Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2014/8322 K.2015/346

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davalı avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalı .... vekili avukat ... ile davacı vekili avukat ...'ün gelmeleriyle duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalıdan 2011 yılı nisan ayında satın aldığı, ... cinsi yonca tohumunu alıp tarlasına ektiğini ancak faturasının 1.6.2011 olarak sonradan düzenlendiğini, gereği gibi baktığı halde tarlayı küsküt denilen yabani otların sardığını ve yoncaların gelişimini engellediğini,mücadelede sonuç alamadığını, yaptırdığı tesbit sonucu düzenlenen 3.8.2011 günlü rapora göre yonca tohumlarını içine küsküt tohumunun karıştığının tesbit edildiğini tarlanın sürülmesi ve bir süre yonca ekilemeyeceğinin belirtildiğini bildirerek üretim maliyeti, mahrum kaldığı kar,yonca ekemeyeceği süre için uğrayacağı zarar,

mahrum kalacağı devlet teşviki ile birlikte fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere tüm zararları için 100.000 TL tazminatın 1.6.2011 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı davanın reddini dilemiştir. Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 98.366,22 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline karar verilmiş; hüküm davalı, tarafından temyiz edilmiştir. 1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Dosyanın incelenmesinde. Davacının nisan 2011 tarihinde davalıdan satın ve teslim aldığı yonca tohumlarını tarlasına ektiği ve gereği gibi baktığı halde yoncanun küskütlü olarak yetiştiği,tarlayı saran küsküt nedeniyle ürünün yetişmediği, yaptırdığı tesbitte, tohumların içine küsküt tohumunun karıştığı ve ürüne ve tarlaya zarar verdiği,

tarlanın kurtarılması için sürülerek bir süre yonca ekilmemesi gerektiğinin tesbit edildiği,İl Tarım Müdürlüğünün yaptırdığı analiz raporlarına göre, davalının satışa sunduğu bu Sunter cinsi yonca tohumlarının küsküt tohumu ile karışık olduğu bu sebeple şikayet geldiğinin bildirildiği,davacının tarlayı sürmek suretiyle ürün alamadığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Davalı firma, ...

Ziraat Odasının işlettiği bir firma olduklarını, ortaklarına en iyi ve verimli ürünü almaları için bu tohumun verildiğini, kendilerinin de başka firmadan satın aldıklarını, sertifikanın gerçeğe uygun olmadığını, çiftçilere ilaçlama yapmaları için 19.7.2011 tarihinde yazı gönderdikleri halde davalının ilaçlama yapmayarak kusurlu davrandığını savunarak davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, bilirkişi raporu esas alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.Hükme esas alınan bilirkişi raporunun incelemesinde, tohumların küskütlü olması nedeniyle tarlayı sardığı ve yonca ve toprağa zarar verdiği, küskütün özelliği gereği mücadele etmek için tarlanın sürülmesi ilaçlanması ile münavebeli olarak başka ürünlerin ekilmesinin gerektiği, yoncanın bir yıl ekilmesi sonucu 4 yıl üst üste ürün verebilir bitki olduğu yine davalının gönderdiği yazının 19.7.2011 tarihi itibarıyla davacının tarlayı sürdüğü yada sürmesi gereken bir tarih olduğu için artık ilaçlamanın etkili olmayacağı belirtilmiştir.

Davacının zararı hesaplanırken ise,tarla tesis giderleri,bu sorun olmasaydı elde edeceği net geliri, ileriki yıllarda yonca ekseydi elde edeceği net gelir ile onun yerine münavebeli olarak ekeceği diğer ürünlerden elde edeceği net gelir arasındaki gelir farkı,yonca ekseydi elde edeceği devlet desteği ile, yonca yerine ekeceği münavebe bitkilerinden alacağı devlet desteği farkı olup olmadığı hususları da gözetilip davacı zararı 98.366,22 TL olarak hesaplanmıştır.

Nevarki hesap yapılırken, tohum bedeli tarla tesis giderleri arasında hesaplanmasına rağmen,davacının 14.495 TL fatura bedelini ödemediği, davalı tarafından da bunun davacı zararından mahsup edilmesi talep edildiğine göre, fatura bedelinin davacının hesaplanan zararından mahsubunun yapılmamış olması usul ve yasaya aykırıdır.

Yine, davacı zararı hesaplanırken,davacının 2., 3., 4. yıl yonca yerine münavebe bitkileri olarak ilk iki yıl buğday,3.yıl mısır, 4.yıl buğday ekilerek gelir elde edilip zararının azaltılabileceği gözetilerek hesap yapılmıştır. Milas İlçe Tarım Müdürlüğünün 4.7.2013 günlü yazısında, bölgede 1.ürün olarak buğday, ikinci ürün olarak mısır ekildiği belirtilmiştir. Bilirkişi raporunda ise her yıl tek ürün ekimi üzerinden hesap yapılmıştır.

Dosyaya sunulan çiftçi kayıt sisteminde, davacının ikinci ürün de ektiği görülmektedir. Bu nedenle, mahkemece bilirkişiden ek rapor aldırılarak, davacının ikinci ürün ekmek suretiyle elde edeceği gelir gözetilerek yeniden hesaplama yapılıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.