Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2014/6048 K.2014/19564

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davalı avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalı ...Kum Tic. A.Ş vekili avukat .. ..ile ... Konut Yapı Koop. Vekili avukat .... gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı ile 20.6.1994 tarihinde yapılan sözleşme ile yapacağı inşaat için 20.000,00 metreküp kum ve çakıl alımı üzerine anlaştıklarını, düzenlenen protokole göre inşaata başladığında söz konusu malzemenin teslim edilmesinin kararlaştırıldığını, inşaatın yapılacağı toplu konut bölgesindeki imar sorunları, tapu, inşaat izni alımı için kendisi dışında yaşanan hukuki ve bürokratik engeller nedeniyle inşaata başlamasının geciktiğini, 14.8.2008 tarihli noterden gönderilen ihtar ile satın alınan malın teslimi için süre verildiği halde davalının cevabi yazısında ediminin zamanaşımına uğradığını,

kendisinin de kum ve çakıl ocağı işletme işini bıraktığı gerekçesi ile yerine getirilmeyeceğini bildirdiğini ileri sürerek, fazlası saklı olmak üzere 100.000,00 TL'nin, 28.2.2012 tarihli ıslah dilekçesi ile de talebini 369.600,00 TL 20.000,00 metreküp kum ve çakıl 'ye çıkararak yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir. 1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının sair sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davacı, davalıdan sözleşmeye dayalı olarak 20.000,00 metreküp kum ve çakıl alımı üzerine anlaştıklarını, ödemenin sözleşmenin 3.maddesinde, toplam 1.800.000.000 TL (Eski TL) olarak belirlendiğini, bu paranın 1.500.000.000 TL(Eski TL)'sinin kooperatifin alacağı olan ....

Evleri Konut Yapı Kooperatifince malzemeciye ödendiği, kalan kısım için ise bedeli 150.000.000 TL(Eski TL) olan 20.06.1994 ve 24.06.1994 tarihli iki adet çekle ödemenin yapıldığını ileri sürerek, hiç teslim edilmeyen 20.000,00 metreküp kum ve çakıl bedeli olarak ıslah ettiği bedel olan 369.600,00 TL'nin tahsilini istemiştir.

Mahkemece, 28.3.2013 tarihli Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından bildirilen dava konusu malzeminin 2008 yılı için metreküp birim fiyatı olarak belirlenen 16,80 TL baz alınarak 20.000,00 metreküp ile çarpımı sonucu bulunan 336.000,00 TL yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Mahkemece belirlenen rakamın teslim edilmeyen tüm malzeme bedelini içerdiği anlaşılmaktadır.

Başka bir söyleyişle, davalının itiraz ettiği iki adet ödenmeyen çeklerle ilgili ödenmenin de kabul edilmiş olmasıdır.Her ne kadar mahkemece, çekin ödeme aracı olduğu ve davalı yanca çek bedellerinin ödenmediğine ilişkin aksi bir delil sunulmadığı, çeklerin keşide tarih ve miktarları ile hesap kartonu kaydı birlikte değerlendirildiğinde iki adet çekle bakiye tutarın ödendiği sonucuna varıldığı kabul edilmiş ise de, öncelikle belirtmek gerekirse söz konusu iki adet çekin davalıya ödendiğine ilişkin olarak ispat yükü davacıya aittir.Kaldı ki davalının ödemenin kabulü yönünde beyanı bulunmamaktadır,yani ödemeyi kabul etmemektedir.

Dosyada fotokopisi bulunan ve davacı tarafça sunulan hesap kartonu olduğu iddia edilen belgeden açıkça ödemenin yapılmış olduğu anlaşılamamaktadır. Davacının dosyaya sunduğu deliller ile bu hususu ispat edemediği görülmekte olup, bu itibarla ispat yükü ters çevrilmek suretiyle davalının çeklerle satış bedelinin ödenmediği iddiasını geçerli şekilde kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmesinde isabet bulunmamaktadır.

Mahkemece, değinilen bu yön dikkate alınarak çeklerle ilgili ödeme yönünden davanın reddi gerekirken, yazılı şekilde kısmen kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

3-Taraflar arasında düzenlenen sözleşmede,teslim edilmesi gereken 20.000,00 metreküp kum ve çakıl bedeline ilişkin olarak malzeme bedelinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatlarına göre hesaplanacağına dair bir

kararlaştırmanın bulunmadığı anlaşılmaktadır. Meğer ki böyle bir düzenleme mevcut değil ise serbest piyasa rayiç değere göre hesaplama yapılmasının kabül edildiği anlaşılmalıdır.

Hal böyle olunca mahkemece, alanında uzman yeni bir bilirkişi veya bilirkişi heyeti marifetiyle taraf ve yargı denetimine esas olacak şekilde 20.000,00 metreküp kum ve çakıl bedelinin 14.8.2008 ihtar tarihindeki piyasa rayiç fiyatına göre bedelinin belirlenerek ve yukarıda ikinci bentte açıklanan bozma gerekçesiyle, hesaplama sonucu şayet mahkemenin kabul ettiği rakamdan fazla rakamın tespiti halinde,davacı yönünden kazanılmış hak ilkesinin de gözetilmek suretiyle hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken yazı şekilde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'na ait birim fiyatın esas alınması usul ve yasaya aykırı olup,

bozmayı gerektirir.