Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2016/19163 K.2016/22883

Taraflar arasındaki muarazanın önlenmesi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın açılmamış sayılmasına yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı şirket, ... Kadın Hastalıkları ve ... Merkezi adı altında, SGK ile yapmış olduğu Sağlık hizmetleri satın alma sözleşmesi gereğince sağlık hizmeti sunduğunu, davalı Kurumun aylık fatura incelemesi sonucunda haksız kesinti yaptığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla, 2015 yılı Ocak ve Şubat aylarına ilişkin yapılan 331.257,19TL kesinti işlemlerinin iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davacıya, dava değeri üzerinden yargılama harçlarını mahkeme veznesine yatırması için 2 haftalık kesin süre verilmiş, gerekli ihtarat yapılmış, yatırılması gereken nispi harç yatırılmadığından HMK'nun 120. maddesi gereğince dava şartı olan nispi harcın yatırılmaması nedeniyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, davalı tarafından yapılan 331.257,19TL haksız kesinti işleminin iptaline ilişkindir. Dava, açıldığı sırada davacının maktu harç yatırması nedeniyle, mahkemece davacıya dava değeri üzerinden alınması gereken nisbi harcı yatırması hususunda kesin süre verilmiş, ancak yatırılmaması üzerine dava şartı yokluğundan davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Karar ve ilam harçları maktu ve nisbi olarak ikiye ayrılmakta olup, Harçlar Kanunu uyarınca dava konusu para veya para ile değerlendirilebilen nitelikte ise nisbi harç, konusu belli bir değerle tespit edilmeyen davalarda ve davanın reddi halinde ise maktu harç alınması gerekir. Ayrıca Harçlar Kanununun 28/1-a maddesinde karar ve ilam harcının dörtte birinin peşin, geri kalanın karar verilmesinden itibaren 2 ay içinde ödenmesi gerekir. Yasanın bu açık hükmünden anlaşıldığı üzere dava açılırken ¼ nisbi harcın alınması için gereken ön koşul, hüküm verilmesi halinde alınması gereken bir nisbi karar ve ilam harcının bulunmasıdır.

Bu durumda, davalının sıfatı itibari ile harçtan muaf olan davalarda; davanın kabulü halinde davalıdan harç tahsil edilemeyeceğinden, hükümle beraber davacının yatırdığı peşin harcın kendisine iade edilmesine, davanın reddi halinde ise davacıdan maktu harç alınmasına karar verilecektir.

Öyle olunca, davalı harçtan muaf ise aleyhine açılan dava, nisbi harca tabi bir dava olsa bile başlangıçta davacıdan maktu harç alınmakla davaya devam edilmelidir. (HGK.nun 2010/10-550 Esas, 2010/561 Karar sayılı ilamı.)

Eldeki davada, davalı Kurum harçtan muaf olduğundan, davacının yatırdığı maktu harç yeterli olmakla yargılamaya devam edilmesi gerekirken, davacının nisbi harcı ikmal etmediğinden bahisle yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.