Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2011/5186 K.2011/15570

Taraflar arasındaki menfi tespit-alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacılar, davalılara ait “...

Organize Sanayi Bölgesi“ içinde bulunan mecuru 25.10.2007 tarihli sözleşme ile kiraladıklarını, çalışma ruhsatının da OSB Müdürlünce verildiğini, ruhsat için başvurulduğunda yangın merdiveni, otomatik algılama sistemi ve sulu söndürme sistemi eksik olduğu için ruhsat verilemediğini, davalılara eksikliklerin bildirilmesine rağmen bu duruma duyarsız kaldıklarını, bilahare ... yerinin kullanım alanının düşürülmesi sonucu 1.5.2008 tarihli sözleşmenin aktedildiğini, ruhsat durumunun çözüleceğinin bildirilmesine rağmen bugüne değin bir çözüm getirilmediğini,

OSB Müdürlüğü tarafından gerekli eksikliklerin giderilmemesi nedeniyle işyerinin kapatılacağı uyarısı üzerine 15.5.2008 tarihinde ... yerini tahliye ettiklerini ve haklı nedenle akdi feshettiklerini, ancak kira bedeline mahsuben verilen ve bedelsiz kalan bonoların iade edilmediğini bildirerek bonolardan dolayı borçlu olmadıklarının tespitini istemişlerdir.

Davalılar, davacılarla ilkin 4.225.m2 mecur için 25.10.2007 tarihli sözleşmenin aktedildiğini, bilahare davacıların ekonomik sıkıntıda oldukları, kullanmadıkları atıl alanlar olduğunu belirtmeleri üzerine mecurun alanının daraltılarak kira bedelinin düşürüldüğünü ve 1.5.2008 tarihli yeni sözleşmenin yapıldığını, ancak davacıların hiçbir bildirimde bulunmadan sözleşmeye aykırı olarak mecuru tahliye etiklerini, davacıların iddiasının gerçekleri yansıtmadığı,

aynı şekilde aynı binadan yer kiralayan kişilerin ruhsat alabildiklerini, bu hususun binadan kaynaklanmadığını savunarak davanın reddinin dilemiler, karşı davaları ile taşınmazın sözleşmeye aykırı olarak erken tahliye edildiğini ve Aralık 2008’e kadar boş kaldığını belirterek kira bedeli, aidat ve stopaj olma üzere toplam 287.632 TL’nin davacılardan tahsilini istemişlerdir.

Mahkemece, sözleşmenin haklı nedenle feshedildiği kabul edilerek asıl davanın kabulüne, karşı davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davalılar tarafından temyiz edilmiştir. 1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekir. 2011/5186-15570

2-Taraflar arasında İkitelli Organize Sanayi Bölgesinde bulunan davalılara ait işyerinin 5 yıllığına kiralanmasına dair 25.10.2007 tarihli sözleşmenin aktedildiği, akabinde kiracı-davacılar tarafından 12.11.2007 tarihinde Bölge Müdürlüğüne ruhsat başvurusunda bulunulduğu, OSB Müdürlüğünün 17.12.2007 tarihli denetim raporu ile tespit edilen eksiklikler giderilmeden ruhsat verilmeyeceği, 6.3.2008 tarihli yazı ile de denetim raporundaki eksiklikler giderilmeden faaliyette bulunulamayacağı, aksi takdirde faaliyetten men edileceğinin davacılara bildirildiği dosya kapsamı ile sabittir.

Yine taraflar arasındaki ilk sözleşme feshedilmiş, mecurun kullanım alanı düşürülerek 1.5.2008 tarihli yeni sözleşmenin imzalandığı, sözleşme imzalanmasından sonra davacıların 2.5.2008 tarihli yazı ile ekonomik nedenlerle sözleşmenin feshinin talep edildiği anlaşılmaktadır. Dosya içerisindeki bu bilgiler çerçevesinde, yeni sözleşme tarihi 1.5.2008 tarihinden önce davacıların ruhsat alamayacakları bellidir.

Kaldı ki davacıların, ruhsat alınması için gerekli eksikliklerin giderilmesine yönelik davalılara bir başvurusu bulunmamaktadır. 2.5.2008 tarihli yazı ile içinde bulunduğu ekonomik durum nedeniyle sözleşmeyi feshetmek istediğini bildirmiştir.

Bütün bu durumlar karşısında mecurdaki birtakım eksiklikler nedeniyle tahliye iddiasının sabit olmadığının kabulü ile davacıların sorumlu olacağı kira bedeli saptanıp sonucuna uygun karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

3-Davalılar, karşı davaları ile mecurun sözleşmeye aykırı olarak tahliye edildiğini ileri sürerek kalan dönem kira bedeli ile aidat ve stopaj bedellerinin tahsilini istemişlerdir. Davacı kiracılar, kira süresi dolmadan mecuru tahliye etmeleri halinde kural olarak sözleşme süresi sonuna kadarki kira bedellerinden sorumlulukları söz konusu ise de, kiralayanın da kiralananı yeniden kiraya vermek için gayret göstermesi, kiracının zararının artmasına neden olmaması gereklidir.

Bu itibarla erken tahliye halinde kiracının BK.nun 98.maddesi dalaletiyle aynı kanunun 44.maddesi gereğince taşınmazın yeniden aynı şartlarla kiraya verilebileceği tarihe kadar olan kira bedellerinden sorumlu olduğu Dairemizin kökleşmiş içtihatlarıyla kabul edilmektedir.

Mahkemece mecurun tahliye tarihi belirlenip bu tarihten itibaren sözleşmedeki aynı şartlar ve aynı kira bedeli üzerinden ne kadar sürede yeniden kiraya verilebileceği, konusunda uzman kişilerden oluşacak bilirkişi heyeti aracılığı ile keşfen tespit edilmeli, mecurun Aralık 2008 tarihinde davalılarca yeniden kiraya verildiği de nazara alınarak bu tarih geçilmemek üzere bu süre saptanıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanlış değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.