Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2016/11166 K.2019/4715

......

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca duruşmalı, davalı avukatınca duruşmasız temyiz edilmiş ise de dava miktar itibariyle duruşmaya tabi olmadığından bu isteğin reddiyle incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği kunuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı kendisine, davalının sigortasız çalışanı olan......tarafından 04/02/2011 tarihinde "taşınmazın satılması hakkında hizmet sözleşmesi" adında bir tellallık sözleşmesi imzalatıldığını, davacı ile davalının karşılıklı bir araya gelip imzaladıkları sözleşme bulunmadığını, sözleşmenin boş olarak imzalandığını, 90 gün olarak belirtilen sözleşme süresinin sonradan doldurulduğunu, sözleşmenin imzalanmasından sonra 1,5 ay gibi bir süre geçmesine rağmen herhangi bir ses çıkmayınca taşınmazı kendi buldukları bir müşteriye 50.000,00 TL'ye sattığını, hizmet sözleşmesindeki 185.000,00 TL’lik miktarın ve dolayısıyla cezai şartın fahiş olduğunu,

davalı tarafça başlatılan takibin kesinleşmesi üzerine bankadaki parasına ve aracına haciz konulduğunu belirterek, ... 5. İcra Müdürlüğü'nün 2011/6494 Esas sayılı dosyasından borçlu olmadığının tespitine karar verilmesine, davalının kötüniyetle icra takibi yapmasından kaynaklı %40 kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir. Davacı vekili son celsede, borcun tamamının icra dosyasına ödendiğini, bu nedenle menfi tespit davalarının istirdat davasına dönüştüğünü beyan etmiştir. Mahkemece, davanın dava dilekçesindeki taleple bağlı kalınarak kabulü ile ... 5. İcra Dairesi'nin 2011/6494 Esas sayılı icra takip dosyasından davacının borçlu olmadığının tespitine, davalı tarafın kötü niyeti ispatlanamadığından, kötü niyet tazminatı isteminin reddine karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.

1-Dava menfi tespit istemine ilişkindir. Davacı, dava dilekçesinde, ... 5. İcra Dairesi'nin 2011/6494 Esas sayılı icra takip dosyasında borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Somut olayda, tespit davası zımmında tedbir kararı alınmamış olduğu ve bu sırada davacı vekilinin 29.12.2015 tarihli celsede dosya borcu ödendiği için taleplerini istirdat olarak değiştirdiklerini beyan etmesine rağmen, mahkemece, davacı vekilince icra takibi sonucu icra dosyasına ödeme yapıldığından davanın istirdat istemine dönüştüğü beyan edilmiş ise de, davanın menfi tespit istemli olarak açıldığı, dava harcının bu dava niteliğine göre açıldığı, davacı tarafça davanın istirdat niteliğine yönelik ıslah dilekçesi verilmediği, son celse bu hususta beyanda bulunulduğu anlaşılmış;

davacının harcı ödenerek açılmış dava dosyasındaki talebiyle bağlı kalınarak davanın kabulü ile ... 5. İcra Dairesi'nin 2011/6494 Esas sayılı icra takip dosyasından davacının borçlu olmadığının tespitine karar verildiği görülmüştür. Yargılama aşamasında, ... 5. İcra Dairesi'nin 2011/6494 Esas sayılı icra takip dosyasına 12.08.2011 tarihinde davalı vekili tarafından mezkur paranın icra veznesinde tamamen aldığına dair reddiyat makbuzu konulduğu anlaşılmaktadır.

İİK.’nun 72/6 maddesi uyarınca “Borçlu, menfi tespit davası zımnında tedbir kararı almamış ve borç da ödenmiş olursa, istirdat davası olarak devam edilir.” düzenlemesi karşısında, mahkemece, ödenen bu bedelin tespiti ile anılan yasa hükmü gereğince ödenen miktar yönünden istirdata karar verilmesi gerekirken, menfi tespit kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, kararın bozulması gerekmiştir.

2-Bozma nedenine göre tarafların temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.