Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2014/22089 K.2015/12605

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı ile aralarında 19.01.2013 tarihli komisyon sözleşmesinin imzalandığını, sözleşmeye göre 6.000,00 TL komisyon bedeli ve 12.000,00 TL ye denk gelen orandada ceza-i şarta karar verildiğini ancak sözleşme konusu taşınmazın kendisi aradan çıkartılmak suretiyle dava dışı kişiye satıldığını, bu nedenle hakettikleri komisyon ve ceza-i şart miktarı olan 18.000,00 TL nin fazlaya ilişkin hakları saklı tutulmak kaydıyla temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, sözleşmeyi imzalarken mülk sahibi olmadığından bahisle davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile 18.000,00.-TL komisyon ücreti ve cezai şart alacağının 20/02/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiş, verilen karar davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Dava, tellallık sözleşmesinden doğan komisyon bedeli ve cezai şartın tahsili isteğine ilişkindir. Davacı, sözleşme gereğince davalının sözleşme süresi içinde kendisini aradan çıkartarak taşınmazı dava dışı şahsa satması nedeni ile ceza-i şart alacağına karşılık 12.000,00 TL alacağın tahsilini istemiş, mahkemece davanın kabulüne, komisyon bedeli olarak 6.000,00, ceza-i şart olarakta 12.000,00 TL nin tahsiline karar verilmiştir.

Dava konusu alacağın 12.000,00 TL lik kısmı taraflar arasındaki sözleşmeden kaynaklanan ceza-i şart niteliğindedir. 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanununun 182.maddesi hükmünce hakim aşırı gördüğü ceza koşulunu kendiliğinden indirir. Bu hükmü hakimin resen gözetmesi gerekir.

Ceza koşulunun fahiş olup olmadığı tarafların ekonomik durumu, özel olarak borçlunun ödeme kabiliyeti ile beraber borcunu yerine getirmemiş olması nedeniyle sağladığı menfaat, borçlunun kusur derecesi ve borca aykırı davranışının ağırlığı ölçü olarak alınarak tayin edilmeli ve hüküm altına alınacak ceza miktarı hak, adalet ve nesafet kurallarına uygun olarak tespit edilmelidir.

Mahkemece bu yönler gözetilmeden yazılı şekilde cezai şartın tamamı üzerinden hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.