Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2016/15960 K.2019/2112

Taraflar arasındaki iade-i muhakeme davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün iade-i mihakeme isteyen avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmiş ise de dava miktar itibariyle duruşmaya tabi olmadığından, bu isteğin reddiyle incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Talep eden vekili, davacıların mirasbırakanından olan 84.504 Euro alacağın tahsilinin önüne geçilmek düşüncesiyle ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesinde 2010/7 esas sayılı dosya ile terekenin borca batık olduğuna dair dava açıldığını, bu davadaki iddianın doğruluğuna hizmet için ise mirasçılar tarafından yargılamanın yenilenmesi istenilen 2012/200 esas sayılı dosya ile davalı ...

Bank aleyhine mirasçılar tarafından tahsil edilmiş olan murise ait paranın kar payı değil yardım parası olduğu düşünülerek sehven bankadan çekilmiş olduğu iddiası ile bu davayı açtıklarını, bu davada mahkemece, hüküm altına alınan kararın ise daha sonra talep edenin alacağına kavuşmak için açmış olduğu davada delil olarak ileri sürüldüğünü, yargılamanın yenilenmesi istenilen ... ...

22. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/200 esas sayılı dosyasında görülen davanın talep edene haber verilmeksizin açılıp görüldüğünü ve usule ve yasaya aykırı olduğunu, talep edenin bu dosyanın yargılamasının yenilenmesinde menfaati olduğunu ileri sürerek, ... ... 22 Asliye Hukuk Mahkemesinin usul ve yasaya aykırı 2012/200 E. 2013/486 K.sayılı kararının ortadan kaldırılarak yargılamanın yenilenmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalılar; davanın reddinin gerektiğini savunmuşlardır. Mahkemece, toplanan deliller ve dosya kapsamına göre, iade-i muhakeme isteyen davacı vekilinin talep dilekçesi iade-i muhakeme şartları taşımadığından davanın ve talebin reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

İlk derece yargılama makamınca.

Yargılamanın iadesi hukuki kurumunun HMK 374. ve devamı maddelerinde açıklanmış olduğu, HMK 375. madde de yargılamanın iadesi sebeplerinin sayıldığı ve yargılamanın iadesini isteyen taraf vekilinin dilekçesinde mahkemece verilen ve kesinleşen kararda müvekkilinin taraf gösterilmediği ve ancak aleyhine hüküm kurulduğu ve müvekkilinin bu itibarla müdahil olması gerektiğini belirterek, yargılamanın iadesi talebinde bulunduğu; hakkında yargılamanın yenilenmesi istenilen 2012/200 E, 2013/486 K, sayılı kararda davacıların ..., ... ve ... olduğu davalının da ... bank olduğu,

davanın bankacılık işlemlerinden kaynaklanan alacak davası olduğu yapılan yargılamada tereke malı sayılmayan ...

Yardım paralarının bankadan sehven yardım parası sanılarak çekildiği sonucuna varılmış olup bu itibarla davacıların söz konusu bankadan aldıkları parayı dosyada iadeyi kabul ettikleri anlaşılmakla davanın kabulüne karar verildiği; iade-i muhakeme isteyen Refik Tuncerin bu kararda taraf olmadığı ve hakları zail olduğu takdirde dava açmaktan muhtar olacağı açık olup HMK 375.maddesinde sayılmayan sebeplerden dolayı iade-i muhakeme talebinde bulunulamayacağı gerekçesiyle davanın reddi cihetine gidilmişse de;

esas olarak davacının talebini 6100 sayılı HMK’nun 376.maddesi “Davanın taraflarından birisinin alacaklıları veya aleyhine hüküm verilen tarafın yerine geçenler, borçluları veya yerine geçmiş oldukları kimselerin aralarında anlaşarak, kendilerine karşı hile yapmaları nedeniyle hükmün iptalini isteyebilirler.” hükmüne dayandırmış olduğu;

bu madde ile davanın tarafı olmayan üçüncü kişinin hile iddiası ile taraf olmasa dahi yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunabileceğinin düzenlenmiş bulunduğu ve ancak burada hile iddiasına dair geçerli ve somut delillerinde gösterilmesi gerektiği, dosya kapsamında sunulan dava dilekçesi ve delil olarak gösterilen dava dosyalarının incelenmesinde bu hile iddiasına ilişkin talep edenin soyut iddiası dışında bir delil bulunmadığı, bu haliyle usul yasanın bu maddesinin uygulanamayacağı ve taraf olmayan davacı bakımından yargılamanın yenilenmesi şekil şartlarının da bu minvalde karşılanmamış olduğu anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca mahkemece, davanın bu gerekçeyle reddi gerekirken; hukuksal olmayan yazılı gerekçeyle davanın reddi doğru olmamıştır. Kararın bu sebeple bozulması gerekir ise de; mahkemece yapılan bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden HUMK'nın 438/son maddesi gereğince, gerekçesi değiştirilmek suretiyle kararın düzeltilerek onanması uygun görülmüştür.