Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2013/29129 K.2013/32871

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalıya ait etlik ve sütlük üretim- bakım işyerine 17.6.1994 günü alındığını, ... akdinin davalı tarafından 17.6.2003 günü bildirimsiz ve haksız olarak feshedildiğini, çalıştığı süre boyunca hafta tatili, bayram tatili yıllık izin kullanmadan çalıştığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, tatil ücreti, fazla mesai ve yıllık izin ücreti olmak üzere toplam 1.000 TL alacağın tahsilini istemiştir.

Davalı, işyerini daha önce kapattığını, davacının iddiasına göre ... Kanunu kapsamında değerlendirilemeyeceğini, aralarında hizmet akdi olmadığını savunarak davanı reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, hizmet akdinden kaynaklanan işçilik alacakların tahsili amacı ile eldeki davayı açmış, davalı davanın reddini dilemiştir. Mahkemece, davacının tarım işçisi sayılması sebebi ile taraflar arasında Borçlar Yasası hükümlerinin uygulanması gerektiği, bu nedenle 4857 Sayılı Yasa'nın kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti, hafta tatil ücreti isteme hakkı bulunmadığını; ancak BK'nun 340 ve 341. maddeleri uyarınca iki haftalık bir ücreti olan 142,80 TL üzerinden davanın kabulüne fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Yanlar arasındaki uyuşmazlık BK.nun 313. ve devamı maddelerinde düzenlenen hizmet akdinden kaynaklanmakta olup, davacının çalıştığı işkolu 4857 Sayılı ... Yasası'nın kapsamı dışında kaldığından uyuşmazlıkta uygulanacak hükümler davanın açıldığı tarih itibariyle 818 Sayılı Kanun hükümleridir. BK.nun 344. maddesi, "muhik sebeplerden dolayı gerek işçi gerekse ... sahibi, bir ihbara lüzum olmaksızın her vakit akdi fesedebilir.

Ezcümle, ahlaka müeallik sebeplerden dolayı yahut hüsnüniyet kaideleri noktasından iki taraftan birini artık akti icra etmemekte haklı gösteren her hal, muhik bir sebep teşkil eder. Bu gibi hallerin mevcudiyetini hakim taktir eder.

Fakat işçinin kendi kusuru olmaksızın duçar olduğu nispeten kısa bir hastalığı yahut kısa müddetli bir iskeri mükellefiyeti ifa etmesi, muhik sebep olarak kabul edemez." hüküm, yine BK.nun 345/1. maddesinde ise, "Muhik sebepler bir tarafın akte riayet etmemesinde ibaret olduğu taktirde, bir taraf diğer tarafa onun akit ile müstehak iken mahrum kaldığı feri menfaatler de nazara alınmak üzer, tam bir tazminat itasıyla mükellef olur." hükmü ve yine anılan madenin 2. fıkrasında ise, "bundan başka hakim vaktinden evvel feshin mali neticelerini, hali ve mahalli adeti gözönünde tutarak taktir eder." hükmü vazedilmiştir.

Yine, BK.nun 329. maddesinde fazla çalışmayla ilgili olarakda, "Sözleşme ile kararlaştırılmış yada mutad olan çalışmanın ölçüsüne oranla bir fazla çalışma zorunlu oluyorsa, işçi bunu yapmaya gücü yeterse ve üzerine almaya reddetme dürüstlük kuralına bir aykırılık ifade ederse, fazla çalışmayı kabul etmek zorundadır.

İşçi, bu fazla çalışma için kararlaştırılan ücrete oran kurularak ve özel durumlar gözönüne alınarak takdir edilmesi gereken ek ücreti talep hakkına sahiptir." düzenlemesi mevcuttur.

Davacı, 4857 sayılı yasada düzenlenen kıdem tazminatını isteyemez ise de, BK. nun Hizmet Akdini düzenleyen hükümlerinde değinilen tazminatlarla ilgili talepte bulmayabilir. Öyle olunca mahkemece, bu doğrultuda araştırma ve inceleme yapılmalı, davacının alacak kalemleriyle ilgili olarak tüm iddiaları üzerinde durulmalı tazminat isteminin BK. nun 344 yada 345. maddelerine dayanılıp dayanılmadığının sorulup buna göre araştırma yapılmalı, yine fazla çalışma ve bayram tatili ile genel tatiller de yapılan çalışmalarla ilgili tüm deliller toplanmalı ve hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmelidir. Eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.