Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2015/24009 K.2015/29141

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı-G.. B.. avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalıların birlikte inşaa ederek satışa sundukları devre mülklerden üç adet A, üç adet C grubu tipini satın aldığını, değerini peşin ödediğini, ancak davalıların devre mülkleri teslim etmedikleri gibi, projeninde iptal edildiğini ileri sürerek devre mülk için belirlenen şimdilik 44.100,00 TL tazminatın işleyecek avans faiziyle birlikte tahsilini istemiştir.

Davalılardan G.. B.. sözleşmede belediyenin imzası olmaması nedeniyle her zaman sözleşme düzenlenebileceğini bu yüzden bedelden sorumlu olmadıklarını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile 44.100,00 TL'nın dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalılardan tahsiline karar verilmiş; hüküm Dairemizin 11.04.2014 gün ve 2014/7735-11203 E. K. sayılı ilamıyla bozulmuş mahkemece bozmaya uyularak yeniden dava kabul edilmiş hüküm yeniden davalı Belediye tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, devre mülk satışının ifasının imkansız olması nedeniyle uğranılan zararın tazminine yöneliktir. Mahkemece davacının sunduğu belgeler üzerinde yeterli inceleme yapılmamıştır. Hemen belirtilmelidir ki davacının, davalıya yaptığı ödemeleri yasal delillerle kanıtlaması gerekir. Şirket defterleri üzerinde inceleme yapılmadığı için davacı satış bedelini ticari defter ve kayıtlarla ispat edememiştir. O zaman davacı elinde kalan ödeme belgeleriyle ifayı ispat etmek zorundadır.

Dairemizin emsal bozma kararlarında belirtildiği üzere bu tür davalarda ödeme belgelerinin delil olarak önemi izahtan varestedir. Kural olarak borçlunun en sağlam kanıtı makbuzdur. 818 sayılı Mülga BK. 87 maddesi gereğince borcu ödeyenin bir makbuz veya buna ilişkin senedi geri isteme hakkı olduğu belirgindir. Ödemenin nasıl yapılacağı BK.nun 87. (TBK m. 103) maddesinde gösterilmiştir. Buna göre borcunu ödeyen borçlunun bir makbuz alması gerekir.

Somut olayda davacı hem makbuz hem de iade senet asılları sunmuştur. Makbuz alacaklı veya temsilcisi tarafından imzalanan ve borçluya verilmesi bir yükümlülük olan, borcun ödendiğinin delilini teşkil eden borçlunun en sağlam ifa kanıtıdır. Senet iadesi ise makbuza göre daha zayıf bir delil olup borcun ödendiğine karine oluşturur. (TBK 103 ve 104. maddeler ) bu ödemenin aksi ispatlanabilir.

Sözleşme de taraf olmayan Belediye aleyhine bu tür sözleşme ve senetlerin her zaman düzenlenmesi imkan dahilindedir. Bu nedenle davalı belediyenin sahtecilik savunması üzerinde titizlikle durulmalıdır.

Mahkemece bozma ilamında belirtilen hususlardan sadece bilgisayar mühendisinden rapor alınarak bozma gerekleri yerine getirildiği gerekçesiyle davanın kabulü cihetine gidilmiş ise de davacının sunduğu belgelerden bazılarında ödemeyi alan şirketin ad, unvan ve kaşesinin bulunmadığı, bu haliyle hangi sözleşmeye binaen ödendiği belirlenemediği, bazılarında silinti vs olduğu, davacının asıllarını ibraz ettiği ödeme belgelerinden hangilerinin senet iadesi hangilerinin makbuz olduğu, geçerli ödeme belgelerindeki meblağın sözleşme bedeline oranlanması yapılmadığı anlaşılmıştır.

Bu haliyle bozma gereklerinin tam olarak yerine getirildiği söylenemez. Bozmaya uyulmakla davalı lehine usuli müktesep hak doğar. Hal böyle olunca ödeme belgeleri üzerinde alanında uzman bir bilirkişiden rapor alınmalı, senet iadesinin ifadan kaynaklandığının anlaşılması halinde bir devre mülkün rayiç değeri üzerinden geçerli ödeme miktarı ile sözleşme bedeli oranlanıp bulunacak bedele hükmedilmesi gerekir.

Mahkemece değinilen bu yönler gözardı edilerek, dayanak belgelerin sıhhati ispatlanmış gibi eksik araştırma ve incelemeyle davanın kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.