Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2011/4087 K.2011/12787

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı ile birlikte müteahhitlik yaptıklarını, inşaat yapmak üzere dava dışı arsa sahibi ... ile yaptıkları sözleşme gereğince 6 dairelik bir inşaat yaptıklarını, bir dairenin arsa sahibine verildiğini, kalan 5 dairenin davalı adına tescil edildiğini davalının bu dairelerden 4 adetini sattığını, bir dairenin davalının mülkiyetinde olduğunu, inşaatın tamamlanması nedeniyle şirketin tasfiyesinin gerektiğini, 5 dairenin toplam bedelinin 340.000 TL olduğunu,inşaat maliyetinin ise 260.000 TL olduğunu, karın 80.000 TL olup, kendisini payına düşen kısmın 40.000 TL olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 3.000 TL'nin ihtar tarihi olan 02.04.2009 tarihinden itibaren en yüksek faizi ile tahsilini talep etmiştir.

Davalı, davacı ile bir adi ortaklık yapmadıklarını, davacıdan kendisine üzerinde inşaat yapmak üzere arsa bulmasını istediğini, davacının da davaya konu inşaatın yapıldığı taşınmazı bulduğunu, davacının arsa malikinin ancak kendisinin taraf olması halinde sözleşme yapmayı kabul edeceğini söylemesi nedeniyle formalite gereği kat karşılığı inşaat sözleşmesinde davacının müteahhit olarak gösterildiğini, inşaatta davacının hiçbir emek ve sermayesinin olmadığını, yaptığı aracılık hizmetine ilişkin bedelinde davacıya ödendiğini belirterek davanın reddini dilemiştir.

2011/4087-12787

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş,hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Tarafların müteahhit olarak arsa sahibi ile imzalamış olduğu tarihsiz kat karşılığı inşaat sözleşmesi ile dava dışı arsa sahibine ait taşınmaz üzerine tarafların tüm masrafları birlikte karşılayarak yapacakları 3 katlı karkas binada bulunan ve konumu belirtilen bir dairenin arsa sahibine arsa karşılığı bedelsiz olarak devredileceği,bir dairenin de 65.000 TL karşılığı verileceği kararlaştırılmak suretiyle adi ortaklık kurulduğu sabit olup,mahkemenin de kabulü bu yöndedir. Bu adi ortaklığa konu inşaatın yönetici ortak olarak davalı tarafından tamamlanarak binanın yapı kullanma izin belgesinin alındığı ,ayrıca sözleşmede arsa sahibine bedelsiz arsa karşılığı verilmesi kararlaştırılan bağımsız bölümün tapu devrinin yapıldığı tapu kayıtlarından anlaşılmaktadır.

O halde davacının adi ortaklığın tasfiyesine ilişkin talebi değerlendirilerek karar verilmesi gerekir.

BK.nun 538. maddesinde belirtildiği gibi tasfiye, bütün hesapların görülüp ortaklığın aktif ve pasif bütün mal varlığının belirlenip ortakların birbirleri ile alacak verecek ve ortaklıktan doğan tüm ilişkilerinin kesilmesi yoluyla ortaklığın sona erdirilmesi, malların paylaşılması ya da satış yoluyla elden çıkarılmasıdır.Ortaklık sözleşmesinde hüküm bulunduğu takdirde tasfiyenin sözleşmedeki hükümlere göre yapılması asıldır.

Böyle bir hükmün bulunmaması halinde ise tasfiyenin bu defa BK.nun 539. maddesindeki sıra takip edilerek yapılması gereklidir.

Dava konusu olayda sözleşmede tasfiye ile ilgili özel bir hüküm bulunmadığından tasfiyenin BK.nun 539. ve devamı maddelerine göre yapılması zorunlu olup, bunun için mahkemece öncelikle yönetici ortak olan davalıdan, kurulduğu tarihten itibaren ortaklığın tüm muhasebesi ile ilgili defterler ve ortaklıkla ilgili tüm belge ve faturaların ibrazı ile ortaklıkla ilgili hesap listesi istenilmeli, ortakların gerek tasfiye şekli gerekse hesap listesi üzerinde uyuştukları ve uyuşamadıkları noktalar saptanmalı, uyuşamadıkları noktalarda tarafların delil ve karşı delilleri sorulup toplanmalı,

yönetici ortağın hesap listesi vermemesi durumunda hesap vermekten kaçındığı kabul edilmeli, bu durumda mevcut delillere göre hüküm kurulmalı, ortaklığa ait tüm gelir gider hesabı çıkarıldıktan, ortaklığın tüm aktif ve pasifi kesin olarak belirlendikten sonra konusunda uzman bilirkişi kurulu aracılığıyla, verilen hesap listesinin, defter ve belgelerin inşaata yapılan imalatlarla uyumlu olup olmadığı belirlenerek denetimi sağlanmalı, imalatların yapıldığı tarih itibariyle, ortalığa kalan dairelerin ve bağımsız bölümlerin değerinin ise karar tarihine en yakın tarih itibariyle belirlenmesi ortaklığın 2011/4087-12787

varsa üçüncü kişilere veya kurumlara olan borçları ortaklığın aktifinden mahsup edilmeli, ortaklardan her birinin ortaklığa verdiği avanslarla, ortaklık için yapmış oldukları masraflar ve vermiş oldukları sermaye iade edildikten sonra ortaklara paylaştırılması gereken miktar belirlenmeli ve mahkemece tespit edilecek tasfiye memuru vasıtasıyla tasfiye bu şekilde tamamlanmalıdır.

Davacının sermaye payını ödeyip ödemediği, harcamalara katılıp katılmadığı da yöntemine uygun olarak araştırılarak, adi ortaklıkta ortaklardan birinin sermaye koyma borcunu yerine getirmediği, yine harcamalara katılması gerekirken katılmadığı sabit olsa dahi bu hususlar, ortaklığın tasfiyesine engel değil, ancak tasfiye sırasında gözetilmesi gereken durumlar olarak değerlendirilmelidir.

Mahkemece karara esas alınan bilirkişi raporlarındaki hesaplama ile uygulanan yöntemin BK’nun adi ortaklığa ilişkin hüküm ve düzenlemelerine aykırı olduğu ,mevcut hesaplama itibariyle de sözleşmede arsa sahibine bedelsiz olarak verileceği kararlaştırılan bir daire bedelinin hesaplamada dikkate alınarak bedelinin düşülmediği ve arsa sahibine 65.000 TL bedel karşılığında verileceği kararlaştırılan daireye ilişkin bir değerlendirmenin de yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece, açıklanan yöntem izlenerek adi ortaklığın fesih ve tasfiyesine karar verilmesi gerekirken yazılı eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.