Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2011/12363 K.2012/3725

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı firmanın ithal ettiği mısır tohumlarını diğer davalıdan satın aldığını, emsallerine göre daha fazla verim alacağının vaad edildiğini, tohumları tarlasına ektiği ve bakımını uygun koşullarda yaptığı halde verim alamadığı gibi mevcut ürününde küçük ve kalitesiz olduğunu, 8.11.2004 tarihinde tesbit yaptırdığını ve bilirkişi raporundaki zararının tahsili için takip yaptığını bildirerek itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir. Davalılar davanın reddini dilemişlerdir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı davalı firmanın ithal ettiği, mısır tohumlarını diğer davalıdan satın alıp tarlasına ektiği halde verim kaybı yaşadığı gibi mevcut ürünün de küçük ve kalitesiz olması nedeniyle zararının tahsili için eldeki davayı açmıştır.

Davalı, davacının talebi üzerine tarlasına mühendis gönderildiğini, ürünün bitki çıkışının normal olduğunu ancak koçanlarda koçan kurdu ve zararlıların olduğunu, bölgede ikinci ürünlerde zararlıların çoğaldığını, davacının yeterli ilaçlamayı ve bakımı yapmadığını, tesbitinde usulüne uygun olarak yapılmadığını, emsallerinden daha fazla ürün vaadlerinin bulunmadığını savunarak davanın reddini dilemişlerdir.

Dava konusu ürünün tanıtım belgelerinde birinci ve ikinci ürün olarak ekilebileceği, yüksek verimliliği olduğu, hastalık ve zararlılara karşı dayanıklı olduğu belirtilmiştir.

Davacının 8.11.2004 tarihinde yaptırdığı tesbitte ve bilirkişi raporunda, dava konusu tohumların ekili olduğu ürünün hasat edilip, anızlarının yakıldığı, bir kısmının da sürülüp başka ürünün bulunduğu, anızı yakılan tarlada, yerde bulunan mısır koçanları üzerinde yapılan inceleme sonucu koçanın boyutunun küçük olması nedeniyle emsallerinden farklı olduğu belirtilerek davacının zararı hesaplanmıştır. Davalı taraf bu tesbit usulüne itiraz etmiştir.

Ürün hasat edilip tarlanın anızları yakıldıktan ve başka bir ürün için sürüldükten sonra yapılan tesbitte delillerin ortadan kaldırılmış olması nedeniyle yerdeki tek tük mısır koçanları üzerinde inceleme yapılarak zararın tesbiti mümkün değildir. Zirai faaliyetlere ilişkin zarar iddialarının ortaya çıkmasından itibaren, mümkünse ürün tarlada iken derhal tesbitinin yapılması delillerin sağlıklı ve doğru olarak toplanabilmesi açısından öncelik arzeder.

Ayrıca hasat edilen ürün de ortada olmadığından onun üzerinde de inceleme yapılamamıştır. Kaldı ki davacının İlçe Tarım Müdürlüğüne tarım destek primi almak için o yıl yaptığı beyanında mısır ektiği alanlarda tam kapasite ile verim aldığını beyan etmiş, bu beyan üzerinden tarım destek primi almıştır.

Davalı firmanın başvuru üzerine gönderdiği mühendis ve davalı tanıklarının beyanlarında davacının tarlasındaki üründe fazla miktarda koçan kurdu bulunduğu, ikinci ürün ekimlerinin zararlılara daha fazla maruz kaldığı, ilaçlamanın zamanında yapılmadığı belirtilmiştir.

Açıklanan tüm bu nedenlerle davacının uğradığını ileri sürdüğü zararın davalılardan temin ettiği tohumdan meydana geldiğini ispat edememesi nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.