Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2015/24437 K.2017/10383

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, dava dışı ... tarafından açılan ... 1. İş mahkemesinin 2010/77 2011/591 esasına kayıtlı dava dosyasında kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin ve bayram tatili alacağı ödenmesinin talep edildiğini, yapılan yargılama ve başlatılan icra takibi sonucunda 14.722,48 TL’yi asıl işveren olarak ödediğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ödeme yaptığı bu bedelin davalıdan rücuen tahsiline karar verilmesini istemiştir.Davalı, davanın reddine karar verilmesini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne, davalının ... 1. İcra müdürlüğünün 2012/2926 E. Sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin devamına, asıl alacak olan 14.722,48 TL üzerinden hesaplanacak % 20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, asıl işveren olarak, davalı şirket tarafından çalıştırılan işçinin açmış olduğu dava sonrasında ödemek zorunda kaldığı miktarın rücuen tahsili istemiyle eldeki davayı açmıştır. Davalı ise, işçinin kendi bünyelerinde 8 aylık bir çalışması olduğunu, rücu ilişkisinin bu süre ile sınırlı olarak değerlendirilmesini, daha önce beş farklı altveren şitkette daha çalışması olduğunu savunmuştur.

Mahkemece, alınan bilirkişi raporları esas alınarak, son alt işveren davalının yalnızca kendi dönemi için değil, tüm dönemlere ilişkin işçilik alacaklarından sorumlu olduğundan bahisle davanın kabulüne karar verilmiştir.... 1. İş mahkemesinin 2010/77 e.

2011/591 K. Sayılı mahkeme ilamında: dava dışı işçinin 02.01.2005-31.12.2009 tarihleri arasında davalı son alt veren şirket ile dava dışı farklı altveren şirketlere bağlı olarak asıl işveren davacı belediyede çalıştığını, iş sözleşmesi haksız feshedildiğinden dolayı kıdem ve ihbar tazminatı ile,

yılık izin ve bayram tatili izni alacağı yönünden hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.4857 sayılı İş Kanununun 2/6 ncı maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereğiyle teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir.

Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeriyle ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işverenle birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır.

Dava konusu olayda da davacı ile davalı arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeriyle ilgili olarak İş Kanunu’ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenle birlikte müteselsilen sorumludur. Burada Kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumludurlar. Bu düzenleme, işçi alacağının güvence altına alınması amacıyla yapılmış olup, sadece işçilere karşı bir sorumluluktur. Asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide ise iş hukuku değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gereklidir.

Alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular, kendi aralarındaki iç ilişkide, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda bir anlaşma yapabilirler. Nitekim 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167. (Mülga Borçlar Kanunu’nun 146.) maddesinde düzenlenen, “Aksi karalaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar.

Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır.” şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceği de açıkça belirtilmiştir.İşte müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki iç ilişkide, bu konudaki sorumluluğun tamamen borçlulardan birine ait olacağı yönünde bir sözleşme yapılmış ise, tarafların serbest iradeleriyle düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından,

dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği kabul edilmelidir.Bu açıklamalardan sonra somut olayda davacıdan tahsil edilen işçilik alacakları, dava dışı işçinin sadece davalı şirket nezdindeki çalışmasını değil, dava dışı diğer alt işverenler nezdindeki çalışmalarını da kapsamaktadır.

Mahkemece, alınan bilirkişi raporları arasındaki çelişki giderilmeden son alt işveren davalının yalnızca kendi dönemi için değil, tüm dönemlere ilişkin işçilik alacaklarından sorumlu olduğundan bahisle davanın kabulüne karar vermesi hatalıdır.

Hal böyle olunca, mahkemece, sözleşme hükümleride değerlendirilip raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi için bilirkişi heyetinden rapor alınarak sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme nedeniyle yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirir.