Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2011/10558 K.2011/18029

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı tarafından açılan galvenizli çöp Konteyneri ihalesini kazandığını, 13/12/2006 tarihli sözleşme ile davalıya 300 adet çöp konteyneri teslimi borcunun tarafından üstlenildiğini, işe başlama tarihinin 15/12/2006, bitiş tarihinin 20/12/2006 olarak kararlaştırıldığını, sözleşmenin 17 maddesinde malın teslimindeki beher günlük gecikme için % 3 oranında cezai şart öngörüldüğünü, çöp konteyneri imalinde kullanılan siyah yassı sacın Türkiye deki tek üreticisi olan...

AŞ'nin 13/12/2006- 16/01/2007 tarihleri arasında bu malzemeyi üretmediğini bu nedenle 26/01/2007 tarihinde teslimatın yapabildiğini, davalının sözleşmedeki cezai şart nedeniyle alacağı olan 82.500,00 TL nin tamamını kestiğini, bu surette alacağı ödemeyerek iktisadi mahvına yol açtığını, cezai şart hükmünün BK 20 madde uyarınca geçersiz olduğunu beyanla tatbik edilen cezai şartın iptaline ya da mahkemece uygun görülecek oranda tenkisine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, sözleşmeye göre işin 20/12/2006 tarihinde bitirilmesi gerektiğini, bu tarihe kadar ne işin bitirildiğini ne de kendilerine müracaatla bilgi verildiğini, bunun üzerine davacıya 03/01/2007 tebliğ tarihli ihtarname çekilerek sözleşmeden doğan borçları ile sözleşmenin 17 maddesi hükümlerinin uygulanacağının hatırlatıldığını, davacının cevabi yazısıyla 29/01/2007 tarihinde teslimatın yapılacağını bildirdiğini, 26/01/2007 tarihinde de teslimatın yapıldığını, davalının... nin üretimi durdurduğuna ilişkin mücerret savunmada bulunduğunu ve talebin haksız olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile dava konusu cezai şartın 75.500,00 TL lik kısmının iptaline karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, sözleşme gereğince teslim etmesi gereken 300 adet Çöp konteynerini süresinde teslim edemediğinden, sözleşmeye konulan fahiş cezai şart nedeniyle tüm hakedişinin kesildiğini ileri 2011/10558-18029

sürerek, sözleşmedeki cezai şart hükmünün BK 20 madde uyarınca geçersiz olduğunu beyanla tatbik edilen cezai şartın iptaline ya da mahkemece uygun görülecek oranda tenkisine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı davanın reddini dilemiş, Mahkemece,tacir olan davacı hakkında sözleşmeye göre tahakkuk ettirilen cezai şartın mahkemece indirilmesi yada iptali mümkün olmakla, olayda davacının basiretli bir iş adamı gibi hareket etmediği,

yapmış olduğu sözleşmedeki edimlerini özenle ve zamanında yerine getirmediği için, sözleşmedeki cezai şart hükmünün uygulanması gerekmekte ise de, çok fahiş olan cezai şart miktarının davacı şirketin saptanan ekonomik potansiyelinin zayıflığı karşısında bu cezai şartın davacının ekonomik açıdan mahvına neden olacağından gecikilen dönem için ülkede uygulanmakta olan en yüksek aylık gecikme zammı miktarı kadar olmasının hakkaniyete uygun düşeceğinden bahisle yukarıdaki hüküm kurulmuştur.

Tacir olan davacı basiretli bir iş adamı gibi hareket etmediği, yapmış olduğu sözleşmedeki edimlerini özenle ve zamanında yerine getirmediği anlaşılmaktadır. Sözleşmeye konulan cezai şartın caydırıcılık yönünün gözden kaçırılmaması, tacir olan davacı için sözleşmeye bağlılığında esas olması gerekir.

Öyle ise mahkemece davacı şirkete ait malvarlığının aktif ve pasifleri ile araştırılarak dava konusu cezai şartın gerçekten davacının mahvına sebep olacak ise hakkaniyete uygun bir indirim yapılarak karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma gerektirir.