Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2011/8456 K.2011/8880

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, ...’da ikamet ettiğini, ...’dan arkadaşı olan dava dışı ... ...’ün, ...’da bir otele işletme ortağı olduğunu, isterse kendisinin de ortak olabileceğini söylemesi üzerine, ...’da bulunan Leguna Resort Beach adlı oteli işletmekte olan davalıya çeşitli tarihlerde olmak üzere havale ile toplam 28.000 Euro gönderdiğini, 2006 yılında ortaklıkla ilgili hesap istediğinde davalının, 2006 yılı gelir ve gider tablosu adında bir hesap cetveli sunduğunu, 32.379,00 TL daha ödemesi gerektiğini bildirdiğini, hesap tablosundaki harcamaları abartılı bularak itiraz ettiğini, öte yandan davalının kendisine ait şirketi,

gerçeğe aykırı olarak otelden yüksek miktarda alacaklı gösterdiğini ileri sürerek, davalıya ... olduğu 28.000 Euronun karşılığı olan 56.000,00 TL’nin tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, işletmekte olduğu oteli, birlikte çalıştırmak konusunda davacı ile anlaştıklarını, davacıdan aldığı paralarla otele ait kira, elektrik vb. masrafları karşıladığını, kendisi tarafından yapılan harcamaların ise çok daha fazla olduğunu, otelin kendi gayretleriyle 2006 yılı sezon sonuna kadar işletildiğini, davacının ödediği paraların iadesini isteyemeyeceğini, ancak ortaklığın feshini talep edebileceğini, işler iyi gitmediği için işletmenin kar elde edemediğini savunarak, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, taraflar arasında otel işletilmesi konusunda ortaklık ilişkisi kurulduğu, dava konusu edilen paraların da bu amaçla gönderildiği, ancak gönderilen paraların davalı tarafından otelin işletilmesi için gerekli olan tadilatlara harcandığının anlaşıldığı belirtilerek, davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, taraflar arasındaki “işletme ortaklığı” şeklindeki adi Ortaklık sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı bu ortaklık nedeniyle davalıya göndermiş olduğu toplam 28.000 Euronun karşılığı olan Türk Lirasının iadesini istemiş, davalı ise masrafları kendisinin karşıladığını, işletmenin de zarar ettiğini savunarak, davacının kendisinden herhangi bir bedel talep edemeyeceğini savunmuştur.

Görüldüğü üzere, işletme ortaklığı konusundaki akdi ilişki davalı tarafından da kabul edildiğine göre, uyuşmazlığın çözümünde Borçlar Kanununun 520 ve devamı maddelerindeki hükümler dikkate alınmalıdır. Hemen belirtmek gerekir ki, davacının, “ödediği bedelin iadesi” konusundaki ... bu davadaki talebinin, ortaklığın fesih ve tasfiyesini de kapsadığının kabulü gerekir.

O halde mahkemece ortaklığın fesih ve tasfiyesine karar verilmesi gerekli olup, BK.nun 538. maddesinde belirtildiği gibi tasfiye, bütün hesapların görülüp, ortakların birbirleri ile alacak verecek ve ortaklıktan dolayı olan ilişkilerinin kesilmesi yoluyla ortaklığın sona erdirilmesidir.

Aynı Kanunun 530. maddesine göre yönetici ortak, diğer ortaklara hesap vermekle yükümlü olup, dava konusu olayda da, taraflar arasındaki ortaklık ilişkisinde davalı yönetici ortak olduğundan, davacıya karşı hesap vermekle yükümlüdür.

Davalı savunmasında, ortaklığın kar elde edemediğini, davacının ödediği paralarla ortaklığa ilişkin ancak bir kısım masrafları karşıladığını, bunun haricinde kendisi tarafından yapılan harcamaların, davacının ödediğinden çok daha fazla olduğunu savunduğuna göre, mahkemece öncelikle yönetici ortak olan davalıdan, ortaklığın tüm gelir ve giderleriyle ilgili hesap listesi istenilmeli, benzeri işletmelerin gelir ve giderleri de gözöünde tutulmak suretiyle, ortaklık konusu olan “otel işletimi”nin niteliğine göre, yapılması gereken harcama ve maliyet bedelleri ile,

elde edilebilecek gelir miktarı konusunda uzman bilirkişi veya bilirkişi kurulundan rapor alınarak, davacının ortaklık nedeniyle davalıdan herhangi bir alacağı olup olmadığı belirlenmeli ve sonucuna göre karar verilmelidir. Açıklanan hususlar gözardı edilerek, davacı tarafından gönderilen paraların otelin işletilmesi için gerekli olan tadilatlara harcandığından bahisle, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.