Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2012/3227 K.2012/30182

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün taraflar avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalı vekili avukat ... ile davacı vekili avukat ... duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı şirket ile 6.1.2010 tarihli patates ekim sözleşmesi yapıldığını, davalının verdiği tohumlukları tarlasına ektiği ve gereği gibi baktığı halde,büyüme ve gelişiminin normal olmaması üzerine 3.5.2010 tarihinde tesbit yaptırdığını, yapılan incelemede (S) ve (Y) virüslerinin bulunduğu, bu virüsün tüm tarlaya bulaşmış olması nedeniyle imha ettiğini, davalının hastalıklı tohum vererek gelir elde etmesine engel olduğunu bildirerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalarak mahrum kaldığı gelirden şimdilik 29.000 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 5.12.2011 tarihli ıslah dilekçesi ile, toplam,51.050 TL nin faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece 29.000 TL nin dava tarihinden,21.050 TL nin ıslah tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsiline karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının tüm davalının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Dosyanın incelenmesinde; tarafların 6.1.2010 tarihli patates ekim sözleşmesi yaptıkları, davacının,90-105 ton patates teslim etmeyi taahhüt ettiği, 14.600 kg tohumluk teslim aldığı, bunları 7-223-371 sayılı parsellere ekerek gereği gibi bakımını yaptığı halde ürünün gelişmediği ve yetişmediği, 3.5.2010 tarihinde tesbit yaptırdığı,alınan numunelerin Bornova Zirai Mücadele ve Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünde incelendiği, (S) ve (Y) virüsüne rastlandığı,bu nedenle ürünün yetişmesi ve gelişmesinin mümkün olmadığı,

virüsün taşınmazların tamamına bulaşmış olduğu ancak 7 sayılı parselde % 100,diğer parsellerde % 80 verim kaybına sebep olacağı, ileriki yıllarda da patates ekiminin yapılamayacağı tesbit edilmiştir.Taraflar arasında yapılan sözleşmenin 3.2. maddesinde ,tohumluğun davalı tarafından verildiği, bedelinin ürün tesliminde mahsup edileceği, 4.1.1.maddesinde,şirket tarafından verilecek ilaç ve gübre bedellerinin ürün tesliminde mahsup edileceği, 5.6.maddesinde, üreticinin teslim edeceği patates miktarından % 2 oranında toprak firesi düşüleceği, 5.4.maddesinde,hasat ve kamyona yükleme masraflarının üreticiye ait olduğu, 4.1.1.

Maddesinde,tüm üretim masraflarının üreticiye ait olduğu, 6.3.maddesinde,40 mm üzeri mahsulü 350 TL/Ton bedelle satın almayı, verilen tohumluğun ise 0.700 TL/kg üzerinden üreticiye fatura edileceği kararlaştırılmıştır.Üretici davacıya, tohumluk, ilaç, gübre teslim edildiği taraflar arasında ihtilaflı değildir.

Mahkemece aldırılan bilirkişi raporunda, tahmini verim üzerinden elde edilecek patates miktarı, sözleşmede yazılı kg fiyatı ile çarpılarak hesap yapılmış, mahkemece bu bilirkişi raporu esas alınarak hüküm kurulmuştur. Davacı davalının hastalıklı tohum vermesi nedeniyle mahrum kaldığı gelirin tazmini için eldeki davayı açmıştır. Taraflar arasındaki sözleşmeye göre tüm üretim masrafları üreticiye aittir.

Ayrıca ileride teslim edilen ürün bedelinden mahsup edilmek üzere davacıya tohumluk, ilaç, gübre verildiği hususu da ihtilaflı değildir. Bu durumda davacı üreticinin bu ürünü yetiştirmek için yapacağı Ya da yapmış varsayılacağı giderlerin, yöre için belirlenen resmi maliyet birim cetvellerinden de faydalanılarak hesaplanması, elde edilecek ürün bedelinden bu maliyet hesabı sonucu çıkan rakamın mahsubu gerekir.

Yine davacının ürünün yetişmemesi nedeniyle tarlaları sürdüğünden,patates mahsulü için tasarruf ettiği hasat giderlerinin de hesaplanıp düşülmesi gerekir. Mahkemece alınan bilirkişi raporu, izah edilen hususları içermemektedir.Bu durumda, mahkemece, yeniden bilirkişi 2012/3227-30182

incelemesi yapılarak az yukarıda izah edilen esaslar dahilinde taraf ve yargı denetimine açık bilirkişi raporu alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.