Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2014/39382 K.2016/2088

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraflar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, diğer davalıların ürettiği postal cinsi biber ile sarı dilimli kavun tohumunu 20.9.2012 tarihinde....nden satın alıp, tarlalarına diktiği ve gereği gibi baktığı halde; vaat edilen özelliklerine uygun olarak yetişmediğini, 21.9.2012 tarihinde tesbit yaptırdığını bildirerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalarak, kavun için 22.081,60 TL'nin.... ile birlikte ...'den, biber için 8.382,60 TL zararının.... ile ...en tesbit tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar, süre aşımından ve esastan davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece davanın süre aşımının gerçekleşmiş olması nedeniyle reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyanın incelenmesinde;Davacının davalı ... ile A... tarafından üretilen biber ve kavun tohumlarını....nden satın alıp tarlalarına ektiği, vaat edilen özelliklere uygun yetişmediği gerekçesi ile 21.9.2012 tarihinde tesbit yaptırdığı, çeşit karışıklığına ilişkin tesbit bilirkişi raporunun davacıya 6.11.2012 tarihinde tebliğ edildiği, eldeki davanın 15.4.2013 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır.

5553 Sayılı Tohumculuk Kanununun kapsam başlıklı 2. maddesinde “Bu Kanun; tarla bitkileri, bağ-bahçe bitkileri, orman bitki türleri ve diğer bitki türleri çoğaltım materyaline ait çeşitlerin ve genetik kaynakların kayıt altına alınması, tohumlukların üretimi, sertifikasyonu, ticareti, piyasa denetimi ve kurumsal yapılanmalar ile ilgili düzenlemeleri kapsar.” şeklinde düzenleme getirilmiştir.Tohum ve türevlerinin üretim ve satışı, gerekli izinlerin alınmasının bu kanun kapsamında düzenlendiği de gözetildiğinde, kanunun bu süreçte yer alan gerçek ve tüzel kişiler için uygulanması gerekir.

Üretilen fide de madde kapsamında ifade edilen tohum ve türevlerine ilişkindir. Yine, 5553 sayılı Tohumculuk Kanununun 11. maddesinde” Fiillerinin ayrıca suç sayılma hâli saklı kalmak üzere, zarara neden olan kusurlu tohumluğu üreten, satan, dağıtan, ithal eden veya başka şekilde piyasaya süren gerçek veya tüzel kişiler, meydana gelen zararı müteselsilen tazmin etmekle yükümlüdür. Bunlar zararla ilgili olarak, kusurları oranında birbirlerine rücu edebilirler.

Dava, zarara uğrayanın, zarara uğradığının tespit edilmesinden itibaren altı ay içinde, her hâlde zararın meydana gelmesinden itibaren iki yıl içinde açılabilir.” Davacı, yetiştirdiği ürüne ilişkin zararının tohumdan kaynaklandığını yaptırdığı tesbitte kendisine 6.11.2012 tarihinde (Tahsilat makbuzu üzerinde davacı vekilinin imzası ile) tebliğ edilen bilirkişi raporu ile öğrenmiştir. Buna göre 5553 sayılı Tohumculuk Kanununun 11. maddesinde ifade edilen şekilde, zararı öğrenmeden itibaren tohum kaynaklı zararının tahsili için eldeki davasını öğrenmeden itibaren 6 ay içinde açtığı anlaşılmaktadır.

Bu açıklamalar ışığında davanın süresinde açıldığı anlaşılmakla, davanın esasına girilerek sonucuna göre hüküm tesis edilmesi gerekirken, yazalı şekilde süre bakımından reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.