Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2012/27237 K.2013/9456

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraflar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalıya taşınmaz satımında komisyoncu olarak hizmet verdiğini, davalının şirketi devre dışı bırakarak taşınmazı eşi adına satın aldığını, komisyon bedeli ve ceza-i şart bedelini ödemediğini, tahsili için yapılan takibe de haksız itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptaline takibin devamına, %40 inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davacının hiç bir hizmet vermediğini savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, 2.340 TL. hizmet bedeli ve 1.000 TL. Ceza_i şart bedeli üzerinden itirazın iptali ile hizmet bedeli zerinden % 40 inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm; davacı ve davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının tüm, davacının aşağıdaki bendin dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı, davalı aleyhine yaptığı icra takibi ile 2.340 TL ücret alacağı, 7.800 TL cezai şart alacağı olmak üzere toplam 10.140 TL nin tahsilini istemiş olup, mahkemece sözleşmede belirlenen ceza-i şart tutarı üzerinden indirim yapılmak suretiyle, 2.340 TL. Ücret alacağı ile 1.000 TL. cezai şart olmak üzere toplam 3.340 TL üzerinden itirazın iptaline karar verilerek, indirilen ( reddedilen ) ceza_i şart bedeli üzerinden davalı yararına vekalet ücretine karar verilmiştir.

Yargılama giderleri kural olarak davada haksız çıkan tarafa yükletilir. (HUMK 417/1) Ayrıca haksız çıkan taraf yargılama gideri olarak vekalet ücreti ödemeye de mahkum edilir. (HUMK 423/6) Ancak bu kural, davacının istemiş olduğu miktarın mahkemenin takdirine tabi olmadığı hallerde uygulanır.

Buna karşılık, "takdire elverişli bulunan alacak iddialarında mahkemece davacının istediği miktardan daha az bir miktara hükmedilmesi halinde, davalı yararına ayrıca vekalet ücreti takdiri yoluna gidilmez. Bu noktada, Borçlar Kanunu'nun 161.maddesi uyarınca cezai şartın tahsili istemiyle açılan davada, cezai şart miktarının fahiş olup olmadığının takdiri hakime aittir. Davacının bunu önceden takdir ve tespit etmesi mümkün değildir.

O nedenle, sözleşme ile tayin edilen bir cezai şartın tahsilini istemek hakkını haiz olan davacının açtığı dava sonunda cezai şartın mahkemece fahiş görülerek tenkis edilmesi halinde, tenkis edilen miktardan dolayı davalı yararına vekalet ücretine hükmedilemiyeceği açıktır. Diğer bir ifadeyle, hakimin takdir hakkını kullanarak Borçlar Kanunu'nun 161/son maddesini uygulamak suretiyle yapmış olduğu indirim miktarı vekalet ücretinin hesaplanmasında dikkate alınamaz.

Yerleşmiş Yargıtay uygulamaları da bu yöndedir.

Somut uyuşmazlıkta da, mahkemece tenkis edilen cezai şarta ilişkin miktar üzerinde davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hükmün düzeltilerek onanması HUMK.nun 438/7 maddesi gereğidir.