Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2011/19752 K.2012/22783

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraflar avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalılardan T.C. Başbakanlık vekili avukat ... geldi, karşı taraftan gelen olmadığından onun yokluğunda duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacılar, 1989 yılında ...’dan zorunlu göçe tabi tutularak Türkiye’ye geldiklerini, Devlet bakanlığınca hazırlanan göçmen evleri projesi kapsamında borçlandırılarak konut satın aldıklarını, bu bağlamda 2.500.000'er TL peşinat ödediklerini, bu ödemelerin konut maliyetinden düşülmesi gerekirken düşülmediğini ileri sürerek, bu ödemenin güncelleştirilerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 2.500.000'er TL nın yasal faizi ile davalıdan tahsilini istemişlerdir.

Davalı, kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, zamanaşımı süresinin dolduğunu ve davanın haksız olduğunu savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davacıların yaptığı peşin ödemeler borçlarından mahsup edilmediği gerekçesiyle, 2.500.000 TL ödemenin güncellenmiş değerinin ... için 2.176,47 TL, ... için 2.176,47 TL, ... için 2.177,41 TL, ... için 4.352,94 TL olmak üzere 10.882,00 TL 2011/19752 2012/22783

Olduğuna ilişkin bilirkişi raporu esas alınarak bu 10.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, 1989 yılında ...’dan zorunlu göçe tabi tutularak Türkiye’ye geldiğini, Devlet Başkanlığı’nın hazırladığı göçmen evleri projesi kapsamında borçlanarak konut satın aldıklarını, bu amaçla 2.500.000'er TL peşinat ödediklerini, daha sonra aralarında sözleşme düzenlendiğini, peşin ödedikleri paranın konut maliyet bedelinden mahsup edilmediğini ileri sürerek bu ödemenin güncelleştirilmiş değerinin tahsilini istemişler; davalı ise, peşin olarak yatırılan paranın mahsubunun yapıldığını, davacıların talebinin haksız olduğunu savunarak davanın reddini dilemiştir.

Toplanan delillerden ve dosya kapsamından taraflar arasında sözleşme kurulmadan önce davacıların konut edinmek amacıyla davalı hesabına bir kısım paralar yatırdıkları, daha sonra davacılarla dava dışı ... bankası arasında yapılan sözleşmeyle borcun takside bağlandığı, sözleşmede mahsup konusunda hüküm bulunmasa da taksit tutarlarının tamamının ödendiği konusunda ihtilaf yoktur. İhtilaf önceden peşin olarak yatırılan 2.500.000'er TL'nın mahsubunun yapılıp yapılmadığı noktasında toplanmaktadır.

Yine dosya kapsamından açıkça anlaşılacağı üzere göçmen konutlarının yapım ve temini işini dava dışı Devlet Bakanlığı ile ... Bankası üstlenmiş, geçen zaman içerisinde de bu konutların yapım işi davalı ... ye devredilmiş, ... Bankası da dava dışı ... Bankasına devredilmiştir.

Devlet Bakanlığı kredi temin işini üstlenen ... Bankasına 23.9.1993tarihinde yazdığı yazısında “ Her ne şekilde olursa olsun, soydaşların konut için yatırdıkları peşinatların borç miktarından düşülmesi ve bakiye üzerinden borçlandırılmaları ” talimatını vermiş; daha sonra aynı bankaya 17.12.1997 tarihinde yazdığı yazı ile de yatırılan peşinatların mahsup edilip edilmediğini sormuştur. ...

Bankası ise 31.12.1997 günlü cevabi yazısında proje kapsamında ülke çapında 21556 kişinin konut sahibi olduğunu, 6629 kişinin peşinatlarının kesin borçlandırma işlemleri aşamasında peşinatlarının mahsup edileceğini, bunların dışında kalan kişilerin tamamının peşinatlarının borçlarından mahsup edildiğini bildirmiştir. Yine aynı Bakanlık 8.3.1999 tarihli yazısında soydaşlara yapılacak geri ödemelerin mutlaka banka cüzdanlarına işlenmesini bildirmiştir. ... Bankasının ...

Bankasına devrinden sonra Devlet Bakanlığı ... Bankasına yazdığı 24.5.2002 tarihli yazısında ... 'de hak sahiplerine konutlarının teslim edildiğini, işin başında yatırılan peşinatlarında maliyet hesabından 2011/19752 2012/22783

tenzil edildiği belirtilmiş; bu yazı esas alınmak suretiyle ... Bankasının bireysel krediler daire başkanlığının ...

Çakmak Şubesine yazdığı 10.07.2002 tarihli yazısında Devlet Bakanlığının 24.5.2002 tarihinde ... 'de inşa edilen 3000 göçmen konutunun kesin borçlandırılmasının talimata bağlandığı, 1.9.2002 tarihi itibariyle hesaplanan ilave borçlanma tutarlarının yazı ekinde tablo halinde gösterildiği, çok cuzi olan borçlanma tutarlarının bu tarih itibariyle hesaplara borç kaydedildiği, bunların tahsil edilmesinin gerektiği İTFA planı ve ANÜFE tablolarında bir değişiklik olmayacağı belirtilmiştir.

Diğer taraftan Dairemizin 2012/10177 esas 2012/14814 karar sayılı dosyasında dairemiz incelemesinden geçmek suretiyle kesinleşen,aynı konuda ... 2.Tüketici Mahkemesinde açılan 2010/832 esas ve 2012/ 26 karar sayılı dosyanın davacısı banka hesap cüzdanını dosya ya ibraz etmiş,hesap cüzdanının incelenmesinden de gerekli mahsubun yapıldığı gözlemlenmiştir.

Yukarıda özetlenen gerek Devletin resmi kurumları arasındaki yazışmalardan, gerek hak sahiplerine ait liste başlıklı belge kapsamından ve gerekse aynı nedenlerle açılan ve reddedilip, dairemizin incelenmesinden de geçmek suretiyle kesinleşen dosya kapsamlarından da açıkça anlaşılacağı gibi davacının peşin ödediği paranın mahsubunun yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile kabulü usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.