Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2012/29881 K.2013/25546

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davalı avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalı vekili avukat ...geldi, karşı taraftan gelen olmadığından onun yokluğunda duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, ... komisyoncusu olduğunu, davalıyla 14.01.2005 tarihli kontra teklif sözleşmesi imzaladıklarını, davalının taşınmazının belirlenen şartlarda satılması halinde %2 ücret ödemeyi taahhüt ettiğini, davalının taşınmazına belirlenen şartlarda alıcı bulunduğunu, davalının sözleşmede belirlenen süre dolmadan satıştan vazgeçtiğini ihtarnameyle bildirdiğini fakat taşınmazını 07.03.2005 tarihinde tarafından bulunan alıcıya satığını, davalının kötü niyetli olarak ücret ödememek için sözleşmeden döndüğünü, sözleşmeyle kararlaştırılan edimlerini yerine getirdiklerini ve davalının geçerli sözleşme gereğince % 6 komisyon karşılığı 15.900 USD bedeli ödemesi gerektiğini ileri sürerek, 15.900 USD karşılığı 23.800.00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, kontra teklif anlaşmasının taşınmaz satış vaadi niteliğinde olup resmi şekilde yapılmadığı için geçersiz olduğunu, geçersiz sözleşmeye dayanarak cezai şart talep edilemeyeceğini, davacının sözleşmenin imzalanmasından 5 yıl sonra kötü niyetli olarak dava açtığını, alıcının yeni şartlar bildirmesi nedeniyle taşınmazı sattığını ve yapılan satışta davacının bir katkısının olmadığını savunarak haksız davanın reddini dilemiştir.

2012/29881-2013/25546

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Her ne kadar mahkemece, imzalanan sözleşmenin geçerli olduğu, bu sözleşmeye göre davacının edimlerini yerine getirdiği ve davalının ücret ödememek için sözleşmeyi feshederek 07.03.2005 tarihinde taşınmazı davacının bulduğu alıcıya sattığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de; davacı, dava dilekçesinde taşınmazın satışı karşılığında % 2 oranında ücret ödenmesi için davalı ile anlaştığını beyan ederek davalının sözleşmeye aykırı davranması nedeniyle % 6 oranında ücret ödemesi gerektiğini ileri sürdüğüne göre talep edilen % 2 ücret dışında kalan %4'lük kısmın cezai şart olduğunun kabulü gerekir.Davalı tacir olmadığından,

BK.nun 161/son maddesi gereğince cezai şartın fahiş olması halinde ise tenkisi gereklidir. Ceza koşulunun fahiş olup olmadığı, tarafların iktisadi durumu, özel olarak borçlunun ödeme kabiliyeti ile beraber, borçlunun borcunu yerine getirmemiş olması nedeniyle sağladığı menfaat, kusur derecesi ve borca aykırı davranışın ağırlığı ölçü alınarak tayin edilmeli ve hüküm altına alınan ceza miktarı, hak, adalet ve nesafet kurallarına uygun olarak tespit edilmelidir.

Dava konusu olayda, tüm bu olgular dikkate alındığında cezai şartın fahiş olduğunun kabulü gerekir.

O halde; mahkemece, davacı komisyoncunun devre dışı bırakılarak taşınmazın satılması nedeniyle sözleşmede öngörülen ve dava konusu yapılan satış bedelinin %6’sı oranındaki tellallık ücretinden %2’sinin ödenmesinin yanında geri kalan %4’ü oranındaki cezai şarttın da BK'.nun 161/son maddesi gereğince tenkis edilerek, davalının indirilen miktardan sorumlu tutulması gerekirken az yukarıda açıklanan şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.