Davacı,davalı ile 13 kalem yaş sebze, meyve alımı konusunda sözleşme imzalandığını, buna göre sözleşme tarihini takip eden iki iş günü içerisinde sözleşmeye konu malların alınması gerekirken buna ilişkin düzenlemeye uyulmayarak yaklaşık 33 gün sonra mal alınmaya başladığını, davalının bu sözleşmeye aykırı tutumu nedeniyle maddi olarak zarara uğradığını, çünkü sözleşmenin ilk bir aylık periyodunun yaz mevsimine denk geldiği ve sebze meyvenin kışa girdiği dönemlere göre daha ucuz dolayısıyla kar marjının yüksek olduğu bir periyot olduğunu,
sözleşmenin akdedildiği tarihten sona erdiği 08.11.2010 tarihine kadar ki süreçte mevsim itibariyle şam şeftalisi ürününün temin edilme imkanı olmadığı halde davalı tarafından haksız ve hukuka aykırı karar ile sözleşmenin feshedilerek 2.166,00 TL kesin teminatın gelir kaydedildiğini belirterek bu bedelin davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davalı,davacı ile yapılan sözleşme kapsamında teslimi gereken şam şeftalisi meyvesinin mevsim meyvesi olduğunu,davacının basiretli bir tacir gibi davranarak sözleşmeye konu meyveleri hazır edebilmek için gerekli hazırlıkları önceden yapması gerektiğini,davacının ileri sürdüğü sebeblerin mücbir sebeb kapsamında değerlendirilemeyeceğini,yapılan işlemin sözleşmeye uygun olduğunu belirterek davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece sözleşme kapsamında teslimi gereken şam şeftalisi ürününün davacıdan kaynaklanmayan nedenlerle temini mümkün olmadığı ve mücbir sebeb kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinden bahisle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş,hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.
1- Davacı,davalı ile yapılan yaş meyve ve sebze alımı konusunda yapılan sözleşmeye göre teslimi gereken şam şeftalisi ürünün,davalının sipariş verdiği tarih itibariyle temin edilme imkanı bulunmaması nedeniyle sözleşmenin feshinin haklı sebebe dayanmadığını ileri sürmüş,davalı ise savunmasında, davacının basiretli bir tacir olarak sözleşme tarihi itibariyle bunu öngörmesi ve temin edilmesi için gerekli hazırlıkları yapması gerektiğini , bu kapsamda ürünün temin edilememesinin mücbir sebep olarak değerlendirilemeyeceğini savunmuştur.
Taraflar arasında 11.08.2010 tarihinde imzalanan 13 kalem yaş meyve ve sebze alımına ilişkin sözleşmenin 9.1. maddesinde sözleşmenin süresinin sözleşmenin imzalanma tarihinden itibaren 90 gün olacağı,10.3.1.
Maddesinde sözleşmenin imzalanmasından sonra siparişi verilen yiyecek malzemesinin 2 takvim günü içinde davalıya teslim edileceği, 34.1. maddesinde ürünün süresinde teslim edilmemesi halinde 30 gün süreli yazılı ihtar verilerek gecikme cezası uygulanacağı,34.4.maddesinde bu sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilerek teminat irat kaydedileceği düzenlenmiştir.
Davalı tarafından, sözleşme kapsamında davacıya yapılan 04.10.2010 tarihli siparişin yerine getirilmemesi üzerine ,sözleşmenin 34.1. maddesine göre 11.10.2010 tarihli ihtarname gönderilerek 30 gün süre tanındığı,davacının sözleşmeye göre tanınan 30 günlük sürede gerekli teslimatı yapmaması nedeniyle sözleşmenin feshedilerek teminatın irat kaydedildiği anlaşılmaktadır.
Dosyada mevcut ... belediyesinin 15.10.2010 tarihli yazısına göre davacının sözleşme kapsamında teslim etmekle yükümlü olduğu şam şeftalisi ürününün ... 'ine en son giriş tarihinin 04.10.2010 tarihi olduğu,bu tarihten sonra girişinin olmayacağının tahmin edildiğinin bildirilmiş olduğu,davalı tarafın bu ürünün teminine ilişkin siparişini 04.10.2010 tarihinde yaptığı,ancak davacının temin edemediği,mahkemece karara esas alınan bilirkişi raporunda bu ürünün sadece ... yöresinde yetiştiği ve başka yerlerden temin etme imkanı olmadığına dair görüş bildirilmiş olup,mahkemece bilirkişi raporundaki bu tespite dayalı olarak davacının teslimatı mücbir sebebe dayalı olarak yerine getiremediği kabul edilmek suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.
Hukukumuzda sözleşmeye bağlılık (Ahde Vefa-Pacta Sund Servanda) ve sözleşme serbestliği ilkeleri kabul edilmiştir. Bu ilkelere göre sözleşme yapıldığı andaki gibi aynen uygulanmalıdır. Eş söyleyişle sözleşme koşulları borçlu için sonradan ağırlaşmış, edimler dengesi sonradan çıkan olaylar nedeniyle değişmiş olsa bile borçlu sözleşmedeki edimini aynen ifa etmelidir. Gerçekte sözleşmeye bağlılık ilkesi hukukun güvenlik, doğruluk, dürüstlük kuralının bir gereği olarak sözleşme hukukunun temel ilkesini oluşturmaktadır.
Davacı tacir olup, her tacirin ticaretine ait faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir. Basiretli bir iş adamı gibi davranma yükümü aslında objektif bir özen ölçüsü getirmekte ve tacirin ticari işletmesiyle ilgili faaliyetlerinde kendi yetenek ve imkanlarına göre ondan beklenebilecek özeni değil aynı ticaret dalında faaliyet gösteren tedbirli, öngörülü bir tacirden beklenen özeni göstermesinin gerekli olduğu kabul edilmektedir.
Gerekli tedbirleri almadan sözleşme yapan ve borç altına giren tacirin alabileceği tedbirlerle önleyebileceği bir imkansızlığa dayanması kabul edilebilecek bir durum değildir.
Davacı tarafından mücbir sebep olarak kabul edilmesi istenilen şam şeftalisi ürününün yetişme mevsiminin bitmiş olmasına ilişkin durum aniden ortaya çıkan bir durum olmadığı gibi, davacının sözleşmenin 11.08.2010-08.11.2010 tarihleri arasında geçerli olduğunu ve sözleşmenin sona erme tarihi itibariyle temin imkanı olmadığını öngörebilmesi, tedbirlerini alması gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin yasaya ve sözleşmeye uygun davrandığı ve sözleşmelerin feshinin yerinde olduğu kabul edilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yanlış değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
2-Bozma sebebine göre davalının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,
SONUÇ; Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün davalı yararına BOZULMASINA,ikinci bentte açıklanan nedenle davalının sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, HUMK’nun 440/III-2 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 13.5.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.