Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2016/25772 K.2018/2895

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı tarafından dava dışı ... adına yurt dışından ithal edilen 1986 Model Mercedes 190 D marka aracı dava dışı ... adına vekaleten hareket eden davalıdan ... 1. Noterliği’nin 16.11.1999 tarihli noter satış sözleşmesi ile 23.000 DM bedel ödeyerek satın aldığını, noter satış sözleşmesinde aracın trafik kaydı bulunmadığı için plakasının yeni kayıt olarak yazıldığını, aracı yaklaşık 6 yıl kullandıktan sonra ...

3. Noterliğin’ce 1.7.2005 tarihinde düzenlenen araç satış sözleşmesi ile dava dışı ... e 12.500,00 TL bedelle sattığını, aracın 02.12.2005 tarihinde ...

Emniyet Müdürlüğü Kaçakçılık Şube Müdürlüğün’ce zapt ve muhafaza altına alınması üzerine ... ’in ödediği satış bedelini talep ettiğini, durumun davalıya ihbar edilmesine rağmen sonuç alınamaması üzerine ... ile aralarında 14.4.2006 tarihli uzlaşma protokolü imzalanarak 12.500,00 TL ödeme yaptığını, yapılan ödemenin rücuen tahsili amacıyla davalı aleyhine ...

2. İcra Müdürlüğü’nün 2006/1855 e. sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinin davalının itirazı üzerine durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

Davalı, araç satışının dava dışı araç malikine vekaleten yapıldığını, bu nedenle husumetin asile yöneltilmesi gerektiğini beyan eden savunma yaparak davanın reddini dilemiştir. Mahkemece, davanın husumet yokuluğundan (pasif) reddine, karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Taraflar arasındaki uyuşmazlık, Borçlar Kanununun 214 (eski BK 189) ve devamı maddelerinde düzenlenen, zapta karşı tekeffül hükümlerinden kaynaklanmaktadır.

Satım sözleşmesinde satıcının zapta karşı tekeffül borcunu düzenleyen Borçlar Kanununun 214. maddesinde, satıcının, satılan şeyin bir üçüncü şahıs tarafından satım akdi zamanında mevcut bir hak sebebi ile tamamen veya kısmen zapt edilmesinden, alıcıya karşı sorumlu olduğu açıklandıktan sonra, devamındaki maddelerde de, bu yükümlülüğün koşulları ve zararın kapsamı konusunda açıklamalar getirilmiştir.

Borçlar Kanununun 217 maddesinde (eski BK 192) "satılanın tamamı alıcının elinden alınmışsa, satış sözleşmesi kendiliğinden sona ermiş sayılır ve alıcı satıcıdan aşağıdaki istemlerde bulunabilir" yazıldıktan sonra aynı maddenin (1) bendinde de "satılandan elde ettiği veya elde etmeyi ihmal eylediği ürünlerin değeri indirilerek, ödemiş olduğu satış bedelinin faizi ile birlikte geri verilmesini isteyebebilir" yazılıdır.

Aynı yasa maddesinin devam eden bentlerinde de alıcının talep edebileceği diğer hakları sıralanmıştır. Anılan yasa maddeleri hükmünce satıcı kusursuz olsa dahi aracın zaptedilmesinden dolayı alıcı (davacı)ya karşı sorumludur.

Somut olayda, davacının 16.11.1999 tarihinde dava dışı ... e vekaleten hareket eden davalıdan noter satış sözleşmesi ile satın alıp adına tescil ettirdiği aracın, yurtiçine yasal olmayan yollardan ithal edilmesi nedeniyle zapt edildiği uyuşmazlık konusu değildir.

Her ne kadar mahkemece, davalının satış sözleşmesinin tarafı olmadığı gerekçesiyle husumetten davanın reddine karar verilmiş ise de; davalının araç sigortası, aracılık ve alım satım işleri ile uğraştığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Öte yandan aracı ithal eden kişi olarak görünen dava dışı Mehmet Berk’in sadece hak sahibi olduğu, bütün diğer yasal prosedürlerin davalı tarafından gerçekleştirildiği gözetildiğinde davalıya husumet düştüğünün kabulü gerekir.

Yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda zapta karşı tekeffül hükümleri gereğince davacı uğradığı zararların tazminini isteyebilir. Hal böyle olunca, mahkemece, işin esasına girilerek hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüüm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

2-Bozma nedenine göre davacının sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.