Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2015/14052 K.2017/2888

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, taraflar arasında 2010 yılı mahsulü için 24.06.2010 tarihinde sözleşme imzalandığını, sözleşme gereğince 100 ton mandalina satışının kararlaştırıldığını, daha sonra ek sözleşme imzalanarak 2010 yılında ürünün toplanmadığını, 2011 yılı ürünü için aynı fiyattan olmak üzere ürünün toplanarak ve toplanan ürün fiyatlandırıldıktan sonra önceden ödenen kaparo olarak verilen paralar düşülerek satıcıya ödeneceğine dair sözleşme imzalandığını, ancak davalının sözleşmeye konu ürünleri başkalarını satarak sözleşmeyi ihlal ettiğini, davalıya ihtar gönderilerek ödenmiş olan 13.000 TL iadesinin istendiğini,

alınan paraların iade edilmediğini ileri sürerek satış bedeli için ödemiş olduğu toplam 13.000-TL.nin iadesi ile sözleşme şartlarına uymaması sebebiyle 18.01.2011 tarihli sözleşmenin 6. maddesine gerğince 26.000-TL cezai şartın davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı, mahkemenin yetkisiz olduğunu, Toparlar Yöyü, Köyceğiz de ikamet etmesi nedeniyle yetkili mahkemenin Köyceğiz olduğunu, 18.01.2011 tarihli sözleşmenin bazı kısımlarının sonradan doldurulduğunu, tacir olmayıp tarımla uğraştığını, davacı ile 2010 yılında sözleşme yapıldığını ancak yıl sonunda davacı şirketin ürünleri teslim almaya gelmediğini, şirket ile ek sözleşme imzalanmadığını, ek sözleşmenin ne zaman yapıldığının belli olmadığını, davacının 2011 yılı ürün teslimi için de gelmediğini bunun üzerine ürünün başka şirketlere teslim edildiğini, 18.01.2011 tarihli sözleşme üzerine yazılan 26.000 TL cezai şartın,

cezai şarta ilişkin sözleşmelerin şekil şartına uygun olmadığından geçersiz olduğunu, bu cezai şarta ilişkin kısmın sonradan doldurulduğunu, cezai şartın çok fahiş olduğunu savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile, 13.000-TL davacı alacağının 03/12/2012 dava tarihinden itibaren yıllık % 9 faizi ile birlikte 26.000-TL cezai şart alacağının 03/12/2012 dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiş hüküm davalı tarafça temyiz edilmiştir. 1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davacı eldeki dava ile taraflar arasında imzalan sözleşmeler gereğince ürünün davalı tarafça teslim edilmemesi nedeniyle ürün için davalı tarafa ödemiş olduğu bedelin iadesi ile 18.01.2011 tarihli sözleşmede kararlaştırılan cezai şartın tahsilini istemiştir. Davalı sözleşmenin geçersiz olduğunu, kusurlu tarafın davacı olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemce, davalı üreticinin sözleşmeden kaynaklanan edimini yerine getirmediği, sözleşmenin 6. maddesinde açıklanan cezai şart koşullarının gerçekleşmiş olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de. Davalı taraf tacir olmadığından, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanununun 182.maddesi (eski BK 161/son) hükmünce hakim fahiş gördüğü cezaları tenkis ile mükelleftir. Bu hükmü hakimin resen gözetmesi gerekir.

Ceza koşulunun fahiş olup olmadığı tarafların ekonomik durumu, özel olarak borçlunun ödeme kabiliyeti ile beraber borcunu yerine getirmemiş olması nedeniyle sağladığı menfaat, borçlunun kusur derecesi ve borca aykırı davranışının ağırlığı ölçü olarak alınarak tayin edilmeli ve hüküm altına alınacak ceza miktarı hak, adalet ve nesafet kurallarına uygun olarak tespit edilmelidir.

Mahkemece bu yönler gözetilmeden yazılı şekilde cezai şartın tamamı üzerinden hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.