Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2015/2817 K.2016/10214

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı vekili, dava dışı ... Otomotiv Oto Gaz Dönüşüm Sistemleri İnş. Tur. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Temsilcisi ... ... ... İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğündeki çift katlı 6.000 adet ranza alım işi bedeli olan 814.200,00 TL alacağını ve tüm haklarını, tüm ferileri ile birlikte kesin olarak ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.

Ne Kilis Noterliği'nin 13.03.2012 tarih ve 03458 yevmiye nolu temliknamesi ile temlik ettiğini, bu temlik karşılığında yüklenici firmanın davalı idareden ranza alım işine ait hak ediş alacağı toplamı KDV dâhil 764.640,00 TL çıktığını, tüm mahsuplar yapıldıktan sonra geriye kalan ve firmalarına temlikname gereğince havale edilmesi gereken tutarın 732.596,40 TL olduğunu ancak davalı idare tarafından davacı şirkete 711.860,40 TL havale edildiğini, bakiye alacak miktarı 20.736,00 TL’nin ödenmediğini ileri sürerek bu miktarın yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı idare tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, sözleşmeden doğan bakiye alacağın tahsili istemine ilişkindir. Dava konusu ihalesi yapılan ranzaların alacağı temlik eden dava dışı şirket tarafından teslim edildiği konusunda ihtilaf bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, teslim edilen ranzaların niteliği ve teknik şartnameye uygun olup olmadığı ve acil zorunluluk sebebiyle idare tarafından kabul edilen bu nitelikleri itibarıyla hakediş miktarından mahsup yapılıp yapılamayacağı noktasında toplanmaktadır.

20.04.2012 olur tarihli Muayene Kabul Komisyonu Tutanağında; “teknik şartname hükümlerine göre ihale konusu ranzaların yan serenlerinde kullanılması gereken 25X50 ebadındaki profillerin en az 1.8 mm malzeme kalınlığında olması gerekirken 1.5 mm olduğu tespit edilmiş, Suriye Arap Cumhuriyeti vatandaşlarının yerleştirilmesindeki acil duruma binaen 5.400 adedi teslim alınmış, geri kalan 600 adedi teknik şartnameye uymadığı için teslim alınmamıştır.” İfadelerine yer verilmiştir.

Davalı idare tarafından kabul komisyonu tutanağına göre, farklı profil kullanımından kaynaklı ortalama % 6’lık kilogram farkı ortaya çıkmasından dolayı yüklenici firmanın KDV hariç hakedişinden % 6 kesinti yapılarak 20.736,00 TL eksik ödeme yapılmıştır.

Mahkemece yerinde konteyner kentte 20.04.2012 yapılan keşif sonucu bilirkişi Mehmet Zarif Bircan tarafından düzenlenen raporda; “inceleme konusu yapılan ranzaların teknik şartnameye ve ölçülerinin resimlere uygun olduğu” sonucuna varılmıştır.

Bilirkişi Mehmet Zarif Bircan’ın aynı zamanda 20.04.2012 olur tarihli Muayene Kabul Komisyonu Tutanağında imzası bulunan üyelerden birisi olmasından dolayı davalı idare tarafından Rapora itiraz edilmiştir.

Mahkemece, bu kez dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu makine mühendisi marifetiyle 05.06.2013 tarihli bilirkişi raporu alınmış, hükme esas alınan bu raporda; aynı zamanda muayene kabul komisyonu üyesi olan bilirkişinin yaptığı tespit ve ölçümler referans alınarak “teknik şartnamede belirtilen 1.8 mm et kalınlığında profil üretiminin bulunmadığı, kullanılan profilin sözleşme kapsamına en yakın tablo değeri taşıması sebebiyle sözleşme içeriğine uygun olduğu ve eksik ödemenin uygun olmadığı” kanaatine yer verilmiştir.

Görüldüğü üzere, alınan bilirkişi raporları hüküm kurmaya yeterli açıklıkta değildir. Dava dışı hakediş alacağını temlik eden yüklenici firma ile İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü arasında imzalanan 29.02.2012 tarihli sözleşme ve eki teknik şartname hükümleri yeterince irdelenmemiş, 20.04.2012 olur tarihli Muayene Kabul Komisyonu Tutanağında aksi yönde imzası bulunan üyelerden birisi olan bilirkişinin inceleme ve gözlemleri referans alınmıştır.

Hal böyle olunca davalı idare tarafından kesinti yapılan dava konusu alacağın davacıya iadesi gerekip gerekmediği hususunda nedenlerini açıklayıcı, taraf, mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli birisi ihale mevzuatı konusunda uzman olmak üzere üç kişilik bilirkişi kurulundan rapor alınarak, gerektiğinde konteyner kentte ranzalar üzerinde inceleme yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.