Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2016/17298 K.2018/7019

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl ve birleşen davanın usulden reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı asıl ve birleşen davada, taraflar arasındaki sözleşme gereğince güvenlik şirketinin, davalı ... Sanayi Sitesinin güvenliğini sağladığını, Eylül 2009 ayına ait 10.536,36 TL bedelli 30/09/2009 tarih 008244 nolu faturadaki borcunu davalının ödememesi üzerine ...

8. İcra Müdürlüğünün 2010/4355 Esas sayılı icra takip dosyası üzerinden icra takibine giriştiklerini, yine 2007 yılı Aralık ayı bir ay, 2008 yılı Ocak-Aralık on iki ay ve 2009 yılı Ocak-Ağustos ayı sekiz ay olmak üzere 21 ay karşılığı düzenledikleri 21 adet toplam 295.335,77 TL bedelli faturalardaki borcunu davalının ödememesi üzerine ...

8. İcra Müdürlüğünün 2010/8394 Esas sayılı icra takip dosyası üzerinden icra takibine giriştiklerini ancak davalının her iki icra takip dosyasına süresinde verdiği itiraz dilekçeleri ile icra takiplerini haksız yere durdurduğundan bahisle her iki icra dosyasına yönelik davalının itirazlarının iptali ile takiplerin devamına ve davalının %40 ar oranında icra inkar tazminatına mahkumiyetine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı asıl ve birleşen davada, davacının gerçeğe aykırı ve sahte belgelerle alacaklar oluşturduğundan ve davacıya herhangi bir borcunun olmadığından bahisle davaların reddine ve davacının haksız takip tazminatına mahkumiyetine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece, davanın ve birleşen davanın dava şartı yokluğu nedeniyle ayrı ayrı usulden redlerine, davaların esası incelenmediğinden ve dava usulden reddedildiğinden tarafların icra tazminatı ile ilgili taleplerinin ayrı ayrı reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Taraf sıfatı, bir başka deyişle husumet ehliyeti, dava konusu hak ile kişiler arasındaki ilişkiyi ifade eder. Sıfat, bir maddi hukuk ilişkisinde tarafların o hak ile ilişkisinin olup olmadığının belirlenmesi anlamına gelir. Davacı sıfatı, dava konusu hakkın sahibini belirler. Uygulamada davacı sıfatı aktif husumeti, davalı sıfatı ise pasif husumeti karşılayacak şekilde değerlendirilmektedir.

Dava konusu şey üzerinde kim ya da kimler hak sahibi ise davayı bu kişi veya kişilerin açması ve kime karşı hukuki koruma isteniyor ise o kişi veya kişilere davanın yöneltilmesi gerekir. Bir kimsenin davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı tıpkı hakkın mevcut olup olmadığının tayininde olduğu gibi maddi hukuka göre belirlenir.

Taraf sıfatının bu anlamda önemli özelliği ise def'i değil itiraz niteliğinde olması nedeniyle taraflarca süreye ve davanın aşamasına bakılmaksızın her zaman ileri sürülebileceği gibi taraflar ileri sürmemiş olsalar bile mahkemece re'sen nazara alınmasıdır.

Bu açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında, davacının, davalı ... Sanayi Sitesi Yöneticiliği ile 13.12.2007 tarihinde güvenlik hizmeti alımına ilişkin sözleşme imzaladığı ve davalı site yöneticiliğinin ana sözleşmesinde sanayi sitesi yönetim kurulunun site adına sözleşme yapma ve siteyi mahkemede temsile yetkisi bulunduğu anlaşıldığından davalının pasif husumet ehliyeti vardır. Bu nedenle davanın, davalıya karşı açılamayacağı gerekçesi ile hukuki değerlendirmede yanılgıya düşülerek dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi hatalı olup, davanın esasına girilerek bir karar verilmesi için kararın bozulması gerekmiştir.