Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2016/14765 K.2019/4906

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalının 2012 yılı ... hizmeti satın alma sözleşmesinin 7.1.1 maddesine aykırı hareket edildiği gerekçesiyle 30.000,00 TL ceza uyguladığını, sözlemenin 7.1.1 maddesine aykırı hareket edilmediğini, ... isimli hastanın ...'da birçok hastanede olduğu gibi Tükiye'de de aynı yöntemi kullanarak abisi ... kimlik bilgisi ile ... hizmeti aldığını, olay günü de hastaneye acil servisten giriş yaptığını, hastanın şikayetlerinin neler olduğunun ve uygulanan tedavilerinin uygulanmasını müteakip kimlik tespiti yapıldığını, kimlik tespitinde en ufak bir şüphe uyanmadığını,

ya ağabeyinin nüfus kağıdına kendi resmini koyduğunu ya da ağabeyi ile çok benzediğini, bir çok kurumda aynı işi yaptığı belirtildiğine göre kimlik tespiti sırasında şüphe oluşmamasının olağan olduğunu, hastanın belirttiği şikayetlere müdahale etmenin ve gerekli tedavileri uygulamanın kamu yada özel bütün hastanelerin yasa gereği zorunlu olduğunu, davalı kurumca bu şekilde cezai şart uygulamasının sözleşmenin 11.3.1 maddesine ve 14. maddesine aykırı olduğunu ileri sürerek, 16/092014 tarihli para cezası işleminin iptali ile kesinti yapılacağı belirtilen 30.000,00 TL'nin tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, davanın reddini istemiştir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir. Dava, SGK tarafından davacı hastanenin kimlik kontrolü yükümlülüğünü yerine getirmemesi sebebiyle ... hizmeti satın alma sözleşmesinin 7.1.1 ve 11.1.2 maddelerini ihtiva eden cezai şartın uygulanması kararının iptali istemine ilişkindir.

Dosya incelendiğinde, SGK tarafından yürütülen bir soruşturma sonucunda sosyal güvencesi olmayan Halil İbrahim Uzunoğulları adlı kişinin ağabeyi ... kimlik bilgilerini kullanarak birçok il ve ilçede yüzlerce resmi ve özel ... hizmeti sunucularında muayene ve tedavi olduğu ve ilaç temin ettiğinin tespit edildiği, davacı hastanenin de bunlardan biri olduğu,

davacı hastane müdürü , vezne çalışanı ve başhekiminin dava konusu olayla ilgili beyanlarında avuç içi okuma sisteminin o tarihte başlamamış olduğunu, hastanın kimliksiz geldiğini, nüfus kayıt örneği ile elindeki önceki tarihli mide kanseri olduğuna ilişkin raporuna istinaden kayıt açıldığını belirttikleri, mahkemece kimlik kontrolü yapılsa dahi durumun tespit edilemeyeceği bu nedenle davacıya kusur isnat edilemeyeceği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.

Oysa, 2010 ...

Uygulama Tebliğinin 3.1.2 /1hükmünde ... kurum ve kuruluşları, Kurum ... yardımlarından yararlandırılan kişilerin müracaatı aşamasında (acil hallerde ise acil halin sona ermesinden sonra) nüfus cüzdanı, sürücü belgesi, evlenme cüzdanı, pasaport veya verilmiş ise Kurum ... kartı belgelerinden biri ile kimlik tespiti yapılacağı, kimlik tespiti yükümlülüğünü yapmayan ve bu nedenle bir başka kişiye ... hizmeti sunulması nedeniyle Kurumun zarara uğramasına sebebiyet veren ... hizmeti sunucularından uğranılan zarar geri alınacağı düzenlenmiş, tarafların arasındaki ... hizmeti satın alım sözleşmesinin 7.1.1.

Maddesiyle hizmet sunucularının hastayı kimlik tespiti işlemlerine ilişkin SUT'ta ve SGK mevzuatında yer alan düzenlemeler doğrultusunda kabul etmek zorunda oldukları, 11.1.2 maddesinde ise buna aykırılık halinde her bir fiil için ayrı ayrı 10.000,00 TL ceza uygulanacağı kararlaştırılmıştır.

Mahkemece, hastanın işbilirliği nedeniyle hastaneye kusur yüklenemeyeceğinden bahsedilmişse de anılan hükümlerde hizmet sunucusunun yükümlülüğü kimliğin şekli incelenmesiyle sınırlı olup, kimlik kontrolünün hangi belgelerle sağlanacağı açıkça belirtilmiştir. Somut olayda, hastane çalışanlarının beyanlarından hastanın nüfus cüzdanının bulunmadığı, nüfus kayıt örneğine istinaden işlem yapıldığı belirtildiğine ve üzerinde fotoğraf olmayan nüfus kayıt örneği ile kimlik tespiti yapılması da mümkün olmadığına göre davacı tarafından şekli incelemenin dahi yapılmadığı sabittir.

Hal böyle olunca, SUT, SGK mevzuatı ve sözleşmede yer alan kimlik kontrolüne ilişkin düzenlemeler ile dosyadaki tanık beyanları değerlendirilmeden yanılgılı gerekçeyle yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.