Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2016/25448 K.2018/6613

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın açılmamış sayılmasına yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, varlıklarının mülkiyeti ve T.C. Telekomünikasyon Kurumu nezdinde lisans hakkının, menkul ve gayrimenkul tüm varlığının, baz istasyonlarına ilişkin sözleşmeler de dahil ticari faaliyetin devamına dair tüm sözleşmelerin 24/05/2006 tarihi itibariyle dava dışı Vodafone'a geçtiğini ancak ...

Bankası T.A.Ş.'den kaynaklanan kamu borcunun tahsiline yönelik olarak faaliyetlerini sürdürdüğünü, sözleşmeli vekili olan davalılar mirasbırakanının 12.05.2006 tarihinde vefat ettiğinin öğrenilmesinin ardından sağ iken takip edilen dosyaların 197 adedinde bugüne kadar borçlulardan toplam 57.239,57.-TL tahsilat yapılmış olduğu halde, bu tahsilatların dosyalarına işlenmediği veya bir kısmının işlendiğinin,

çeşitli abone başvuruları ve bu başvurularda sunulan ödeme belge ve dekontları ile birlikte YTS üzerinden yapılan kontroller sonucunda tespit edildiğini ileri sürerek 57.239,57 TL'nin mirasçılardan tahsili gerektiğini beyanla bu alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, dava dilekçesine bir yanıt vermeyerek davayı inkar etmiştir. Mahkemece; Davacı vekilinin 19/11/2013 ve 17/11/2015 tarihlerinde ve son olarak 05/05/2016 tarihinde takipsiz bırakıldığından HMK 150/6. maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece; hüküm gerekçesinde, davacı vekilinin 19/11/2013 tarihli celsede davayı takipsiz bırakmış olduğu; yenilenen davanın 17/11/2015 tarihli 8. Celsede yeniden takipsiz bırakıldığını. Yenilenen davanın 05/05/2016 tarihli duruşmada tekrardan takip edilmemesi nedeni ile HMK 150.

Madde gereğince yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verilmiş ise de 06/05/2016 tarihli tutanakla dosyanın bilirkişide olması nedeniyle gölge dosya üzerinden yapılan duruşmada dosyanın daha önce iki kez işlemden kaldırılmasına karar verildiğinin farkedilmediği, işlemden kaldırılma işleminin güncellenmesi için yapılan işlemde dosyanın daha önce iki kez işlemden kaldırılmasına karar verildiğinin anlaşıldığı bu nedenle davanın HMK 150/6 hükmü gereğince açılmamış sayılmasına karar verildiği gösterilmiştir.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun “Tarafların Duruşmaya Gelmemesi, Sonuçları ve Davanın Açılmamış Sayılması” başlığını taşıyan 150. maddesinin 1. fıkrasında “Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir.” hükmüne, 4. fıkrada “Dosyası işlemden kaldırılmış olan dava,

işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurusu üzerine yenilenebilir.” hükmüne ve 5. fıkrada da “İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır.” hükmüne yer verilmiştir.

Davaya konu somut olayda; davacı vekili 09.06.2015 tarihli dilekçeyle mazeretli sayılmalarını talep etmiş, mahkemece aynı tarihli tarihli yedinci celsede davacı vekilinin mazeretinin kabulü ile duruşma gününün uyap tan öğrenilmesine karar verilerek duruşma 17.11.2015 gününe bırakılmıştır.

17.11.2015 tarihli celsede ise, davacı vekilinin uyap üzerinden ya da fiziki olarak mazeret dilekçesi vermediği ifade edilerek, HMK'nun 150. maddesine istinaden dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiş daha sonra yenilenen davanın duruşması 05.05.2016 gününe bırakılmış ve bu tarihli duruşmada da takip edilmemesi nedeni ile HMK 150.

Madde gereğince yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verildiği, ancak dosya içerisinde bulunan 06.05.2016 tarihli “tutanaktır” başlıklı belgeden ise uyap sisteminden işlemden kaldırılma işlemini güncellemek üzere yapılan işlemde dosyanın 2. Kez müracaata kaldığı,

"dosya iki kez işlemden kaldırıldığından açılmamış sayılmasına karar verilmelidir" uyarısının çıktığı, bunun üzerine sistemde bulunan duruşma tutanaklarının incelenmesinde dosyanın 18/04/2013 ve 17/11/2015 tarihlerinde de HMK 150 maddesi uyarıca işlemden kaldırıldığı anlaşılmış olmakla, taraflarca takip edilmeyen dosyanın HMK’nun 150/5. maddesi gereği davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş olduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece hükme esas gösterilen 6100 sayılı HMK'nun 150/4. maddesi,

“Dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurusu üzerine yenilenebilir. Yenileme dilekçesi, duruşma gün, saat ve yeri ile birlikte taraflara tebliğ edilir. Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenileme talebinde bulunulursa, yeniden harç alınır, bu harç yenileyen tarafça ödenir ve karşı tarafa yüklenemez.

Bu şekilde harç verilerek yenilenen dava, eski davanın devamı sayılır.” 150/5. maddesi “İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır.” ve 150/6 maddesi “İşlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve sonradan yenilenmiş olan dava, ilk yenilenmeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz.

Aksi hâlde dava açılmamış sayılır.” hükümlerine amirdir. Eldeki davada 05.05.2016 tarihli duruşmada dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği halde sonradan tutulan 06.05.2016 tarihli tutanakla davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi hatalıdır.

Buna göre, eldeki davada dosyanın 18.04.2013 ve 17.11.2015 tarihlerinde işlemden kaldırıldığı, HMK'nun 150/4-5-6. fıkralarındaki düzenleme gözönüne alınarak 05.05.2016 tarihli duruşmada davanın ilk yenilemeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılması nedeniyle açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken, mahkemece usule aykırı olarak üçüncü defa işlemden kaldırılmasına karar verilmesi ve bilahare de tutanakla da davanın açılmamış sayılması şeklinde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.