Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2011/6276 K.2012/863

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davalı avukatınca duruşmalı davacı avukatınca duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalı asil ... ile vekili avukat ... geldi, davacı adına gelen olmadığından onun yokluğunda duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, 671 ada 6 parsel numaralı taşınmazda bulunan binadaki 1 ve 2 numaralı dükkanları davalı ile birlikte yaptıklarını, dükkanların yarısının kendisine ait olacağı ve satılması halinde de bedellerin yarısının kendisine verileceğini kararlaştırdıklarını, dükkanların tapuda davalı adına tescilli olduğunu ileri sürerek dükkanların ½.nin iptali ile adına tescilini, olmadığı takdirde raiç değerin belirlenerek yarısının davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı, dükkanların henüz satılmadığını, taraflar arasında bono düzenlendiğini, alacağın bonoya dönüştüğünü, borcu bulunmadığını savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece davanın reddine dair verilen ilk kararın davacı temyizi üzerine dairemizce bozulması sonucu mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda 41.357,50 TL'nın yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm taraflarca temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre Davacı ve davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Dairenin bozma ilamında, protokole konu taşınmazların dava tarihindeki raiç değerlerinin belirlenerek oluşacak sonuca karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir. Bozmadan sonra alınan ve hükme esas tutulan bilirkişi raporunda önce dükkanların keşif tarihindekiraiç değerleri bulunmuş ve bu tarihten dava tarihine (geriye) doğru uyarlama yapılarak dükkanların değeri belirlenmiştir. Oysaki bu belirleme şekli dairenin bozma kararında belirlenen şekle uygun değildir.

Dairenin bozma ilamında açıkça dükkanların dava tarihindeki raiç değerlerinin belirlenmesi gerektiği vurgulanmıştır. Hal böyle olunca davanın açıldığı 13.10.2004 tarihindeki dükkanların değerine etki edilebilecek tüm ekonomik faktörler (taşınmazların konumu, belediye hizmetlerinden yararlanma olanağı, bölgenin gelişmişlik durumu vs.) değerlendirilerek dükkanların raiç değerinin belirlenmesi gerekir.

Mahkemece konusunda uzman bilirkişiler vasıtasıyla gerekirse yerinde keşifte yapılmak suretiyle, dükkanların dava tarihi olan 13.10.2004 tarihindeki değerine etki eden tüm unsurlarda değerlendirilerek raiç değerinin belirlenmesi gerekirken, olayın özelliğine ve Dairemiz bozma ilamına uygun olmayan bilirkişi raporu esas alınarak yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır bozmayı gerektirir.

3-Davacı eldeki davasında, mahkemece belirlenecek gerçek değerin tahsiline karar verilmesini istemiş ve ancak talep ettiği değeri belirlemeden davanın kıymetini 6000TL olarak belirtmiştir. Davacı yargılama aşamasında davanın değerini ıslah da etmemiştir. Hal böyle olunca davacının eldeki davasının değerinin 6000TL olduğu ve davasını ıslah etmediğinden ancak bu miktarı isteyebileceğini kabulü gerekir. Mahkemece, davacının davasını ıslah etmediği ve dava dilekçesinde ve yargılamada da faiz talebinde bulunmadığı ve bu itharla taleple bağlı kalınması gerektiği gözetilerek 6000TL'nin (faiz işletilmeksizin) tahsiline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bozmayı gerektirir.