Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2015/16629 K.2018/2543

Taraflar arasındaki sözleşmenin feshi işleminin iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı şirket, davalı idare ile arasında 04.04.2012 tarihli sözleşme ile ... ili ... ilçesi ... köyü ve ... köyleri ile ... ilçesi ... köyünün 3194 sayılı İmar Kanununun 18 ve 19.maddelerine göre imar planı uygulaması işine ilişkin olarak taraflar arasında hizmet alım sözleşmesi yapıldığını, işin süresinin sözleşmenin 9/1 maddesi gereği 210 gün olarak belirlendiğini, yapılan sözleşmenin 10/2 maddesi "işe başlama tarihi sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 5 gün içerisinde işyeri teslimi yapılarak işe başlanır" hükmü gereği yasal süresi içerisinde 09.04.2012 tarihinde işe başladığını,

davalı idare tarafından eksik bilgi ve belge verilmesi ve yer teslimine ilişkin eksiklikler nedeniyle işte gecikmeler yaşandığını, teknik nedenlerden dolayı yer teslimindeki gecikmeler sebebiyle davalı kuruma müracaat ederek süre uzatım talebinde bulunduğunu, davalı idarenin 31.10.2012 tarih ve 11162 sayılı yazı ile şirkete 50 günlük ek süre verdiğini, şirket sahibi ve yetkilisi Harita Mühendisi ...'in hem kendi hastalığı hem de oğlunun hastalığıyla mücadele ettiğini bu nedenlerle sözleşmeyi süresi içerisinde yerine getiremediğini, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 24.maddesinde ağır hastalık halinin düzenlenmediğini,

bu maddede ağır hastalık halinde de 4735 sayılı kanun hükümlerine göre işlem tesis edileceğinin belirtildiğini, 4735 sayılı kanunda ağır hastalık ve idareden kaynaklanan gecikmeler nedeniyle sözleşmenin feshine ilişkin açık bir hüküm bulunmadığını, ancak davalı idarenin sözleşmeyi feshettiği gibi Kamu İhale Kurumuna da bu hususu bildirerek 1 yıl yasaklama talebinde bulunduğunu tüm bu nedenlerle usul ve yasaya aykırı olan dava konusu işlemin iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, ... Valiliğinin 20.03.2014 tarihli ... İl Özel İdaresi Devir Teslim Komisyonunun kararı gereğince davaya ait dosyaların Türkoğlu Belediyesi ve Pazarcık Belediyesine devir edildiğini, bu nedenle ... Büyükşehir Belediye Başkanlığının davada sıfatı olmadığını beyan ederek husumet itirazında bulunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulü ile taraflar arasında 04.04.2012 tarihinde imzalanan "... ili Türkoğlu ilçesi ... köyü ve ... köyleri ile ... ilçesi ... köyü 3194 sayılı İmar Kanununun 18 ve 19.maddelerine göre imar planı uygulaması işi hizmeti alımına ait sözleşme"nin feshine ilişkin davalı kurum işleminin iptaline karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-12.11.2012 tarihli 6360 sayılı Ondört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmialtı İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 1. maddesinin 1. fıkrası ile ... İli dahil sayılan illerde büyükşehir belediyesinin kurulduğu, 5. fıkrasında bu sayılan illerdeki il özel idarelerinin kaldırıldığı, yürürlük başlıklı 36. maddesinde de kanunun bu hükümlerinin ilk mahalli idareler seçiminde yürürlüğe gireceği belirtilmiştir. Anılan Kanunun kabul edildiği tarihten sonraki ilk mahalli idareler seçimi ile yürürlüğe girmesiyle ... İl Özel İdaresinin tüzel kişiliği, dava devam ederken sona ermiştir.

6360 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 2. fıkrasıyla; mevzuatla il özel idarelerine yapılan atıflar bu Kanun kapsamında tüzel kişiliği kaldırılan il özel idareleri için ilgisine göre bakanlıklara, bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşları ile bunların taşra teşkilatına, Hazineye, valiliklere, büyükşehir belediyelerine ve bağlı kuruluşlarına veya ilçe belediyelerine yapılmış sayılacağı, tüzel kişiliği kaldırılan il özel idarelerine 22.02.2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu ve diğer mevzuatla verilmiş olan yetki, görev ve sorumlulukların ilgisine göre bu kurum ve kuruluşlar tarafından kullanılacağı ve yerine getirileceği,

söz konusu il özel idarelerinin mahkemelerde süren davaları ile il özel idaresi olarak faaliyet gösterdikleri dönem ve yapılan işlemlere ilişkin olarak açılacak davalarda muhatap, devir işleminin yapıldığı ilgili kurum ve kuruluş olduğu açıkça düzenlemiştir. Bu durumda kaldırılan il özel idareleri hakkındaki davaların ilgilisine göre devredildiği kurum ve kuruluşa yöneltileceği tartışmasızdır.

Somut uyuşmazlıklarda il özel idaresine karşı açılan davalarda öncelikle dava konusunu oluşturan faaliyet ve işlemlerle ilgili konuların hangi kurum ve kuruluşlara devredildiği ve devralanın tüzel kişiliğinin de bulunup bulunmadığı belirlenerek davalı sıfatının kime yöneltileceğinin tespiti gerekir.

Tüzel kişiliği sona eren il özel idarelerinin devir, tasfiye ve paylaştırılma işlemlerini düzenleyen 6360 sayılı Kanun'un geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında; devir, tasfiye ve paylaştırma işlemlerini yürütmek üzere vali tarafından, bir vali yardımcısının başkanlığında, valinin uygun göreceği kurum ve kuruluş temsilcilerinin ve ilgili belediye başkanlarının katılımıyla devir, tasfiye ve paylaştırma komisyonu kurulacağı bu komisyona yardımcı olmak üzere valinin görevlendirmesi ile alt komisyonlar da kurulabileceği, 4. fıkrasında bu kanun ile tüzel kişilikleri kaldırılan il özel idareleri;

personelini, her türlü taşınır ve taşınmaz malları ile hak, alacak ve borçlarını bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren bir ay içinde valiliğe bildireceği, bu idarelerin taşınmazlarının satışı, tahsisi ve kiralanması, iş ve toplu iş sözleşmesinin yapılması, her türlü imar uygulaması (inşaat ruhsatı hariç), iş makineleri ve diğer taşıtların satışı ile borçlanmaları İçişleri Bakanlığının onayına bağlı olduğu,

5. fıkrasında ise tüzel kişilikleri kaldırılan il özel idarelerinin her türlü taşınır ve taşınmaz malları, hak, alacak ve borçları, komisyon kararıyla ilgisine göre bakanlıklara, bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşları ile bunların taşra teşkilatına, valiliklere, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığına, büyükşehir belediyesine ve bağlı kuruluşuna veya ilçe belediyesine devredilmesine karar verileceği, devir işlemi,

yapılacak ilk mahalli idareler genel seçimi tarihinde uygulamaya konulacağı Maliye Hazinesine devredilen taşınmazlar Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla kullanmakta olan kurumlara tahsis edilmiş sayılacağı Hazinenin özel mülkiyetindeki veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlardan Maliye Bakanlığınca, bu Kanun'un 1. maddesiyle tüzel kişilikleri kaldırılan il özel idarelerine, belediyelere ve köy tüzel kişiliklerine tahsis edilmiş olanlar; kuruluş kanunlarıyla kendilerine verilen kamusal nitelikteki görevleri yerine getirmeleri amacıyla ve komisyon kararıyla;

ilgisine göre bakanlıklara, bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşlarına, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarına, büyükşehir belediyelerine, büyükşehir belediyelerinin bağlı kuruluşlarına ve ilçe belediyelerine tahsis edilmiş sayılacağı düzenlenmiştir.

6360 sayılı Ondört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmiyedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla, ... İl Özel İdaresinin tüzel kişiliği ortadan kalktığına göre davaya konu hizmet alım sözleşmesi ile ilgili il özel idaresinin faaliyetlerinin hangi kuruma devredildiği araştırılarak,hasım belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup,bozmayı gerektirir. 2-Bozma nedenine göre davalının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.