları alım satımı konusunda anlaştıklarını ve anlaşmaya dayalı olarak bedelin tahsili için icra takibine geçildiğini fakat davalının sözleşme gereği işin zamanında teslim edilmemesi halinde her takvim günü bakımından sözleşme bedeli üzerinden %2 gecikme cezası kesilmesi gerekeceğine ilişkin sözleşmenin 17.1. maddesine göre 16 günlük gecikme karşılığı 25.019.20.TL kesinti yapılarak ödemede bulunulduğu yönünde haksız olarak itirazda bulunduğunu,

Devlet hastanelerinde Kamu İhale Kanunu hükümlerine göre tıbbi cihazların satımına ilişkin tip sözleşmelerde gecikme cezası yönünden teamül oluştuğunu bununda yüzde oranında değilde binde oranında olduğunu, sözleşmede maddi bir hata ile sıfırın sehven yazılmamış olduğunu, diğer sözleşmelerde yazı ile de yazıldığını, kamu sözleşmelerinin uygulanmasında tarafların eşit hak ve yükümlülüklere sahip olması gerektiğini,

BK.' nun 18. maddesine göre akdin yorumlanmasında sehven meydana gelen hata bakınmından 16 günlük gecikme için cihaz bedelinin 1/3' ünün ceza olarak kesilmesinin satıcının mahfına sebep olacağından hukuka aykırı olduğunu ve BK.' nun 20/3. maddesi uyarınca ahlaka aykırılık arz eden sözleşmede mevcut %2 oranının geçersiz sayılması gerektiğini bu nedenlerle itirazın iptali ile takibin devamına, %40 icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.

2010/8860-16933 Davalı, taraflar arasında imzalanan sözleşmede teslimin en geç 30 ... günü içinde yapılacağının kararlaştırılmasına rağmen işin zamanında teslim edilmediğini, sözleşmede gecikilen her takvim günü için sözleşme bedeli üzerinden %2 gecikme cezası kesileceği yönündeki hüküm gereğince 11.06.2007 tarihinde yapılan teslim bakımından 16 günlük gecikme nedeniyle sözleşme bedelinin %2' si üzerinden toplam 25.019.20.TL kesinti yapılarak istihkakın davacıya ödendiğini, davacının sözleşme imzalarken %2 şartını kabul ettiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini dilemiştir.

Mahkemece, cihaz alımı tip sözleşmelerinde malın tesliminde gecikilen her gün için sözleşyme bedelinin binde nispetindeki payın ceza tazminatı olarak uygulanması yönünden teamül mevcut olduğu, yüzde nispetindeki payın sözleşmeye ceza'i şart olarak sehven yazıldığı BK 19,20,161 MK'nun 2.maddesi gereği, sözleşmedeki %2 cezai-şart oranın %2 oranı olarak kabulü gerektiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulü ile itirazın iptali ile takibin 23.620.93.TL asıl alacak 4.251.76.TL işlemiş faiz üzerinden asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen ve değişecek olan avans faiz oranları uygulanmak ve talep gibi %27 oranını geçmemek suretiyle devamına,

davacının belirlenen alacağı likit olduğundan toplam alacağın %40 tutarı inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Taraflar arasında imzalanan 25.04.2007 tarihli mal alımı tip sözleşmesinin 11.4. maddesi toplam 78.185.00.TL bedelli pataloji cihazlarının 30 gün içerisinde teslim edileceği 17.1.maddesi ile zamanında mal teslim edilmediği takdirde geçen her takvim günü için yükleniciye yapılacak ödemelerden sözleşme bedeli üzerinden %2 oranında gecikme cezası kesileceği 17.2.maddesi ile,

gecikme cezasının yükleniciye ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın ödemelerden kesileceği, ödemelerden karşılanamaması halinde yükleniciden ayrıca tahsil edileceği 17.3.maddesi ile bu gecikme ihtarının yükleniciye tebliğinden itibaren 20 günü geçtiği takdirde idarenin sözleşmeyi feshedecek olduğu ayrıca yüklenici sözleşmeye uygun olarak malı süresinde teslim etmediği takdirde idarece 20 gün süreli gecikme ihtarı verecek olup gecikilen her takvim günü için sözleşme bedelinin (idareler ihale konusu işin niteliğine göre,

gecikme halinde idarenin uğrayacağı muhtemel zararı dikkate alarak uygun bir oran belirleyeceği yönündeki dipnot 28 gereği) %2 oranında gecikme cezası uygulanacağı ve gecikme ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi halinde ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminatın gelir

2010/8860-16933 Kaydedileceği ve sözleşme feshedilerek hesabın genel hükümlere göre tasfiye edileceği (söz. madde 52.) hüküm altına alınmıştır.

Sözleşme ve şartnamede %2 olarak belirtilen cezai şart oranı, sözleşme serbestisi esasına göre, TTK.' nun 20/2. maddesi gereğince basiretli bir ... adamı gibi hareket etmesi gereken davacıyı bağlar. Taraflar arasında imzalanan sözleşmede kararlaştırılan %2 cezai şart oranında maddi hata yapıldığı kanıtlanamamıştır. Dosyaya delil olarak sunulan bazı sözleşmelerde kararlaştırılan %0,2 ve %0,1 cezai şart oranları bu sözleşme yönünden tarafları bağlamaz.

Ayrıca sözleşme gereğince kesilen cezai şart miktarı da davacının ekonomik olarak mahvına sebebiyet verecek ölçüde değildir. Taraflar arasında akdedilen sözleşme ve sözleşmede yer alan cezai şart oranı geçerli olduğund göre bu ilkeler ışında inceleme yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken mahkemece yukarıda açıklandığı gibi karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

2-Kabule göre de; a.Taraflar arasındaki uyuşmazlık akdedilen satış sözleşmesinde kararlaştırılan cezai-şart alacağının istirdadı istemine ilişkin olup alacağın varlığı miktar ve oranının belirlenmesi yargılama gerektirdiğinden likit bir alacaktan söz edilemeyeceği ve dolayısıyla borçlunun icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulamayacağı gözetilmeden alacaklı yararına tazminata hükmedilmesi, harçlar Kanunu' nun 13/j. maddesi gereğince davalı T.C. ... harçtan muaf tutulması gerekirken, davalının harçtan sorumlu tutulması doğru değildir.