Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2011/16608 K.2012/2337

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı S. ... avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, ... komisyonculuğu yaptığını, 24.04.2006 tarihinde davalılara ait taşınmazın satılması konusunda Aracılık sözleşmesi imzalandığını,davalılara ait taşınmazın satılması için gerekli çalışmaları yapıp uygun alıcıyı bulduğunu ,dava dışı alıcı ile davalılar arasında 13.05.2006 tarihli satış sözleşmesinin imzalandığını,alıcının banka kredisinin onaylandığını,ekspertizin geldiğini,

satış sözleşmesinde kararlaştırılan taşınmazın tapu devrinin 30.05.2006 tarihinde verilmesi gerekirken davalıların tapu devrini vermeyerek sözleşmedeki edimlerini yerine getirmediklerini,24.04.2006 tarihli sözleşmenin 5.7 maddesi uyarınca cezai şart alacağının doğduğunu ileri sürerek fazla hakları saklı 5700 TL cezai şart alacağının davalılılardan 15.07.2006 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalılar,yargılamaya katılmadıkları gibi cevap dilekçeside vermemişlerdir. Mahkemece,davalılardan ... yönünden açılan davanın kabulü ile 5700 TL tazminatın 18.07.2006 temerrüt tarihinden faizi ile tahsiline ,diğer davalı ... yönünden açılan davanın pasif husumet sıfat yokluğundan reddine karar verilmiş,hüküm davalılardan Billur çoşkuner tarafından temyiz edilmiştir. 1)Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmasına göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davacı ile davalılardan ... arasında 24.4.2006 tarihli aracılık sözleşmesi yapıldığı,bu sözleşmenin 5.7 maddesinde “Remax Optimum eğer satış işlemine aracılık ediyorsa Müşteri işbu sözleşmenin 5.1,5.3,5.4,5.5,5.6 maddelerindeki taahütleri yerine getirmemesi halinde Remax Optimum üçüncü maddede taşınmazın satış bedeli olarak belirtilen meblağın % 6 Kdv sine denk düşen 5700 Tl yi cezai şart olarak ödemeyi kabul ve taahüt eder.”hükmünün düzenlendiği anlaşılmaktadır.Sözleşmede az yukarıda belirtilen kararlaştırma cezai şart niteliğindedir ve hukuken geçerlidir.

Burada kararlaştırılan cezai şart,tellallık sözleşmesinin bir yaptırımı niteliğinde olup onun sonuçlarına tabidir. Bu sözleşme de yazılı şekilde düzenlendiği için geçerlidir ve tarafları bağlar. Diğer bir ifade ile sözleşmedeki cezai şartı içeren bu hüküm satıcı ile alıcı arasındaki taşınmaz malın mülkiyetinin geçirilmesi amacıyla kararlaştırılmamıştır.

O nedenle satış akdinin bir yaptırımı olarak değil, açıklandığı şekilde tellallık sözleşmesinin bir yaptırımı olarak taraflarca kararlaştırıldığının kabulü gerekir. Şu durum karşısında sözleşme kural olarak geçerli oldugu için davacı cezai sarta tekabul eden giderimi isteyebilir. Ancak BK.nun 161/son maddesine göre hakim fahiş gördüğü cezai şartları tenkis ile mükelleftir. Bu hükmü hakimin resen gözetmesi gerekir.

Cezai şartın fahiş olup olmadığı belirlenirken tarafların iktisadi durumları, özel olarak borçlunun ödeme kabiliyeti ile beraber borcunu yerine getirmemiş olması sebebiyle sağladığı menfaat, borçlunun kusur derecesi ve borca aykırı davranışın ağırlığı ölçü olarak alınmalıdır. Cezai şart bu suretle belirlenmeli ve hüküm altına alınacak ceza miktarı hak, adalet ve nefaset kurallarına uygun olarak tespit edilmelidir.

Mahkemece, davacının sözleşmedeki cezai şartı isteyebileceği gözönüne alınarak tenkis hususu değerlendirilmeksizin yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.