Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2013/22339 K.2013/26752

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı esas davanın kısmen kabulüne birleşen davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraflar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı şirket ile patates ekim sözleşmesi yapıldığını, davalının verdiği tohumlukları tarlasına ektiği ve gereği gibi baktığı halde,büyüme ve gelişiminin normal olmaması üzerine tesbit yaptırdığını,yapılan incelemede (S) ve (Y) virüslerinin bulunduğu,bu virüsün tüm tarlaya bulaşık olması nedeniyle imha ettiğini,davalının hastalıklı tohum vererek gelir elde etmesine engel olduğunu bildirerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalarak mahrum kaldığı gelirden şimdilik 22.068 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı davanın reddini dilemiş,birleşik davası ile sözleşme gereği davacıya teslim ettiği tohum,gübre,ilaç bedeli olarak 12.442,98 TL nin faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece,ana davanın kısmen kabulü ile 17.746.08 TL nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsiline,birleşik davanın reddine karar verilmiş,hüküm taraflarca temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının sair davalının tüm temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Dosyanın incelenmesinde;Tarafların patates ekim sözleşmesi yaptıkları, davacının yetiştireceği patatesi 2013/22339-26752

Teslim etmeyi taahhüt ettiği,tohumluk teslim aldığı, bunları parseline ekerek gereği gibi bakımını yaptığı halde ürünün gelişmediği ve yetişmediği, tesbit yaptırdığı, alınan numunelerin ...

Zirai Mücadele ve Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünde incelendiği,(S) ve (Y) virüsüne rastlandığı,bu nedenle ürünün yetişmesi ve gelişmesinin mümkün olmadığı, virüsün taşınmazların tamamına bulaşık olduğu ancak % 80 verim kaybına sebep olacağı,ürünün imha edildiği,ileriki yıllarda da patates ekiminin yapılamayacağı tesbit edilmiştir. Taraflar arasında yapılan sözleşmenin incelenmesinde, 3.2.

Maddesinde, tohumluğun davalı tarafından verildiği, bedelinin ürün tesliminde mahsup edileceği, 4.1.1.maddesinde, şirket tarafından verilecek ilaç ve gübre bedellerinin ürün tesliminde mahsup edileceği, 5.6.maddesinde, üreticinin teslim edeceği patates miktarından % 2 oranında toprak firesi düşüleceği, 5.4.maddesinde,hasat ve kamyona yükleme masraflarının üreticiye ait olduğu, 4.1.1.maddesinde,tüm üretim masraflarının üreticiye ait olduğu, 6.3.maddesinde,40 mm üzeri mahsulü 350 TL/Ton bedelle satın almayı,verilen tohumluğun ise 0.700 TL/kg üzerinden üreticiye fatura edileceği kararlaştırılmıştır.

Üretici davacıya, tohumluk, ilaç, gübre teslim edildiği taraflar arasında ihtilaflı değildir.Mahkemece aldırılan bilirkişi raporunda, tahmini verim üzerinden elde edilecek patates miktarı, sözleşmede yazılı kg fiyatı ile çarpılarak hesap yapılmış, mahkemece bu bilirkişi raporu esas alınarak hüküm kurulmuştur. Davacı davalının hastalıklı tohum vermesi nedeniyle mahrum kaldığı gelirin tazmini için eldeki davayı açmıştır.

Taraflar arasındaki sözleşmeye göre tüm üretim masrafları üreticiye aittir. Ayrıca ileride teslim edilen ürün bedelinden mahsup edilmek üzere davacıya tohumluk, ilaç, gübre verildiği hususu da ihtilaflı değildir.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda,zarara uğrayan ürün değeri 30.800 TL olarak hesaplanmış,bundan davalının verdiği ilaç-gübre-tohum gideri 11.395,92 TL ve yapılmayarak tasarruf edilen 1.760 TL hasat ve nakliye gideri mahsup edilerek 17.644.08 TL olarak hesaplanmıştır.Ürünün imha gideri 338 TL, prim kaybı zararı 440 TL olarak hesaplanmış, mahkemece 17.746.08 TL tazminatın tahsiline karar verilmiştir.Bu hesap şekline göre 338 TL imha gideri ile 440 TL prim kaybı zararının tazminat hesabına tam olarak yansıtılmadığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece davacının bu kalem istekleri konusunda bilirkişi tarafından yapılan hesaplama dikkate alınarak hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.