Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2015/36374 K.2018/3502

Taraflar arasındaki menfi tespit ve alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraflar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı şirketten 2001 yılında ...

Bank'tan kullandığı taşıt kredisi ile ... marka araç satın aldığını, ayrıca satım bedelinin kalan kısmı için davalıya 20.12.2000 tanzim tarihli, 11.800,00 USD tutarlı bono verdiğini, 2003 yılı 10. ayına kadar aylık 180,00 USD ödeme yaptığını ancak bu aydan sonra ödeme yapamayacağını anlaması üzerine davalı ile bakiye borcuna karşılık aracı teslim ederek borcun sona erdirilmesine yönelik 06.10.2003 tarihli protokol düzenlendiğini,protokol gereği aracın davalı çalışanına teslim edildiğini, ayrıca aynı tarihte araç ruhsatının da noterlikte davalıya devredildiğini,

protokolde aracın rayiç bedelinden davalıya olan borç tutarı düşüldükten sonra kalan paranın kendisine ödenmesinin kararlaştırıldığını, protokolün yapıldığı tarihte araç değeri ile davalıya olan borcu arasındaki farkın 3.000,00 TL olduğunu, bu tutarın kendisine ödenmesi gerektiğini, ancak buna rağmen davalının bu borcunu ödemeyerek aracın ilk satımı sırasında düzenlenen 11.800,00 USD'lik bonoyu ....

5. İcra Müdürlüğü'nün 2003/15249 sayılı takip dosyası üzerinden takibe koyduğunu, davalı tarafa aracın ruhsatı devredilmesine rağmen araç üzerinde tescil yapılmadığından 2003 tarihinden beri aracın vergi borçlarının da adına tahakkuk ettiğini, yine trafik cezalarının da adına tahakkuk ettirildiğini belirterek takibe konulan bonodan dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine, protokol uyarınca ödenmesi gereken tutardan(aracın rayiç bedelinden davalıya olan borcu düşüldükten sonra kalan kısım) şimdilik 2.000,00 TL'lik kısmının faizi ile birlikte ödenmesine,

ayrıca aracın davalıya tesliminden bu yana araç üzerinde tahakkuk eden vergi borcu, trafik cezası vs.kaynaklı idari para cezalarından şimdilik 1.000,00 TL'lik kısmın tahakkuk tarihinden itibaren uygulanacak en yüksek kredi faiz oranı ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir. Mahkemece, davanın Kısmen Kabulü ile 20.12.2000 tanzim tarihli, ibrazında ödemeli 11.800 USD bedelli senet nedeniyle ve senetten bakiye alacağın tahsiline yönelik olarak ... 5. İcra Müdürlüğünün 2003/15249 takip sayılı dosyası üzerinden yapılan takip nedeniyle davacının davalıya 8.010 USD borçlu olmadığının tespitine, davacının fazlaya ilişkin isteminin reddine, karar verilmiş, karar davacı ve davalı tarafça temyiz olunmuştur.

1-Dava, davacı tarafça araç satış kampanyası sonucu ... Bank'tan kullanılan kredi ile davalı şirketten araç satın alınması ve ayrıca satım bedelinin kalan kısmı için davalı adına bono tanzim edilerek verilmesi, sonrasında taraflar arasında düzenlenen 06.10.2003 tarihli protokol ile borcun sona erdirilmesine yönelik olarak aracın davalı şirkete teslim edilmesi ancak davalı şirketin araç bedelini borçtan mahsup ettikten sonra iade edilmesi gereken bakiye bedeli iade etmemesi,

ayrıca tanzim edilerek davalı şirkete borcun kalan kısmı için verilen bononun aracın teslimiyle borcun sona erdirilmesine rağmen icra takibine konulması sebebiyle bu icra takibinden borçlu olmadığının tespitine, ayrıca borç mahsup edildikten sonra kalan bakiye araç bedelinin tarafına iadesine ve bu dönemde davalı tarafça aracın tescilinin adlarına yapılmaması sebebiyle davacı adına tahakkuk eden vergi borçlarının iadesine yönelik menfi tespit ve alacak davasıdır.Davalı davacı tarafından kullanılan kredi borçları ödenmeyince tüm borçları ödemek zorunda kaldıklarını, sonrasında davacı ile yapılan protokol gereği davacıya ait aracın satılarak,

satış bedeli kredi borcundan mahsup edilmek üzere mutabakata vardıklarını ancak araç üzerinde bulunan satılamaz ve devredilemez şerhi nedeniyle aracın satışının yapılamadığını, bu sebeple ödenen kredi borçlarına karşılık davacı tarafça daha önce teminat amaçlı olarak verilen bononun icra takibine konulduğunu, icra dosyasında konulan haciz sonrası aracın satışının yapıldığını ancak araç satış bedelinin 6.000,00 TL olup araç üzerindeki öncelikli alacakların tahsil edilmesi sonucu ellerine satış bedeli geçmediğini savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece YMM Bilirkişiden kök ve ek rapor alınmış ve bu rapor sonucuna göre hüküm kurulmuştur. Ancak mahkemece yaptırılan bu inceleme eksik incelemedir. Şöyle ki bilirkişi tarafından davalıya ait defterler esas alınarak inceleme yapılmış ise de öncelikle davalı tarafça kredinin taraflarınca ödendiğine dair banka kayıtlarının tam ve eksiksiz olarak getirtilmediği anlaşılmakla mahkemece yapılması gereken taraflar arasındaki 06.10.2003 tarihli protokoldeki tespitler,

davacının borcunun varlığı ve bu borcun tasfiyesine ilişkin protokolde yer alan açıklamalar ile davalı tarafın bildirdiği bankadaki kayıtların eksiksiz ve tam olarak getirtilmesi ve bunların karşılaştırılarak özellikle davacıya ait ve davalıya teslim edilen aracın yapılan icra takibinde konulan haciz sonucu satılmış olduğu da göz önünde tutularak,

bütün bu anlatımları kapsayacak şekilde içinde bankacı ve mali müşavir bilirkişilerin de bulunduğu bilirkişi heyeti marifetiyle iddia ve savunmalar ile taraflarca bildirilen bütün delillerin değerlendirilmesi ve özellikle davacının menfi tespit iddası yönünden usulüne uygun inceleme yaptırılması ve oluşacak sonuca göre hüküm kurulması gerekirken eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

2-Bozma nedenine göre davalının sair temyiz itirazlarının ve davacının temyiz itirazlarının incelenmesine bu aşamada gerek görülmemiştir.