Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2016/12231 K.2019/1676

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı ile davalılar .... Oto. Şti. ile ... Araçlar Tic. A.Ş. avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalılardan ... Araçlar Ticaret Aş.’nin ithalatçısı olduğu dava konusu ... marka otomobili davalılardan ... Otomotiv Akaryakıt San. ve Tic. Ltd.

Şti.’den 02.06.2010 tarihinde satın almış olduğunu, şirketin satış temsilcisinin benzin tüketerek işleyen bu otomobilin arzu edilmesi halinde LPG sistemi ile işler hale getirilebileceği vaad ve taahhüdü üzerine otomobili satın almaya karar verildiğini ve satıcı eliyle gerçekleştirilen bu otomobilin ruhsat ve muayene işlemleri de yine satıcı şirket çalışanlarınca yerine getirilmek suretiyle aracı fiili ve hukuki olarak tam ve eksiksiz şekilde teslim aldığını, kullanımında olan dava konusu otomobilin ilk muayene süresinin hitamına kısa süre kala yeni dönem muayenesi için başvurmuş olduğu davalı ...

Araç Muayene İstasyonları İşletim ve Tic.

Aş. yetkililerince otomobilde LPG dönüşümü yapıldığı ve bu sisteme dair bir takım depo vb. malzemenin araca ekli olduğu gerekçesi ve ağır kusur varlığı nedeniyle talebinin karşılanmadığını, davalılara yapmış olduğu çözüme yönelik başvurularının ise neticesiz kaldığını ve dava konusu otomobilin bu haliyle gizli ayıplı olduğunu ileri sürerek dava konusu aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesine veya sözleşmenin iptali ile araç için ödenmiş olan bedelin iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılardan ... Otomotiv Akaryakıt San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili ilk derece yargılama makamına sunmuş olduğu yanıt dilekçesinde, müvekkili firmanın TSE'nin ... marka araçların ... LPG seri tadilat tip onay belgesi doğrultusunda işlem yaptığını, müvekkili firmanın sorumluluğunun mevcut olmadığını savunmak suretiyle; ...

Araçlar Ticaret Aş. vekili ilk derece yargılama makamına sunmuş olduğu yanıt dilekçesinde, söz konusu aracın üretici firma tarafından tip onayı ve uygunluk belgeleri gereği benzinli olarak üretildiğini ve müvekkili şirket tarafından ithal edilerek benzinli olarak satıldığını, davacıya da bu şekilde satılmış olup, LPG dönüşüm sistemi uygulanarak satılmadığını, müvekkili şirket tarafından davacıya aracın LPG dönüşüm sistemine uygun olup olmadığına dair herhangi bir beyan ve taahhüt de bulunulmadığını bu nedenle de herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını,

yine müvekkili şirketin araçlara LPG dönüşüm sistemi uygulanması konusunda uygunluk onayı verme ve belgelendirme yetkisinin olmadığını savunmak suretiyle; ... Araç Muayene İstasyonları İşletim Ve Tic.

Aş. vekili ilk derece yargılama makamına sunmuş olduğu yanıt dilekçesinde, kendi eksikliği ve yasal düzenlemelerdeki değişiklik sebebiyle aracını muayene işlemine sokmayarak araç bedelinin müvekkili iş yerinden talep edilmesinin hiç bir meşru sebeple bağdaştırılamayacağını savunmak suretiyle farklı sebeplere dayanarak davanın reddine karar verilmesini istemişlerdir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine; davalı ... Araç Muayene İstasyonları İşletim ve Tic. A.Ş. hakkında açılan davanın reddine, 3.836,16 TL bedel indiriminin diğer davalılar ... Otomotiv Akaryakıt San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ... Araçlar Tic. A.Ş. den müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, dava konusu aracın fatura bedelinin iadesi ya da misli ile değişimi yönündeki talebin reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ve davalılar .... Ltd. Şti. ve ... Tic. A.Ş. tarafından temyiz edilmiştir.

1-Davacının; davalılardan ... Araç Muayene İstasyonları İşletim ve Tic. A.Ş. hakkında verilmiş olan hükme dair temyizi bakımından dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının davalı ... Araç Muayene İstasyonları İşletim ve Tic. A.Ş.’nin de sorumlu tutulması gerektiğine yönelik temyiz itirazının reddi gerekir.

2-Tıpkı Mülga 4077 sayılı yasanın 4. maddesinde olduğu gibi 6502 sayılı yasanın 11. maddesinde de, malın ayıplı olması durumda tüketicinin kullanabileceği seçimlik haklar düzenlenmiştir. Bu seçimlik haklarda tüketici; bedel iadesini de içeren sözleşmeden dönme, malın ayıpsız misliyle değiştirilmesi veya ayıp oranında bedel indirimi ya da ücretsiz onarım isteme haklarına sahiptir. Satıcı, tüketicinin tercih ettiği bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür.

Açıklandığı şekilde tüketici seçimlik haklarından herhangi birisini kullanabilecektir. Öğretide ve uygulamada da kabul edildiği üzere tüketicinin seçimlik haklarını tek yanlı ve varması gereken bir irade açıklamasıyla kullanması gerekmektedir. Tüketici bu haklardan hangisini seçtiğini, bir kez bildirmekle, seçim hakkını kullanmış olur ve artık tercihini değiştiremez. Çünkü, satıcı kayıtsız şartsız, bildirilen tercihi yerine getirmek zorundadır.

Bu nedenle tüketicinin seçim hakkı, bir kez kullanılmakla sona ermekte ve onun yerine tercih ettiği hak geçmektedir. Bu özelliği nedeniyle, tüketicinin seçimlik hakkının yenilik doğrucu (inşai) haklardan olduğunu söyleyebiliriz.

Davacı’nın dava dilekçesindeki talebi araç bedelinin iadesi bu mümkün olmadığı takdirde aracın ayıpsız misli ile değişimidir. Ne var ki, mahkemece, davacıya bu talebi hakkında değişim hakkını mı, yoksa sözleşmeden dönme hakkını mı kullanacağı hususu açıklattırılmamıştır. Bu durumda mahkemece, davacının davasını neye hasrettiği açıklattırılıp, seçimlik hakkını ne şekilde kullandığı sorularak, değişim mi yoksa sözleşmeden dönmek mi istediği açıklattırılarak hasıl olacak sonuca göre hüküm kurulması gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

3-Bozma nedenine göre, davacının birinci bent dışında kalan, davalılar ... Otomotiv Akaryakıt San. Ve Tic. Ltd. Şti. ile ... Araçlar Tic. A.Ş.’nin ise tüm temyiz itirazlarının incelenmesine bu aşamada gerek görülmemiştir.