Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2014/11108 K.2015/18731

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı(birleşen davalı) avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı ile aralarındaki 18.7.2005 tarihli ortaklık sözleşmesi ile kendisine ait taşınmaz üzerinde masrafı davalıya ait olmak üzere şeftali ağacı ekileceğinin, karın eşit olarak paylaşılacağının kararlaştırıldığını, davalının sözleşmeye aykırı davranması nedeniyle 21.9.2010 tarihinde sözleşmeyi feshetmek zorunda kaldığını, davalının kendisine ödemesi gereken kar payının ödenmesi ihtarının sonuçsuz kaldığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000,00 TL tazminatın davalıdan faizi ile tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, asıl davadaki istemlerin haksız olduğunu savunmuş, birleşen davada ise sözleşmenin haksız feshedilmesi nedeniyle zarara uğradığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 9.000,00 TL tazminatın tahsilini dava etmiştir.

Mahkemece feshin haksız olduğu sonucuna varılarak asıl davanın reddine, birleşen davanın ise taleple bağlı kalınarak 9.000,00 TL üzerinden tahsiline hükmedilmiş karar davacı-birleşen dosya davalısı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı-birleşen dosya davalısının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Dava sözleşmeden doğan alacak, birleşen dava ise sözleşmenin haksız feshinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. Yukarıda açıklandığı üzere asıl dava yönünden mahkeminin kabulünde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Birleşen davada ise, davacının kısmi dava açtığı, ıslah harcının yatırılmaması nedeniyle taleple bağlı kalınarak karar verildiği anlaşılmaktadır.

Nispi olarak açılan davada mahkemece, istenebilecek alacağın ne olduğu tam olarak belirlenmeli, bundan sonra yine taleple bağlı karar verilmelidir. Somut olayda, yapılan keşif incelemesi sonrasında alınan hükme dayanak bilirkişi raporunda, ekilen ağaçların ortalama 20-25 yıllık verim ömürleri üzerinden oluşması beklenen maliyet analizi yapılmış, davalı- birleşen dosya davacısı harcı yatırmamış olmakla beraber bu rapor sonrasında alacağını 391.397,21 TL olarak bildirmiştir.

Taraflar arasındaki sözleşmede ortaklığın ağaçlar kesilinceye kadar süreceği kararlaştırılmış olmakla sözleşmenin belirsiz süreli olduğu açıktır.

Bu halde, sözleşmenin haksız olarak feshedilmiş olması, asıl dosya davacısına ekilen ağaçların muhtemel ömürleri boyunca ortaklığı ayakta tutma zorunluluğu yüklemeyeceği gibi, aksi yönde kabule göre hesaplama yapılan bilirkişi raporunda, birleşen dosya davacısı üreticinin karşılaşabileceği her yıl aynı verimi almaya engel rizikolar ve sarf etmekten kurtulduğu emek ile bu süreçte sözleşmeye dayalı yükümlülükleri yerine başka faaliyetler yürütmek suretiyle kar da elde edebileceği dikkate alınmamış olup, mahkemece konusunda uzman bilirkişiler eliyle yeniden yapılacak inceleme ile bu açıklamalar ışığında,

hak ve nesafet ilkeleri de gözetilerek taraf itirazlarını karşılar, Yargıtay denetimine açık şekilde davalı birleşen davacının tazminat alacağının tam olarak hesaplanması gerekirken, yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup hükmün bozulmasını gerektirir.