Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2016/25892 K.2019/12678

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı şirketten 30/03/2013 tarih 382619 nolu fatura ile yonca tohumu satın aldığını, tarlasına ektiği halde tohumdan meydana gelen hastalık yüzünden zarara uğradığını ileri sürerek; 150.589,89 TL bedelin davalı şirketten tahsilini istemiştir. Davalı, davanını reddini dilemiştir. Mahkemece, davanın kabulüne 150.589,89 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Tohumculuk Kanunu'nun kapsam başlıklı 2. maddesinde " Bu Kanun; tarla bitkileri, bağ-bahçe bitkileri, orman bitki türleri ve diğer bitki türleri çoğaltım materyaline ait çeşitlerin ve genetik kaynakların kayıt altına alınması, tohumlukların üretimi, sertifikasyonu, ticareti, piyasa denetimi ve kurumsal yapılanmalar ile ilgili düzenlemeleri kapsar." şeklinde düzenleme getirilmiştir.

Tohum ve türevlerinin üretim ve satışı, gerekli izinlerin alınmasının bu kanun kapsamında düzenlendiği de gözetildiğinde, kanunun bu süreçte yer alan gerçek ve tüzel kişiler için uygulanması gerekir. Üretilen fide de madde kapsamında ifade edilen tohum ve türevlerine ilişkindir.

Yine, 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu'nun 11. maddesinde" fiillerin ayrıca suç sayılma hali haklı saklı kalmak üzere, zarara neden olan kusurlu tohumluğu üreten, satan, dağıtan, ithal eden veya başka şekilde piyasaya süren gerçek veya tüzel kişiler, meydana gelen zararı müteselsilen tazmin etmekle yükümlüdür. Bu zararları, kusurları oranında birbirlerine rücu edebilirler.

Dava, zarara uğrayanın zarara uğradığının tespit edilmesinden itibaren altı ay içinde, herhalde zararın meydana gelmesinden itibaren iki yıl içinde açılabilir." hükmünü içermektedir. Yasa hükmünde bahsedilen süre, hak düşürücü nitelikte olup, taraflar ileri sürmese bile nazara alınıp uygulanması gerekir.

Davacı dava açmadan önce Elmalı Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2013-4 D.iş sayılı dosyasıyla delil tespiti yaptırmış, bilirkişi raporu davacıya tebliğ edilmiş ise de, tebliğ tarihi tebligat evrakından anlaşılamamıştır.

Mahkemece, 2013-4 D.iş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunun davacıya tebliğ edildiği tarih tespit edilerek, 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu'nun 11. maddesi uyarınca davanını süresinde açılıp açılmadığı değerlendirilerek oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme nedeniyle yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirir.

2-Bozma nedenine göre davalının sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.